İÇİNDEKİLER :
BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
PATENT VERİLEBİLİRLİK ŞARTLARI
PATENT İSTEME HAKKI
HAKKIN GASBI VE BULUŞ YAPANIN BELİRTİLMESİ
ÇALIŞANLARIN BULUŞLARI
ÖZEL HUKUK İLİŞKİSİ İÇİNDE OLAN İŞÇİLERİN İŞÇİ BULUŞLARI
ÇALIŞANLAR BULUŞLARI İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER
KAMU HİZMETİ GÖREN KURUMLARDA ÇALIŞANLARIN BULUŞLARI PATENTİN VERİLMESİ
PATENT BAŞVURUSU VE ŞARTLARI
BAŞVURUNUN İNCELENMESİ
İNCELEMESİZ PATENT VERİLME SİSTEMİ
İNCELENEREK PATENT VERİLME SİSTEMİ
PATENT BAŞVURUSU İLE İLGİLİ ŞEKLİ İŞLEMLER
PATENT VERİLDİKTEN SONRA PATENT VERİLMESİNDE ŞEKLİ EKSİKLİKLERE İTİRAZ PATENTTEN
DOĞAN HAKLARLA İLGİLİ HÜKÜMLER PATENT BAŞVURUSU VE PATENT ÜZERİNDE TASARRUFLAR
ORTAKLIK
PATENT BAŞVURUSU VE PATENT ÜZERİNDE HAK TESİSİ
LİSANS VERME TEKLİFİ
KULLANMA ZORUNLULUĞU ZORUNLU LİSANS
ZORUNLU LİSANSIN GENEL ŞARTLARI
ZORUNLU LİSANS SİSTEMİ
ZORUNLU LİSANS TALEBİNİ ÖZENDİRME EK VE GİZLİ PATENTLER
EK PATENT
GİZLİ PATENT PATENTİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE PATENT HAKKININ SONA ERMESİ
PATENTİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
PATENT HAKKININ SONA ERMESİ
PATENTTEN DOĞAN HAKKA TECAVÜZ VE TECAVÜZ HALİNDE HUKUK DAVALARI
TECAVÜZ DURUMLARI
HUKUK DAVALARI
İHTİSAS MAHKEMELERİ ÖZEL HÜKÜMLER FAYDALI MODEL BELGELERİ İŞLEM YETKİSİ OLAN
KİŞİLER VE PATENT VEKİLLERİ ÜCRETLERİN ÖDENMESİ VE HUKUKİ SONUÇLARI SON
HÜKÜMLER GEÇİCİ HÜKÜMLER
BİRİNCİ KISIM
BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM, KORUMADAN YARARLANACAK KİŞİLER VE TANIMLAR
Amaç ve Kapsam
Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, buluş yapma faaliyetini özendirmek,
buluşların sanayiye uygulanması ile teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin
gerçekleştirilmesini sağlamak için buluşlara patent veya faydalı model belgesi
vererek korumaktır. Bu Kanun Hükmünde Kararname, sınai hakkın tesisine uygun
buluşlara patent veya faydalı model belgesi verilerek bunların korunması ile ilgili
esasları, kuralları ve şartları kapsar.
Korumadan Yararlanacak Kişiler
Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sağlanan korumadan Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek
veya tüzel kişiler veya Paris Anlaşması hükümleri dahilince başvuru hakkına sahip
kişiler yararlanır.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında kalmasına rağmen, Türkiye
Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen patent ve/veya faydalı model
belgesi koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişilerde
karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiye'de patent ve/veya faydalı model belgesi
korumasından yararlanır.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararname anlamında "Enstitü", 544 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk Patent Enstitüsü'dür.
Bu Kanun Hükmünde Kararname anlamında "Paris Anlaşması", Sınai Mülkiyetin
Himayesine Mahsus Milletlerarası Bir İttihat İhdas Edilmesine Dair 20 Mart 1883 tarihli
Mukavele'dir.
Milletlerarası Anlaşmaların Öncelikle Uygulanması
Madde 4 - Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası
anlaşma hükümlerinin bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine daha elverişli
olması halinde 2 nci maddede belirtilen kişiler, elverişli hükümlerin uygulanmasını
talep etme hakkına sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
PATENT VERİLEBİLİRLİK ŞARTLARI
Patent Verilerek Korunacak Buluşlar
Madde 5 - Yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşlar,
patent verilerek korunur.
Patent Verilemeyecek Kanunlar ve Buluşlar
Madde 6 - Aşağıda sayılanlar buluş niteliğinde olmadıkları için Kanun Hükmünde
Kararname kapsamı dışında kalır:
a) - Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
b) - Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
c) - Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar,
bilgisayar yazılımları;
d) - Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü
bulunmayan usuller;
e) - İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan
vücudu ile ilgili teşhis usulleri;
Bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde
kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz.
Bu maddenin birinci fıkrasında sayılanlar için münhasıran koruma talep edilmesi
halinde patent verilmez.
Aşağıda belirtilen buluşlar patent verilerek korunmaz:
a) - Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar,
b) - Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki
veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.
Yenilik
Madde 7 - Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir.
Tekniğin bilinen durumu, patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş
konusunda dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişebilir yazılı veya sözlü
tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşur.
Patent başvurusu tarihinde veya bu tarihten sonra yayınlanmış olan ve patent
başvurusu tarihinden önceki tarihli Türk patent ve faydalı model belgesi
başvurularının yayınlanan ilk metinleri tekniğin bilinen durumuna dahildir.
Buluşa Patent Verilmesini Etkilemeyen Açıklamalar
Madde 8 - Bir buluşa patent verilmesini etkileyecek nitelikte olmakla birlikte, başvuru
tarihinden önceki oniki ay içinde veya rüçhan hakkı talep edilmiş ise rüçhan
hakkı tarihinden önceki oniki ay içinde ve aşağıda sayılan durumlarda açıklama
yapılmış olması buluşa patent verilmesini etkilemez:
a) - Açıklamanın buluş sahibi tarafından yapılmış olması;
b) - Açıklamanın bir merci tarafından yapılmış olması ve bu merci tarafından
açıklanan bilginin;
1) - Buluş sahibinin bir başka başvurusunda yer alması ve söz konusu başvurunun bir
merci tarafından açıklanması gerektiği halde açıklanması;
2) - Buluş sahibinden doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgiyi edinmiş olan bir
üçüncü kişi tarafından, buluş sahibinin bilgisi veya izni olmadan yapılan bir
başvuruda yer alması veya;
c) - Açıklamanın buluş sahibinden doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgi elde
eden bir üçüncü kişi tarafından yapılmış olması.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre, başvurunun yapıldığı tarihte patent almaya hak
kazanmış her kişi "buluş sahibi" sayılır.
Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasından doğan sonuçlar, bir süre ile
sınırlı değildir ve her zaman ileri sürülebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında, bu fıkranın uygulanması gerektiğini
ileri süren taraf, şartların gerçekleştiğini veya gerçekleşmesinin beklendiğini
ispatla yükümlüdür.
Tekniğin Bilinen Durumunun Aşılması
Madde 9 - Buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen
durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise,
tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir.
Sanayiye Uygulanabilir Olma
Madde 10 - Buluş, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya
kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.
İKİNCİ KISIM
PATENT İSTEME HAKKI
HAKKIN GASBI VE BULUŞ YAPANIN BELİRTİLMESİ
Patent isteme Hakkı
Madde 11 - Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup,
başkalarına devri mümkündür.
Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, patent isteme
hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırılmışsa, bunlara müştereken ait olur.
Aynı buluş birbirinden bağımsız birden çok kişi tarafından aynı zamanda
gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, daha önce başvuru yapana veya diğerine
göre rüçhan hakkı olana aittir.
Patent almak için ilk başvuran kişi, aksi sabit oluncaya kadar, patent isteme
hakkının sahibidir.
Patent İsteme Hakkının Gaspı
Madde 12 - Patentin verilmesi işlemleri sırasında, patent isteme hakkının gerçek
sahibi olduğunu, 11 inci maddenin birinci fıkrası hükmüne göre, iddia eden kişi,
başvuru sahibinin hak sahipliğine karşı, 129 uncu madde hükmüne göre, dava
açabilir. Patent isteme hakkının başvuru sahibine ait olmadığı Enstitü nezdinde
iddia edilemez. Dava sonucunda hak sahipliği iddiasının davacı lehine sonuçlanması
halinde, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde, hak sahibi aşağıdaki
hususlardan birinin yapılmasını talep edebilir:
a) - Gaspın söz konusu olduğu dava konusu önceki patent başvurusunun kendi başvurusu
olarak kabul edilmesini ve işlem görmesini isteyebilir.
b) - Aynı rüçhan hakkından yararlanarak aynı buluş için yeni bir patent başvurusu
yapabilir. Bu başvuru ilk başvurunun tarihi itibariyle işlem görür. Bu durumda,
gaspın söz konusu olduğu başvuru hükümsüz kalır.
c) - Gaspın söz konusu olduğu başvurunun ret edilmesini talep edebilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 45 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü, bu
maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre yapılacak her yeni başvuru için
uygulanır. Birinci fıkra hükmüne göre patent isteme hakkını belirlemek için
açılan davanın sonuçlanmasına kadar başvuru, davacının rızası olmadan geri
alınamaz. Davacının talebi ret edilmişse başvurunun ilanından kararın kesinleşme
tarihine kadar; talep kabul edilmişse kararın kesinleşme tarihinden itibaren üç
aylık bir süre ile patentin verilmesi işlemleri mahkeme tarafından ertelenir.
Patentin Gaspı
Madde 13 - 11 inci maddenin birinci fıkrası hükmüne göre patent gerçek hak
sahibinden başkasına verilmişse, gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden kişi,
patentten doğan diğer hak ve talepleri saklı kalmak şartıyla patentin kendisine devir
edilmesini talep ve dava edebilir. Patent üzerinde sadece kısmi bir hakkın iddia
edilmesi halinde, bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre müşterek bir hak
sahipliği tanınması talep ve dava edilebilir. Bu maddenin birinci ve ikinci
fıkralarında belirtilen talep ve dava hakları patentin ilanı tarihinden itibaren iki
yıl içinde ve kötü niyet halinde, patentin koruma süresinin bitimine kadar
kullanılabilir.
İlgilinin talebi üzerine üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğurmak
üzere, bu madde hükmüne göre açılan dava ve davada ileri sürülen talepler, dava
sonunda verilen kesin hüküm veya açılan davayı herhangi bir şekilde sona erdiren
bütün diğer haller Patent Sicili'ne kayıt edilir.
Gaspın Sona Erdirilmesinin Sonuçları
Madde 14 - 13 üncü madde hükmüne göre patente ilişkin hak sahipliğinin değişmesi
halinde, bu değişikliğin Patent Sicili'ne kayıt edilmesi ile birlikte, üçüncü
kişilerin o patentle ilgili lisans ve tanınan diğer hakları sona erer.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre gerçek patent sahibinin Patent Sicili'ne
kayıt tarihinden önce; sonradan gerçek patent sahibi olmadığı anlaşılan kişi veya
onunla davadan önce dava konusu patentle ilgili lisans anlaşması yapan, eğer buluşu
kullanmaya başlamışsa veya kullanma için ciddi hazırlıklara girmiş bulunuyorsa,
gerçek patent sahibi veya sahiplerinden inhisari olmayan bir lisans verilmesini talep
edebilir.
Bu talebin yapılması için öngörülen süre, önceden sicilde patent sahibi olarak
görünen kişi için iki ay ve lisans alan için dört aydır. Bu süreler gerçek patent
sahibinin sicile kayıt edildiğinin Enstitü tarafından ilgililere tebliğ edildiği
tarihten itibaren başlar.
Bu maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre verilecek lisans, makul süre ve koşullar
ile verilir. Bu süre ve koşulların saptanmasında zorunlu lisansın verilmesine
ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.
Patent sahibi veya lisans alan patenti kullanıma başladığı veya kullanım için ciddi
hazırlıklar yaptığı sırada kötü niyetli ise, bu maddenin ikinci ve üçüncü
fıkrası hükümleri uygulanmaz.
Buluş Yapanın Belirtilmesi
Madde 15 - Buluşu yapanın adı patentte belirtilir. Buluşu yapanın başvuru sahibi
veya patent sahibinden buluşu yapan olarak tanınmasını ve adının patentte
belirtilmesini isteme hakkı vardır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
ÇALIŞANLARIN BULUŞLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
ÖZEL HUKUK İLİŞKİSİ İÇİNDE OLAN İŞÇİLERİN İŞÇİ BULUŞLARI
İşçi Buluşu Kavramı
Madde 16 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi buluşları patent
veya faydalı model belgesi ile korunabilir nitelikte olan buluşlardır.
Teknik iyileştirme teklifleri, patent veya faydalı model belgesi ile korunabilir
nitelikte değildir. Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi, bir özel
hukuk sözleşmesi veya benzeri bir hukuk ilişkisi gereği başkasının hizmetinde olan
ve bu hizmet ilişkisini işverenin gösterdiği belli bir işle ilgili olarak kişisel
bir bağımlılık içinde ona karşı yerine getirmekle yükümlü olan kişidir.
Ücretsiz olarak ve belirli bir süreye bağlı olmaksızın hizmet gören stajyerler ve
pratik yapan öğrenciler de, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine işçi
sayılır.
Hizmet Buluşu ve Serbest Buluş Kavramları
Madde 17 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işçi buluşları; hizmet
buluşları ve serbest buluşlar olarak nitelendirilir.
Hizmet buluşları, işçinin bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu
faaliyeti gereği gerçekleştirdiği veya işletmenin veya kamu idaresinin büyük
ölçüde deneyim ve çalışmalarına dayanan, işçinin iş ilişkisi sırasında
yaptığı buluşlardır.
İkinci fıkrada sayılan hizmet buluşlarının dışında kalan buluşlar, serbest
işçi buluşları olarak kabul edilir. Serbest işçi buluşları 31 inci ve 32 nci madde
hükümlerine tabidir.
Hizmet Buluşları ve Bildirim Yükümlülüğü
Madde 18 - İşçi bir hizmet buluşu yaptığında, bu buluşun yazılı olarak ve
geciktirmeksizin işverene bildirmekle yükümlüdür. Buluş birden çok işçi
tarafından gerçekleştirilmişse, bu bildirim birlikte yapılabilir. İşveren,
kendisine ulaşan bildirimin tebellüğ tarihini bildirimde bulunan kişi veya kişilere
gecikmeksizin ve yazılı olarak bildirir.
İşçi, teknik problemi, çözümünü ve hizmet buluşunu nasıl gerçekleştirmiş
olduğunu bildiriminde açıklamak zorundadır. Buluşun daha iyi açıklanması
bakımından varsa resmini de işverene verir. İşçi, yararlanmış olduğu işletme
deneyim ve çalışmalarını, varsa diğer çalışanların katkılarını ve bu
katkıların şeklini, yaptığı işle ilgili olarak aldığı talimatları ve söz
konusu katkılar yanında kendisinin katkı payını da belirtir.
İşveren bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde, bildirimin
hangi hususlarda düzeltilmesi gerektiğini işçiye bildirir. İşverenin söz konusu
bildirimin düzeltilmesi konusunda iki ay içinde talep yapmaması halinde, bu maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen bildirim, şartlara uygun olmasa dahi, geçerli sayılır.
İşçinin Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen şekilde bildirimde bulunabilmesi
için, işveren gereken yardımı göstermek zorundadır.
İşverenin Buluşa İlişkin Hakkı
Madde 19 - İşveren, hizmet buluşu ile ilgili olarak tam veya kısmi hak talep edebilir.
İşveren talebini yazılı olarak işçiye bildirmek zorundadır. Bu talep, işçinin
bildiriminin işverene ulaştığı tarihten itibaren dört ay içinde yapılır.
Talebin Hüküm ve Sonuçları
Madde 20 - İşveren hizmet buluşuna ilişkin tam hak talebinde bulunması halinde
bununla ilgili bildirimin işçiye ulaşması ile buluş üzerindeki tüm haklar işverene
geçmiş olur.
İşverenin hizmet buluşuna ilişkin kısmi hak talep etmesi halinde, işveren, kısmi
hakka dayanarak buluşu kullanabilir. Ancak bu kullanma, işçinin buluşunu
değerlendirmesini önemli ölçüde güçleştiriyorsa, işçi buluşa ilişkin hakkın
iki ay içinde tamamen devir alınmasını veya kendisi için serbest bırakılmasını
isteyebilir.
İşverenin hizmet buluşuna ilişkin talepte bulunmasından önce, işçinin buluş
üzerinde yapmış olduğu tasarruflar, işverenin haklarını ihlal ettiği ölçüde
işverene karşı geçersiz sayılır.
Hizmet Buluşunun Serbest Buluş Niteliği Kazanması
Madde 21 - Hizmet buluşu aşağıdaki hallerde serbest buluş niteliği kazanır:
a) - İşveren hizmet buluşunu yazılı olarak serbest bırakmışsa;
b) - İşveren buluşa yönelik kısmi bir hak talebinde bulunursa;
c) - İşveren, işçinin 18 inci maddeye göre yaptığı bildirimin kendisine
ulaşmasından itibaren dört ay içinde veya 20 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca
yapılan teklifin ulaşmasından itibaren iki ay içinde cevap vermemişse.
Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükümlerine göre buluşun serbest hale
gelmesi, işverenin 20 nci maddenin ikinci fıkrasındaki kullanma hakkına zarar vermez.
İşçi, serbest buluş niteliği kazanmış hizmet buluşu konusunda 31 inci ve 32 nci
madde hükümlerine tabi olmaksızın, dilediği şekilde tasarrufta bulunabilir.
Tam Hak Talebine Bedel
Madde 22 - İşveren hizmet buluşu üzerinde tam hak talep ederse; işçinin kendisine
uygun bir bedelin ödenmesini işverenden isteme hakkı doğar.
Bedelin hesaplanmasında hizmet buluşunun ekonomik değerlendirilebilirliği, işçinin
işletmedeki görevi ve işletmenin buluşun gerçekleştirilmesindeki payı özellikle
göz önünde tutulur.
Kısmi Hak Talebinde Bedel
Madde 23 - Hizmet buluşu üzerinde kısmi hak talep eden işveren buluştan yararlanmakta
ise, işçi uygun bir bedelin kendisine ödenmesini isteyebilir. Bu bedelin
hesaplanmasında 22 nci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.
İşveren, hizmet buluşuna ilişkin talepte bulunduktan sonra buluşun korunmaya değer
olmadığını ileri sürerek bedelin ödenmesinden kaçınamaz. Ancak, buluşun
korunabilir olmadığı konusunda Enstitü tarafından veya Enstitü aleyhine açılan bir
dava sonucunda mahkemenin karar vermesi halinde işçi bedel talebinde bulunamaz.
İşçinin bedel talebi, buluşun korunabilirliğine ilişkin kararın kesinleşmesine
kadar ileri sürülebilir.
Bedelin Yönetmelikte Düzenlenmesi ve Tahkim Usulü
Madde 24 - İşçi buluşları ile ilgili bedel tarifesi ve uyuşmazlık halinde izlenecek
tahkim usulü, Çalışma ve Soysal Güvenlik Bakanlığı tarafından, işveren ve
işçilerin en yüksek mesleki kuruluşlarının görüşleri alındıktan sonra bu Kanun
Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde
çıkarılacak bir yönetmelikte düzenlenir.
Bedelin Belirlenme Şekli
Madde 25 - İşverenin hizmet buluşuna ilişkin kısmi veya tam hak talebinde
bulunmasını takiben bedelin miktar ve ödeme şekli 24 üncü maddede sözü edilen
Yönetmelikteki hükümlere göre taraflarca tespit edilir.
Taraflar, Yönetmelikteki hükümlere göre bedel tespiti ve ödenme şeklinin üzerinde
otuz gün içinde anlaşamazlarsa, uyuşmazlık tahkim suretiyle altmış gün içinde
çözümlenir.
Tahkim kararı taraflar için bağlayıcılık ifade eder.
Hizmet buluşu birden çok işçi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, bedel ve
ödeme şekli her biri için ayrı ayrı yukarıdaki usule saptanır.
Hizmet sözleşmesinde varsa bu konuda işçi lehine olan hükümler uygulanır.
İşverenin Ülke İçinde Patent Verilmesi İçin Başvuru Yükümü
Madde 26 - İşveren, kendisine bildirimi yapılan bir hizmet buluşu için patent
verilmesi amacıyla Enstitü'ye başvuruda bulunma hakkına sahip olup, başvuruyu
yapmakla da yükümlüdür. Ancak buluşun faydalı model belgesi ile korunmasının amaca
daha uygun olduğu durumlarda, işverenin patent almaya uygun bir hizmet buluşu için
gecikmeksizin faydalı model belgesi verilmesini istemekle yükümlüdür.
İşverenin hizmet buluşu için başvuru yükümlülüğü, aşağıda belirtilen
hallerde ortadan kalkar:
a) - Hizmet buluşu serbest buluş niteliği kazanmışsa;
b) - İşçi, buluşu için başvuru yapılmamasına rıza göstermişse;
c) - İşletme sırlarının korunması başvuru yapmamayı gerektiriyorsa.
İşveren, tam hak talebinde bulunmuş olduğu hizmet buluşu için başvuruda bulunmaz ve
işçinin belirleyeceği süre içinde de başvuruyu yapmazsa, işçi işveren adına ve
hesabına, hizmet buluşu için Enstitü'ye başvurabilir.
Hizmet buluşu serbest buluş niteliği kazanmışsa, işçi bizzat başvuru yapma
hakkına sahiptir. İşverenin, hizmet buluşu için önceden başvuruda bulunmuş olması
halinde, başvurudan doğan haklar buluşun serbest bırakılmasıyla işçiye geçer.
Hizmet Buluşu İçin Yabancı Ülkede Başvuru
Madde 27 - İşveren, hizmet buluşu için tam hak talebinde bulunmuş ise söz konusu
buluşun yabancı bir ülkede de korunması için başvuruda bulunabilir.
İşveren, işçinin talebi üzerine, patent almak istemediği yabancı ülkeler için
buluşu serbest bırakmak ve bu ülkelerde işçiye patent almak için talep yapma
imkanını sağlamakla yükümlüdür. Buluşun serbest bırakılması, milletlerarası
anlaşmalara göre tanınan rüçhan hakkı süresinin geçirilmemesi açısından, makul
bir süre içinde yapılır.
İşveren, işçinin yabancı ülkelerde patent alabilmesi amacıyla buluşu serbest
bırakırken sözü edilen ülkelerde uygun bir ücret karşılığında buluşu
kullanabilmek için, inhisari olmayan nitelikte bir kullanım hakkını saklı tutmak ve
yine o ülkelerde, saklı tuttuğu hakkından doğan menfaatlerine zarar gelmemesini talep
etmek hakkına sahiptir.
Patent Hakkının Kazanılması Sırasında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
Madde 28 - İşveren, hizmet buluşuna patent verilmesi için yaptığı başvuru ve
eklerinin suretlerini işçiye vermek ve işçinin talebi üzerine inceleme sırasındaki
gelişmeleri ona bildirmekle yükümlüdür.
İşçi, patent alınabilmesi için gerekli bilgileri işverene bildirmek ve gerekli
yardımı yapmakla yükümlüdür.
Patent Başvurusu veya Patent Hakkından Doğan Ödevler
Madde 29 - İşveren, işçinin hizmet buluşu nedeniyle talep ettiği bedeli ödemeden
önce patent verilmesi için yaptığı başvuruyu takip etmek istemez veya patent
hakkının korunmasından vazgeçmek isterse, durumu işçiye bildirmekle yükümlüdür.
İşçinin talebi üzerine işveren, masrafları işçiye ait olmak üzere patent
hakkını veya patent alınması ve korunması için gerekli olan belgeleri işçiye devir
etmek zorundadır. İşçi, bu konuda kendisine yapılan bildirime,bu bildirimin
ulaşması tarihinden itibaren üç ay içinde cevap vermezse, işveren patent başvurusu
veya patentten doğan haklardan vazgeçebilir.
İşveren birinci fıkrada belirtilen bildirimle birlikte hizmet buluşundan inhisari
nitelikte olmayan yararlanma hakkını uygun bir bedel karşılığında saklı tutabilir.
Patent Başvurusu Yapmaktan Kaçınma
Madde 30 - İşletme menfaatleri gerektiriyorsa işveren, kendisine bildirimi yapılan ve
hukuken korunabilir olduğuna inandığı buluşlar için patent başvurusu yapmaktan
kaçınarak onları gizli tutabilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen bir buluş için işverenin ödemesi
gereken bedelin hesaplanmasında, buluşun patent alınmamasından kaynaklanan işçi
aleyhine muhtemel ekonomik kayıplar göz önünde tutulur.
Serbest Buluşlar ve Bildirim Yükümlülüğü
Madde 31 - İşçi, bir iş akdi ilişkisi içinde iken serbest bir buluş yaptığı
takdirde, durumu geciktirmeden işverene bildirmekle yükümlüdür. Bildirimde; buluş ve
gerekiyorsa buluşun gerçekleştirilme şekli hakkında bilgi vermek suretiyle,
işverenin buluşun gerçek bir serbest buluş sayılıp sayılmayacağı konusunda bilgi
vermek suretiyle, işverenin buluşun gerçek bir serbest buluş sayılıp
sayılmayacağı konusunda bir kanaate varabilmesi sağlanır.
İşveren kendisine yapılan bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde, yazılı bir
bildirim ile buluşun serbest bir buluş olmadığı yolunda itirazda bulunmazsa, sonradan
hizmet buluşu olduğu iddiasını ileri süremez.
Serbest işçi buluşunun işverenin iş alanı içinde değerlendirilebilir olmadığı
aşikar bir şekilde belli ise, işçinin bildirim yükümlülüğü yoktur.
Teklifte Bulunma Yükümlülüğü
Madde 32 - Serbest buluş işletmenin ilgili olduğu iş alanına girmekteyse veya
işletme söz konusu buluşun ilgili olduğu alanda faaliyette bulunmak için ciddi
hazırlıklar içindeyse; işçi, serbest buluşunu iş ilişkisini sürdürmekte olduğu
sırada başka bir şekilde değerlendirmeye başlamadan önce, uygun şartlar altında
buluşundan tam hak tanımaksızın yararlanma imkanı vermek için işverene teklif
yapmakla yükümlüdür. İşçi bu konudaki teklifini 31 inci maddenin birinci fıkrası
hükmüne göre yapacağı bildirimin içinde de yapabilir.
İşveren, teklifin kendisine ulaştığı tarihten itibaren üç ay içinde cevap
vermezse, bu konudaki öncelik hakkını kayıp eder.
İşveren, yukarıdaki fıkrada belirtilen süre içinde kendisine yapılan teklifi kabul
eder ve öngörülmüş şartları uygun bulmazsa, şartlar tarafların talebi üzerine
mahkemece tespit edilir.
İşçi veya işverenin, bedelin ve diğer sözleşme şartlarının belirlenmesinde esas
aldıkları noktalarda, sonradan önemli değişikliklerin ortaya çıkması halinde,
mahkemeden sözleşmenin şartlara uydurulmasını talep hakları vardır.
Teknik İyileştirme Teklifleri
Madde 33 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre, patent veya faydalı model
belgesi ile korunamayacak nitelikte olan teknik iyileştirme tekliflerinin işçi
tarafından yazılı olarak işverene bildirilmesi ile bunlardan yararlanma
karşılığında, işveren işçiye uygun bir bedel ödemekle yükümlü olur. Hizmet
buluşlarında, bildirim yükümlülüğü ile ilgili 18 inci madde ile bedelin
hesaplanması ile ilgili 22 nci ve 25 inci maddelerin hükümleri burada da kıyasen
uygulanır.
Teknik iyileştirme teklifleri ile ilgili diğer konular ferdi ve toplu iş
sözleşmeleriyle düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
ÇALIŞANLAR BULUŞLARI İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER
İşçilerle İlgili Hükümlerin Emredici Niteliği
Madde 34 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin işçilerle ilgili hükümleri işçilerin
aleyhine olacak şekilde değiştirilemez. Tarafların işçi buluşlarına ilişkin
sözleşme yapma serbestliği; hizmet buluşlarında patent verilmesi için yapılacak
başvurudan sonra, serbest buluşlar ile teknik iyileştirme teklifleri ise, işçinin
işverene yapacağı bildirim yükümünden sonra başlar.
Hakkaniyete Uygunluk Şartı
Madde 35 - Hizmet buluşları, serbest buluşlar ve teknik iyileştirme teklifleri
konusunda işveren ile işçi arasında yapılan sözleşmeler, işçi buluşlarıyla
ilgili emredici hükümlere aykırı olmasa dahi, önemli ölçüde hakkaniyetle
bağdaşmıyorsa geçersiz sayılır. Aynı kural belirlenen bedel için de geçerlidir.
Sözleşmenin veya belirlenmiş olan bedelin hakkaniyete aykırı olduğu hakkındaki
itirazların, iş akdi ilişkisinin bitme tarihinden itibaren, en geç altı ay içinde
yazılı olarak bildirmemiş olması halinde, hakkaniyete aykırılık iddiasında
bulunulamaz.
Sır Tutma Yükümlülüğü
Madde 36 - İşveren, işçinin haklı menfaatlerinin devamı süresince kendisine
bildirimi yapılan veya haberdar edilen bir buluşa ilişkin gizli tutmakla
yükümlüdür.
İşçi hizmet buluşunu serbest buluş niteliğini kazanmadığı sürece gizli tutmakla
yükümlüdür.
Bu KHK hükümlerine göre bir buluştan haberi olan işçi ve işveren dışındaki
kişiler de, buluşu başkalarına açıklayamaz ve buluş konusundan yararlanamaz.
Yükümlülüklerin Etkisi
Madde 37 - Buluşun serbest bırakılmasından başka sonuçlar doğmadıkça, işçi ve
işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan genel yükümlülükler, işçi buluşları
ve teknik iyileştirme teklifleriyle ilgili hükümlerden etkilenmez.
İşçi buluşları ve teknik iyileştirme tekliflerine ilişkin hükümlerden doğan hak
ve yükümlülükler, iş akdi ilişkisinin sona ermiş olmasından etkilenmez.
İşçinin Önalım Hakkı
Madde 38 - İşveren, iflas eder ve iflas idaresi de buluşu işletmeden ayrı devir etmek
isterse, işçinin yapmış olduğu ve işverenin de tam hak talebinde bulunduğu buluşu,
işçinin öncelikle alma hakkı vardır.
İşçi buluşlarından veya teknik iyileştirme tekliflerinden doğan bedel alacağı
imtiyazlı alacaklardandır. İflas idaresi bu nitelikteki birden çok bedel alacağını
bunlar arasında garameden dağıtır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KAMU HİZMETİ GÖREN KURUMLARDA ÇALIŞANLARIN BULUŞLARI
Memurların Buluş ve Teknik İyileştirme Teklifleri
Madde 39 - Özel hukuk ilişkisine tabi olarak çalışan işçilerin buluş ve teknik
iyileştirme teklifleri için uygulanan hükümler, kabul edilmiş özel düzenlemeler
mahfuz kalmak şartıyla, genel, katma, özel bütçeli kamu kuruluşları ve kamu
iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortalıklarında çalışan memurların buluş ve
teknik iyileştirme teklifleri için de uygulanır.
Silahlı Kuvvetler Mensuplarının Buluşları
Madde 40 - Silahlı Kuvvetler mensuplarının buluş ve teknik iyileştirme teklifleri
hakkında memurların buluş ve teknik iyileştirme tekliflerine ilişkin hükümler
uygulanır.
Üniversite Mensuplarının Buluşları
Madde 41 - 39 uncu ve 40 ıncı madde hükümlerinden farklı olarak, Üniversitelere
bağlı fakülte ve yüksek okullarda bilimsel çalışma yapmakta olan öğretim
elemanlarının yaptığı buluşlar, serbest buluş sayılır.
Bu buluşlar hakkında 31 inci, 32 nci ve 34 üncü madde hükümleri uygulanmaz.
Öğretim elemanı sıfatı, Yüksek Öğretim Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Öğretim kurumu buluşla sonuçlanan araştırmalar için özel olarak belli araç ve
gereçleri sağlamak suretiyle harcamalarda bulunmuşsa,öğretim elemanları öğretim
kurumuna buluşun değerlendirildiğini yazı ile bildirmek ve talep halinde buluşun ne
şekilde değerlendirildiği ve elde edilen kazanç miktarı hakkında bilgi vermekle
yükümlüdür. Öğretim kurumu, kendisine yapılan yazılı bildirim tarihinden itibaren
üç ay içinde elde edilen kazançtan uygun bir miktarın verilmesini talep edebilir.
Ancak, talep edilecek miktar kurum tarafından yapılan harcamaları aşamaz.
DÖRDÜNCÜ KISIM
PATENTİN VERİLMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
PATENT BAŞVURUSU VE ŞARTLARI
Patent Başvurusu ve Ekleri
Madde 42 - Buluşlara patent verilebilmesi için, Yönetmelikte şekil ve kapsamı
belirlenen ve aşağıda belirtilen unsurlar ile başvuruda bulunmak şarttır:
a) - Başvuru dilekçesi;
b) - Buluş konusunu açıklayan tarifname;
c) - Patentle korunması istenilen buluşun unsur veya unsurlarını kapsayan istem veya
istemler;
d) - Tarifnamede, istem veya istemlerde atıf yapılan resimler;
e) - Özet;
f) - Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge.
Bir patent veya patent başvurusu ile ilgili olarak, 121 inci maddeye göre yapılacak ek
patent başvurusunda, söz konusu patentin veya patent başvurusunun numarası belirtilir.
Bir patent başvurusunun geçerliliği için, bu KHK'nin öngördüğü başvuru
ücretinin, başvuru ile birlikte veya başvuru tarihinden itibaren herhangi bir bildirime
gerek olmadan en geç yedi gün içinde ödenmesi şarttır. Başvuru ücretinin bu süre
içinde ödenmemesi halinde, başvuru geri alınmış kabul edilir.
Bir patent başvurusu ile birlikte veya daha sonra Enstitü'ye verilecek her türlü
belge, bu KHK 'ye ilişkin yönetmelikte yazılı hususları kapsar.
Tarifname ve istem veya istemler, başvuru sırasında İngilizce veya Fransızca veya
Almanca dillerinden biri ile verilebilir. Bunların Türkçeye çevrilmesi ve Enstitü'ye
veya onun yetkili kıldığı makama verilmesi için, her hangi bir bildirime gerek
olmaksızın, bir aylık süre tanınır. Bu işlem için Yönetmelikte yazılı ücret
ödenir.
Başvuru Tarihinin Kesinleşmesi
Madde 43 - Patent başvurusu tarihi, Yönetmelikte şekli ve kapsamı yazılı olan ve
aşağıda belirtilen unsurların Enstitü'ye veya onun yetkili kıldığı makama
verildiği tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleşir:
a) - Bu KHK 'de ve yönetmelikte öngörülen şekli şartlara uymasa dahi, başvuru
dilekçesi, Türkçe veya 42 nci maddede belirtilen yabancı dillerden biri ile
yazılmış tarifname, istem veya istemler;
b) - Tarifnamede, istem veya istemlerde atıf yapılan resimler.
Patent başvurusunun incelenmesi sırasında, Patent verilmesi istenilen buluş konusunun
kısmen veya tamamen değiştirilmesi halinde, başvuru tarihi değişiklik ile ilgili
başvurunun yapıldığı tarihtir.
Buluşu Yapanın Başvuruda Belirtilmesi Zorunluluğu
Madde 44 - Başvuruda buluşu yapan belirtilir. Eğer başvuruda bulunan, buluşu yapan
değilse veya buluşu yapan birden çok kişi ise, başvuruda bulunan kişinin, buluşu
yapan veya yapanlardan patent isteme hakkını ne şekilde elde ettiği, başvuruda
açıklanır.
Buluşu yapanın belirtilmesi veya patent isteme hakkının ne şekilde elde edildiğinin
açıklanmaması halinde, başvurunun incelenmesi işlemi başlatılmaz.
Buluşun Bütünlüğü
Madde 45 - Patent başvurusu, sadece bir tek buluşu veya genel nitelikte bir ana buluş
fikri etrafında gerçekleştirilmiş olan ve birbirlerine bu ana buluş fikri ile bağlı
birden çok buluşu içerir.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uygun olmayan başvurular, Yönetmelikte
belirtilen hükümlere uygun olarak başvurulara ayrılır.
İlk başvuru konusunun kapsamı içinde kalmak kaydı ile, ayrılan her başvuru için
başvuru tarihi, ilk başvurunun tarihidir. İlk başvuruda rüçhan hakkı talep
edilmişse, ilk başvurunun rüçhan hak veya hakları ayrılan her başvuruya da
tanınır.
Tarifnamenin Açıklığı
Madde 46 - Tarifname, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman olan bir kişi
tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak nitelikte açık ve yeterli yazılır.
Eğer, buluş, mikrobiyolojik bir usulle ilgili ise ve ilişkin olduğu mikroorganizma
ilgilenenler tarafından ulaşılabilir değilse, tarifnamenin, bu maddenin birinci
fıkrası hükmüne uygun sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar gerekir:
a) - Mikroorganizmanın özellikleri ile ilgili bilgilerin tarifnamede yer alması;
b) - Başvuru sahibi tarafından en geç başvuru tarihine kadar, Milletlerarası
Anlaşmalara uygun olarak kurulmuş ve yetkili tevdi merciine bir mikroorganizma
kültürünün verilmesi.
Tevdi mercii, 55 inci maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre, ilanda belirtilir.
Patent İstemleri
Madde 47 - Başvuru bir veya birden çok istemi içerir.
İstem veya istemler buluşun korunması istenilen unsurlarını tanımlar. Her istem
açık ve öz olmalıdır. İstem veya istemlerin dayanağı tarifnamedir. İstem veya
istemler tarifnamede tanımlanan buluşun kapsamını aşamaz. İstem veya istemler
Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yazılır.
Başvuru sahibi, istem veya istemleri Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde
yazabileceği gibi, bir başka şekilde de yazabilir.
Özet
Madde 48 - Özet, sadece teknik bilgi verme amacına hizmet eder, başka amaçlar için
kullanılamaz.
Özet, özellikle korumanın alanının belirlenmesinde ve tekniğin bilinen durumunun
sınırlarının çizilmesinde kullanılamaz. Enstitü, üçüncü kişilerin daha iyi
bilgi edinmesi bakımından, gerekli gördüğü zaman özette değişiklik yapabilir. Bu
durumda yapılan değişiklik başvuru sahibine bildirilir.
Milletlerarası Anlaşmalara Dayanan Başvurulardan Doğan Rüçhan Hakları
Madde 49 - Paris Anlaşması'na dahil ülkelerden birine mensup veya bu ülkelerden birine
mensup olmamakla birlikte onlardan birinde ikametgahı veya işler durumda bir ticari
müessesesi bulunan gerçek veya tüzel kişiler, bu ülkelerin herhangi birinde bir
patentin veya faydalı model belgesinin verilmesi için yetkili mercilere yaptıkları
başvuru tarihinden itibaren, oniki ay süreyle patent veya faydalı model belgesi almak
için Türkiye'de başvuru yapma konusunda, rüçhan hakkından yararlanır.
Bu maddenin birinci fıkrasında yazılı oniki aylık süre içinde kullanılmayan
rüçhan hakları düşer.
Rüçhan hakkına dayanılarak bu maddenin birinci fıkrasında yazılı süre içinde
başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkına konu olan patent veya faydalı model
belgesi için, rüçhan hakkının doğduğu tarihten itibaren üçüncü kişiler
tarafından yapılacak başvurular ve bunlara verilecek patent veya faydalı model belgesi
hükümsüzdür.
2 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı karşılıklılık uygulamasından yararlanan
ülkeler uyruğu gerçek veya tüzel kişiler, bu madde hükmüne göre rüçhan
hakkından yararlanma hakkına sahiptir.
Paris Anlaşması'na taraf bir ülke uyruğu bir gerçek veya tüzel kişi, Paris
Anlaşması'na taraf olmayan bir ülkede, patent verilmesi için geçerli bir başvuru
yapmış ise, bu madde hükmüne göre, söz konusu başvurunun rüçhan hakkından
yararlanır.
Rüçhan hakkı patent veya faydalı model belgesi başvurunun yapıldığı gün
itibariyle hüküm ifade eder.
Sergilerde Teşhir Hakkından Doğan Rüçhan Hakları
Madde 50 - Türkiye'de açılan milli ve milletlerarası sergilerde veya Paris
Anlaşması'na taraf ülkelerde açılan resmi veya resmi olarak tanınan sergilerde,
patent veya faydalı model belgesi konusunu kapsayan ürününü teşhir eden, 49 uncu
maddenin birinci fıkrasında yazılı gerçek veya tüzel kişiler, sergideki teşhir
tarihinden itibaren oniki ay içinde, Türkiye'de patent veya faydalı model belgesi almak
için başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır.
Patent veya faydalı model belgesinin konusunu kapsayan ürün, serginin resmi açılış
tarihinden önce, sergi yerine görünür şekilde konulmuşsa, bu durumda süre,
ürünün sergi yerine konulduğu tarihten itibaren başlar 49 uncu maddenin ikinci ve
üçüncü fıkraları hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.
Bu maddenin birinci fıkrasında yazılı sergilerden Türkiye'de açılacak olanların
yetkili mercileri, patent veya faydalı model belgesi konusu ürünlerini sergide teşhir
edenlere, teşhir ettikleri patent veya faydalı model belgesi konusunu kapsayan ürünü,
sarih ve eksiksiz bir şekilde gösteren; arkadan, önden, yandan ve alttan resimleyen, en
az dört fotoğrafı içeren ve ürünün çeşidi ile bu ürünün sergide görünür
şekilde konulduğu tarihi ve resmi açılış tarihini gösterir bir belge verir.
Yabancı ülkelerde teşhir edilen ürüne ait, patent veya faydalı model belgesinin
rüçhan hakkından yararlanılması için, serginin açıldığı ülkenin yetkili
merciinden alınacak, üçüncü fıkrada yazılı hususları ihtiva eden bir belgenin
ibrazı şarttır.
Başvurusu yapılmış veya verilmiş bir patent veya faydalı model belgesine dayanan
ürünün Türkiye'de açılan sergilerde teşhirine ve sergi bittikten sonra ülkesine
iadesine engel olunamaz.
Bir sergide teşhir edilmiş, aynı veya benzeri, patent veya faydalı model belgesi
konusu olan ürün hakkında birden fazla başvuru yapılmışsa, bu ürünü sergiye ilk
koyan kişi veya ürünün sergide aynı zamanda konulması ve teşhir olunması halinde,
ilk başvuruda bulunan kişi, rüçhan hakkından yararlanır.
Rüçhan Hakkının Hükmü
Madde 51 - 49 uncu ve 50 nci madde hükümlerine göre rüçhan hakkının hüküm ve
sonuçları, rüçhan hakkının talep edildiği başvurunun tarihi itibariyle doğar.
Rüçhan Hakkının Talep Edilmesi ve Belgelendirilmesi
Madde 52 - Başvuru sahibi, yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru ile birlikte
veya başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde talep eder. Bununla ilgili rüçhan
hakkı belgesini, patent başvurusu tarihinden itibaren üç ay içerisinde vermediği
takdirde rüçhan hakkından yararlanma talebi yapılmamış sayılır.
Yabancı ülkelerde patent verilmesi için yapılan bir başvurunun farklı ülkelerde
yapılmış olmasına bakılmaksızın birden çok rüçhan hakkı talebinde bulunabilir.
Bir patent başvurusunda birden çok rüçhan hakkı talep edilebilir. Bu durumda, süre,
talep edilen rüçhan haklarından en önceki tarihli olandan başlar. Bir veya birden
çok rüçhan hakkı talebinde bulunulmuşsa rüçhan hakkı sadece rüçhan hakkının
doğduğu başvuru veya başvuruların ihtiva ettiği unsurları kapsar.
Rüçhan hakkı talep edilen bir patent başvurusunda, buluşun bazı unsurları rüçhan
hakkının doğduğu patent başvurusunun istem veya istemlerinde talep edilmemiş olsa
dahi, rüçhan hakkının doğduğu patent başvurusu tarifnamesinde açık ve şüpheye
yer vermeyecek şekilde yer almış ise, rüçhan hakkı söz konusu istem veya istemler
için de kabul edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
BAŞVURUNUN İNCELENMESİ
Başvurunun Geri Çevrilmesi
Madde 53 - 43 üncü madde şartlarının yerine getirilmesi ve başvuru ücretinin
ödenmesi ile başvuru tarihi kesinleşir. 43 üncü madde şartlarının yer
getirilmediği veya başvuru ücretinin yedi gün içinde ödenmediği veya 42 nci maddede
belirtilen yabancı dillerden biri ile verilen, tarifname ve istem veya istemlerin
Türkçe çevirilerinin bir ay içinde verilmediği tespit edilirse, Enstitü başvuruyu
geri çevirir ve geri çevirme kararını ilgilisine bildirir.
Başvurunun Şekli Şartlara Uygunluk Açısından İncelenmesi
Madde 54 - Başvuru tarihinin kesinleşmesinden sonra, Enstitü başvurunun 42 nci ila 52
nci maddelerde belirtilen ve Yönetmelikte öngörülen şekli şartlara uygunluğunu
inceler.
Tarifname, istem veya istemler ve resimlerin, patent verilebilirlik şartları
açısından yeterli olup olmadığı konusu, bu incelemenin kapsamı dışındadır.
Enstitü, başvuru konusunun bu KHK 'nin 6 ncı ve 10 uncu maddelerine göre, patent
verilerek korunamayacak konular ve buluşlar kapsamına girip girmediğini ve sanayiye
uygulanabilir olup olmadığını inceler. Ancak, başvuru konusu buluş, açık ve
şüpheye yer vermeyecek şekilde, yenilik veya sanayiye uygulanabilir olma
niteliklerinden yoksunsa, ilgilisinin de karşı görüşleri alındıktan sonra,
Enstitü, ret gerekçesinin dayanaklarını da bildirmek suretiyle, başvuruyu reddeder.
İnceleme sonucunda, 53 üncü madde hükmüne göre, başvurunun şeklen bir eksikliği
olduğu anlaşılırsa veya başvuru konusunun patent ile korunabilir bir buluş
olmadığı sonucuna varılırsa, inceleme işlemi durdurulur ve başvuru sahibinden,
yönetmelikte öngörülen süre içinde, eksikliği gidermesi veya bu konudaki
itirazlarını Enstitü'ye bildirmesi istenir.
Başvuru sahibi, bu işlemler sırasında istem veya istemleri değiştirebilir veya
başvuruyu birden fazla başvuruya ayırabilir.
Başvuru konusunun patent ile korunabilir bir buluş olmadığı kararına başvuru
sahibinin itirazının Enstitü tarafından kabul edilmemesi veya mevcut eksikliğin,
yönetmelikte öngörülen şekil ve şartlara uygun olarak giderilmediğinin tespit
edilmesi ile Enstitü, istem veya istemler itibariyle başvuruyu kısmen veya tamamen
reddeder.
Enstitü tarafından, bu madde hükmü itibariyle yapılan inceleme sonucunda, şekli
şartlara uygunluk açısından bir eksikliğin olmadığı anlaşılır veya söz konusu
eksiklikler bu KHK hükümlerine uygun bir şekilde giderilir veya tamamlanır ise,
başvuru sahibine, önceden talepte bulunmamışsa tekniğin bilinen durumu ile ilgili
araştırma yapılması için, 56 ncı maddede öngörülen süreler içinde, talep
yapması gerektiği bildirilir.
Başvurunun Yayınlanması
Madde 55 - Başvuru tarihi veya rüçhan hakkı talep edilmişse rüçhan tarihinden
itibaren 18 aylık sürenin dolması ile, başvuru, Yönetmelik hükümlerine göre
yayınlanarak toplumun incelenmesine açılır. Bu işlem, Enstitü'nün şekli şartlara
uygunluk açısından, 54 üncü madde hükmüne göre yaptığı incelemenin bitmesinden
ve başvuru sahibi tarafından 56 ıncı madde hükmüne göre tekniğin bilinen durumu
ile ilgili araştırma yapılmasını talep etmesinden sonra yapılır.
Yayınlanan başvurular, Yönetmelikte şekil ve şartları tespit edilen hususları
kapsayacak şekilde, ilgili bültende periyodik olarak duyurulur.
Başvuru sahibinin talebi üzerine bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen onsekiz
aylık süre dolmamış olsa bile, başvuru, bu maddede belirtilen şartlara uygun olarak
Enstitü tarafından yayınlanır.
Tekniğin Bilinen Durumu İle İlgili Araştırma Yapılmasının Talep Edilmesi ve
Ücretinin Ödenmesi
Madde 56 - Başvuru sahibi, başvuru tarihinden itibaren onbeş ay içinde tekniğin
bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını Enstitü'den talep eder ve ilgili
ücreti öder.
Başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse, söz konusu süre rüçhan hakkı tarihinden
itibaren başlar.
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre, 54 üncü maddenin altıncı
fıkrasında öngörülen bildirimin yapıldığı anda dolmuşsa, başvuru sahibi, bu
bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili
araştırma yapılmasını talep eder.
Başvuru sahibi, bu madde hükmüne göre, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma
yapılmasını talep etmezse, başvuru geri alınmış sayılır.
Bir ek patent başvurusu ile ilgili olarak, tekniğin bilinen durumu ile ilgili
araştırma yapılması, ancak asıl patent başvurusu ile birlikte istenmesi halinde veya
daha önceki ek patent başvuruları için araştırma yapılmış veya araştırma
yapılmasının talep edilmiş olması halinde istenebilir. Bu maddenin birinci ila
dördüncü fıkrası hükümleri, ek patentler için de uygulanır.
Tekniğin Bilinen Durumu Konusundaki Araştırma Raporunun Düzenlenmesi, Tebliği ve
Yayınlanması Madde 57 - Enstitü tarafından, 54 üncü maddede öngörülen hükümler
doğrultusunda başvurunun incelenmesi ve 56 ncı maddeye göre başvuru sahibinin
tekniğin bilinen durumu konusunda araştırma yapılması talebinde bulunmasından sonra,
tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılır.
Tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu, başvuru konusunu teşkil eden
buluşun yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması niteliklerine dayanak teşkil
edecek, tekniğin bilinen durumunun unsurlarını içerir.
Araştırma raporu, tarifname ve varsa resimler dikkate alınarak, istem veya istemler
itibariyle, Enstitü tarafından veya Enstitü tarafından belirlenecek milletlerarası
niteliği tanınmış araştırma kuruluşları tarafından düzenlenir.
Araştırma raporu düzenlendikten sonra, başvuru sahibine tebliğ edilir. Raporda
belirtilen referans patent ve yayınların kopyaları da başvuru sahibine rapor ile
birlikte verilir.
Araştırma raporunun başvuru sahibine tebliğinden itibaren, 62 nci madde hükmüne
göre başvuru sahibine tanınan üç aylık süre dolduktan sonra, araştırma raporu
Enstitü tarafından yayınlanır.
Araştırma raporunun yayınlandığı ve başvuru sahibinin incelenerek patent verilmesi
veya incelemesiz patent verilmesi sistemlerinden hangisini tercih ettiği, ilgili
bültende ilan edilir.
Araştırma raporu düzenlendiği tarihte, patent başvurusu daha önce yayınlanmamış
ise, araştırma raporu, patent başvurusu ile birlikte yayınlanır.
Yetersizlik Nedeniyle Araştırma Raporunun Düzenlenememesi
Madde 58 - Tarifnamenin veya istem veya istemlerin yeterince açık olmaması araştırma
raporunun düzenlenmesini kısmen veya tamamen engelliyorsa, Enstitü, araştırma
raporunun düzenlenebilmesi için söz konusu yetersizliğin giderilmesini ister. Bu
yetersizlik, Yönetmelikte yazılı süre içinde giderilmediği takdirde, başvuru
sahibinin itiraz hakkı saklı kalmak üzere, araştırma raporunun düzenlenemeyeceği
kararı başvuru sahibine bildirilir. Kısmen yetersizlik durumunda, araştırma raporu
yeterince açık olan istem veya istemler için düzenlenir.
İnceleme Sisteminin Tercih Edilmesi
Madde 59 - 62 nci madde hükmüne göre patent verilebilirlik şartları açısından
gerekli incelemenin Enstitü tarafından yapılabilmesi için, başvuru sahibi incelenerek
patent verilmesi sistemini tercih ettiğini, araştırma raporunun kendisine tebliği
tarihinden üç ay içinde Enstitüye bildirilir. Söz konusu süre içinde bu bildirimin
yapılmaması halinde, incelemesiz patent verilmesi sisteminin tercih edildiği kabul
edilir.
İNCELEMESİZ PATENT VERİLME SİSTEMİ
İncelemesiz Patent Verilmesi
Madde 60 - Üçüncü kişiler, Yönetmelikte belirtilen şekilde ve araştırma raporunun
yayınlandığı tarihten itibaren altı ay içinde, araştırma raporunun içeriği
hakkında, ilgili belgeleri de eklemek suretiyle, görüşlerini Enstitü'ye bildirebilir.
Üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerini bildirmesi için
tanınan sürenin dolmasından sonra, Enstitü üçüncü kişiler tarafından araştırma
raporu ile ilgili olarak bildirilen yazılı görüşleri, görüşleri kanıtlayan
belgeler ile birlikte, başvuru sahibine bildirir.
Başvuru sahibi araştırma raporu ile ilgili kendi görüşlerini, üçüncü kişilerin
araştırma raporuna ilişkin görüşlerine karşı, bu maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen üçüncü kişilerin görüşlerinin bildirimi tarihinden itibaren, üç ay
içinde ileri sürebilir ve gerekli görürse istem veya istemlerinde değişiklik
yapabilir.
Enstitü, 57 nci maddeye göre düzenleyen tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma
raporunu ve varsa üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerini
dikkate almaksızın, başvuru sahibinin raporla ilgili karşı görüşlerini bildirmesi
için belirlenen süre dolduktan sonra, incelemesiz patent verilmesine karar verir.
Verilen karara uygun olarak gerekli ücretler ödendikten sonra, Enstitü, başvuru
tarihinden itibaren yedi yıl süre ile geçerli olmak üzere, patenti verir ve patentin
verildiğini ilgili bültende ilan eder.
Verilen patente ilişkin belgeler, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu
ve bu rapora üçüncü kişiler tarafından verilen bütün görüşler, toplumun
incelemesine açılır. Patentin istem veya istemlerinde bir değişiklik olmuşsa,
bütün değişiklikler, değişiklik tarihleri de belirterek toplumun incelemesine
açılır.
İncelemesiz verilen patentin konusunun gerçekliliği ve yararlılığı devletçe
garanti edilmez. İncelemesiz verilen patentin incelenmesi için talep yapılması
şarttır. Bu talep, patent sahibi veya üçüncü kişiler tarafından, başvuru
tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde yapılır. İnceleme ile ilgili ücret,
talebi yapan tarafından ödenir.
İnceleme talebinin, başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde yapılmaması
halinde patent hakkı sona erer. Yedi yıllık sürenin geçmesinden sonra, inceleme
talebi yapılamaz.
Başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde inceleme yapılmasının talep
edilmesi halinde, 62 nci maddede düzenlenen incelenerek patent verilme sistemi
hükümleri uygulanır. Üçüncü kişilerin 62 nci maddenin ikinci fıkrası hükmüne
göre patent verilebilirlik şartları açısından itiraz edebilmelerini sağlamak
amacıyla, incelemesiz verilen patentin, inceleme talebinin yapıldığı ilgili bültende
ilan edilir.
İncelemesiz Verilen Patentin İlanı ve Basılması
Madde 61 - Patentin verilmesi ilgili bültende ilan edilir. Bu ilanda aşağıdaki
bilgiler yer alır:
a) - Patent numarası;
b) - Buluşun tasnif sınıf veya sınıfları;
c) - Buluş konusunu tanımlayan açık bir unvan;
d) - Başvuru sahibinin adı, uyruğu, ikametgahı;
e) - Özet;
f) - Patent başvurusunun yayınlandığı bültenin ve patent başvurusu ile ilgili
değişikliklerin ilan edildiği yayının veya yayınların tarihi ve sayısı;
g) - Patentin veriliş tarihi;
h) - Patent ile ilgili başvurulacak belgelerin, araştırma raporunun ve araştırma
raporu itibariyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülen görüşlerin ve varsa
başvuru sahibinin karşı görüşlerinin incelenmesinin mümkün olduğu hakkında bir
açıklama;
i) - İncelemesiz patent verildiği hakkında açıklama;
Her patent, Enstitü tarafından fasikül halinde basılır ve talep edenlere verilir.
Baskı, gerektiğinde çoğaltma suretiyle de sağlanabilir.
Her fasikül, bu maddenin birinci fıkrasında belirlenenlere ek olarak; tarifname, istem
veya istemler ve varsa resimlerin tamamı ve tekniğin bilinen durumu ile ilgili
araştırma raporunun tam metni, ayrıca incelemesiz patent verilmesi kararının
yayınlandığı bültenin sayısını da kapsar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İNCELENEREK PATENT VERİLME SİSTEMİ
İncelenerek Patentin Verilmesi
Madde 62 - 42 nci ila 58 inci maddelerde düzenlenen, patent başvurusu ve şartları ile
başvurunun incelenmesine ilişkin hükümler, incelenerek patent verilme sistemi için de
uygulanır.
Tekniğin bilinen durumu ile ilgili yapılan araştırma raporunun yayınlanmasından
sonra, üçüncü kişiler Yönetmelikte belirtilen şekilde ve altı ay içinde,
yeniliğin bulunmadığı veya tekniğin bilinen durumunun aşılmadığı veya
tarifnamenin yeterli olmadığı dahil, patentin verilebilirlik şartlarının mevcut
olmadığını ileri sürebilir ve itiraz edebilir. Yapılan yazılı itiraza iddiayı
kanıtlayan belgeler de eklenir.
Tekniğin bilinen durumu ile ilgili yapılan araştırma raporunun, 57 nci madde hükmüne
göre yayınlanmasından sonra ve yayın tarihinden itibaren altı ay içinde, başvuru
sahibi incelenerek patent verilmesi amacıyla buluş konusunun yeterince tanımlandığı,
buluşun yeni olduğu ve tekniğin bilinen durumunun aşıldığı konusundaki incelemenin
yapılmasını Enstitü'den talep eder. Bu incelemenin yapılabilmesi için üçüncü
kişilere tanınan altı aylık itiraz süresinin bitmesi ve Yönetmelikte belirtilen
inceleme ücretinin ödenmesi gerekir. İnceleme ücreti, bu maddenin ikinci fıkrasında
yazılı süre içinde herhangi bir tarihte ödenebilir.
Bu maddenin ikinci fıkrasına göre üçüncü kişilerce itiraz edilmesi halinde,
bütün itirazlar ve bunların kanıtları bekletilmeksizin başvuru sahibine bildirilir.
Başvuru sahibi yapılan itirazlara itiraz süresinin bitiminden itibaren üç ay içinde
ve talep ettiği takdirde üç aylık ek bir süre içinde cevap verebilir ve itirazları
ortadan kaldırmaya yönelik gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir, gerekli görürse
tarifname, resim veya istem veya istemleri değiştirebilir.
Enstitü, bu maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen süre bittikten sonra, patent
verilebilirlik şartları bakımından gerekli incelemeyi başlatır. İncelemenin
başlatılması için, başvuru sahibi tarafından süresi içinde yapılan itirazlara
cevap verilmemiş olması engel teşkil etmez.
Enstitü, başvuruyu inceledikten sonra, eksiklik veya patent verilebilirlik
şartlarının yeterliliği konusunda kararını verir. Bu kararında, kararın
gerekçesinin dayanaklarını da bildirir. Enstitü tarafından yapılan bu inceleme,
istem veya istemlerin kapsamı ile sınırlı olarak yapılır.
Enstitü, inceleme sonucunda başvurudaki eksiklik veya patent verilebilirlik
şartlarının yeterliliği açısından düzenlediği inceleme raporunu, raporun
gerekçesinin dayanaklarını da açıklamak suretiyle, başvuru sahibine bildirir ve
eksiklikleri gidermesi, istem veya istemlerde değişiklik yapması ve itiraz edebilmesi
için altı ay süre tanır.
Başvuru sahibi, Enstitü'nün inceleme raporunda bildirilen olumsuz görüşleri
gidermeye yönelik gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli gördüğü
takdirde başvuruda değişiklik yapabilir.
Enstitü, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen görüşleri ve eğer varsa
başvurudaki değişiklikleri inceler. İnceleme raporundaki farklı görüşlerin
giderilmediğine karar verirse, bu kararı ile ilgili gerekçesinin dayanaklarını da
bildirerek, başvuru sahibine karşı görüşlerini ileri sürebilmesi için üç ay
süre tanır.
Başvuru sahibi, incelemenin bu safhasında karşı görüşlerin giderilmesine yönelik
kendi görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli görürse başvuruda değişiklik
yapabilir.
Enstitü, başvuru sahibinin görüşlerini ve eğer varsa başvurudaki değişiklikleri
inceledikten sonra kesin kararını verir. Enstitü'nün kesin kararı, istem ve
istemlerin tamamı veya bir kısmı için patent verilmesi şeklinde olabilir.
Enstitü, hiç bir itirazın yapılmadığını ve patent verilmesine ilişkin şartları
engelleyen bir durumun olmadığını inceleme sonucunda tespit ederse, patentin
verilmesine karar verir ve kararı başvuru sahibine tebliğ eder.
Verilen karara göre gerekli ücretler ödendikten sonra Enstitü istenen patenti verir.
İncelenerek patent verilme sistemi ile verilen patentin konusunun gerçekliliği ve
yararlılığı devletçe garanti edilmez.
İncelenerek Verilen Patentin İlanı ve Basılması
Madde 63 - Patentin verilmesi ilgili bültende ilan edilir. Bu ilanda aşağıdaki
bilgiler yer alır:
a) - Patent Numarası;
b) - Buluşun tasnif sınıf veya sınıfları;
c) - Buluş konusunu tanımlayan açık bir ünvan;
d) - Patent sahibinin adı, uyruğu, ikametgahı;
e) - Özet;
f) - Patent başvurusunun yayınlandığı bültenin ve patent başvurusu ile ilgili
değişikliklerin edildiği yayının veya yayınların tarih ve sayısı;
g) - Patentin veriliş tarihi;
h) - Patent ile ilgili başvurulacak belgelerin, araştırma raporunun, Enstitü
tarafından yapılan inceleme itibariyle yenilik, tekniğin bilinen durumunun aşılması
ve tarifnamenin yeterliliği konusunda varılan sonucu gösteren karar ile yapılmış
itirazların incelenmesinin mümkün olduğu hakkında açıklama;
i) - Yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması konusunda yapılan inceleme
sonucunda patentin verildiği hakkında açıklama.
Her patent Enstitü tarafından fasikül halinde basılır ve talep edenlere verilir.
Baskı gerektiğinde çoğaltma suretiyle de sağlanabilir.
Her fasikül bu maddenin birinci fıkrasında belirtilenlere ek olarak; tarifname, istem
veya istemler, varsa resimler tekniğin bilinen durumu ile ilgili yapılan araştırma
raporunun tam metni patent verilme kararının ilan edildiği bültenin tarih ve
sayısını da kapsar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
PATENT BAŞVURUSU İLE İLGİLİ ŞEKLİ İŞLEMLER
Patent İstemlerinde Değişiklik
Madde 64 - İmla hataları yapılması, yanlış evrak verilmesi gibi belirgin hataların
düzeltilmesi dışında, patent istem veya istemlerinin değiştirilebilmesi, ancak bu
KHK'nin açıkça izin verdiği hallerde ve yalnız patent verilmesi işlemleri
safhasında yapılabilir.
Başvuru sahibinin, yukarıdaki fıkra hükmüne uygun olarak, patent istem veya
istemlerinde bir değişiklik yapabilmesi için, başvuru üzerinde Patent Sicili'nde
hakları kayıt edilmiş kişilerden izin alması zorunlu değildir.
Patent istem veya istemlerinde yapılacak değişikliklerle başvurunun kapsamı
genişletilemez.
Patent Başvurusunun Faydalı Model Başvurusuna Değiştirilmesi
Madde 65 - Başvuru sahibi, aşağıdaki bentlerde belirtilen şartlara uymak kaydıyla,
başvuru konusunun faydalı model belgesi verilerek korunmasını talep edebilir.
a) - İncelemesiz patent verilmesi söz konusu ise, bu talep, en geç araştırma raporuna
görüş bildirilmesi için 60 ıncı maddenin birinci fıkrası hükmüne göre kabul
edilen sürenin bitimine kadar yapılabilir.
b) - İncelenerek patent verilmesi söz konusu ise, bu talep, engeç Enstitü tarafından
yapılan incelemeye cevap olarak sunulan itiraz ve görüşlerin verilmesi için 62 nci
maddenin dördüncü fıkrası hükmüne göre kabul edilen sürelerin bitimine kadar
yapılabilir.
Patent başvurusu konusunun değişiklik talebi sonucu faydalı model belgesi verilerek
korunması, ilk başvuru için rüçhan hakkı talep edilmiş ise aynı rüçhan hakkı
tanınarak, ilk patent başvurusu tarihinden itibaren geçerli olur.
Enstitü 54 üncü madde hükmüne göre yaptığı inceleme sonucunda, başvuruyu
faydalı model belgesi verilmesi amacıyla değiştirmesi için başvuru sahibine teklif
yapabilir. Başvuru sahibi bu teklifi kabul veya ret etmekte serbesttir. Başvuru sahibi
Enstitü tarafından yapılan bu değiştirme teklifi karşısında açıkça bir
değiştirme talebinde bulunmazsa teklif ret edilmiş sayılır. Bu durumda işlem
başvuru konusuna patent verilmesi doğrultusunda devam eder.
Başvuru sahibi, patent yerine faydalı model belgesi verilmesi için bir değiştirme
talebi yapmış ise, başvurunun faydalı model belgesi başvurusuna çevrilerek işlem
göreceğini ve bunun için Yönetmelikte tespit edilen süre içinde, verilmesi gerekli
belgeler Enstitü tarafından başvuru sahibine bildirilir.
Başvuru sahibi, bu süre içinde gerekli belgeleri vermediği takdirde, değişiklik
talebi yapılmamış sayılır ve başvuru, patent başvurusu olarak işlem görür.
Patent başvurusunun ilan edilmesinden sonra, başvurunun değiştirilmesinin kabulü
konusundaki Enstitü kararı ilgili bültende yayınlanır.
Başvurunun Geri Çekilmesi
Madde 66 - Patent başvurusu patentin verilmesinden önce başvuru sahibi tarafından her
zaman geri çekilebilir.
Patent başvurusu üzerinde Patent Sicili'nde hak tesis etmiş üçüncü kişilerin
rızası olmaksızın başvuru geri çekilemez.
Patent Başvuru Dosyalarının İnceleme Şartları
Madde 67 - Henüz yayınlanmamış patent başvurularının dosyaları başvuru sahibinin
yazılı izni olmadan üçüncü kişiler tarafından incelenemez.
Başvuru sahibinin, başvurusundan doğan haklarını, kendilerine karşı ileri sürmek
istediğini ispat edebilen üçüncü kişiler, başvuru sahibinin izni olmaksızın
henüz yayınlanmamış patent başvurusu dosyasını inceleyebilir.
45 inci maddeye göre ayrılan bir başvurunun, 12 nci maddeye göre yapılan yeni bir
patent başvurusunun veya 65 inci maddeye göre değiştirilmiş başvurunun
yayınlanması halinde asıl başvuru dosyası, başvuru sahibinin izni olmaksızın,
başvurunun yayınlanmasından önce üçüncü kişiler tarafından incelenebilir.
Patent başvurusunun yayınlanmasından sonra, patent başvurusu veya patente ilişkin
dosya, Yönetmelikte tespit edilen sınırlamalar dahilinde incelenebilir.
Yayınlanmadan önce ret edilen veya geri çekilen başvuru dosyası üçüncü kişiler
tarafından incelenemez.
Geri Çekilen Başvurunun Yenilenmesi
Madde 68 - 55 inci madde hükmüne göre yayınlanmış olan bir patent başvurusu geri
çekildiği takdirde, buluş hakkında yeniden patent başvurusu yapılamaz.
55 inci madde hükmüne göre henüz yayınlanmamış bir patent başvurusu geri
çekildiği takdirde, aynı buluş hakkında ilk başvuru sahibi yeniden patent başvurusu
yapabilir. Ancak, koruma son başvuru tarihinden itibaren başlar.
Patent Başvurusu veya Patent Numarasının Belirtilme Zorunluluğu
Madde 69 - Bir patent başvurusundan veya verilmiş bir patentten doğan haklarını
üçüncü kişilere karşı ileri sürmek isteyen kişi, patent başvurusunun veya
patentin numarasını söz konusu üçüncü kişilere bildirmek zorundadır.
Bir ürünün, bunun etiketlerinin veya ambalajlarının veya her türlü ilan veya reklam
veya basılı evrakın üzerinde bir patent başvurusu veya verilmiş bir patentten doğan
bir korumanın mevcut olduğu izlenimini veren beyanların bulunması halinde, beyanları
koyan kişi patent başvurusu veya patentin numarasını belirtmek zorundadır.
ALTINCI BÖLÜM
PATENT VERİLDİKTEN SONRA PATENT VERİLMESİNDE ŞEKLİ EKSİKLİKLERE İTİRAZ
Şekli Eksikliklere İtiraz
Madde 70 - Üçüncü kişiler, buluşun bütünlüğü esası ile ilgili 45 inci madde
hükmü hariç olmak üzere, 42 nci ila 63 üncü maddelerde belirtilen işlemlerde şekli
eksiklikler yapıldığı gerekçesiyle, patentin verilmesine karşı Enstitü nezdinde
itiraz edebilir. Bu itiraz için üçüncü kişilerin araştırma raporuna önceden
görüş bildirmiş olmaları veya incelenerek patent verilmesi sisteminde itiraz yapmış
olmaları gerekmez.
İncelemesiz patent verilmesi sistemine göre verilen patentin yeniliğinin olmadığı
veya tekniğin bilinen durumunun aşılmadığı konuları, itiraz konusu yapılamaz.
Şekli Eksikliklere İtirazın Etkisi
Madde 71 - Enstitü tarafından yapılan inceleme sırasında, buluşun bütünlüğü
konusu dışında, patent verilmesi işlemleri ile ilgili şekli bir işlem yerine
getirilmemişse veya önemli bir şekli işlemde eksiklik yapılmışsa itirazın bu
noktada giderilmesine ilişkin Enstitü tarafından verilecek karar, patent verilmesi ile
ilgili işlemlerin geçersizliği ve eksikliğin yapıldığı yere kadar geriye
dönülmesi ve işlemlerin yeniden yapılması sonucunu doğurur.
BEŞİNCİ KISIM
PATENTTEN DOĞAN HAKLARLA İLGİLİ HÜKÜMLER
Patentin Süresi
Madde 72 - İncelenerek verilen patentin süresi başvuru tarihinden itibaren hesaplanan
ve uzatılamayan yirmi yıldır.
İncelemesiz verilen patentin süresi yedi yıldır. İnceleme talebinin yedi yıllık
süre içinde yapılması ile inceleme sonucunda patent verilmesine kesin olarak karar
verilmesi halinde patentin süresi başvuru tarihinden itibaren hesaplanan yirmi yıla
tamamlanır.
Patentten Doğan Hakkın Kapsamı
Madde 73 - Patent hakkı sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya
yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent
hakkında yararlanır.
Patent sahibinin, üçüncü kişiler tarafından izinsiz olarak aşağıda sayılanların
yapılmasını önleme hakkı vardır.
a) - Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi
veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde
bulundurulması;
b) - Patent konusu olan bir usulün kullanılması;
c) - Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin
kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından başkalarına teklif edilmesi;
d) - Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması
veya kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka
herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması
Patent Unsurlarının Üçüncü Kişilerce Kullanılması
Madde 74 - Patent sahibinin, patent konusu buluşun uygulanmasını mümkün kılan ve
buluşun esasını teşkil eden bir kısmı ile ilgili unsurların veya araçların
üçüncü kişiler tarafından, patent konusu buluşu kullanmaya yetkili olmayan
kişilere verilmesini önleme hakkı vardır. Bu hükmün uygulanabilmesi için, söz
konusu üçüncü kişilerin, bu unsurların veya araçların buluşu uygulamaya yeterli
olduğunu ve bu amaçla kullanılacağını bilmeleri veya bu durumun yeterince açık
olması gerekir.
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen unsurlar veya araçlar piyasada her zaman
bulunabilen ürünler ise, üçüncü kişiler, söz konusu kişileri belirtilen fiilleri
yapmaya tahrik etmediği takdirde bu maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
75 inci maddenin (a), (b) ve (c ) bentlerinde gösterilen fiilleri yapanlar, bu maddenin
birinci fıkrası hükmüne göre patenti kullanmaya yetkili olmayan kişiler sayılmaz.
Patentten Doğan Hakların Kapsamının Sınırları
Madde 75 - Aşağıdaki fiiller patentten doğan hakların kapsamı dışında kalır:
a) - Sınai veya ticari bir amaç taşımayan ve özel maksatla sınırlı kalan fiiller;
b) - Patent konusu buluşu içeren deneme amaçlı fiiller;
c) - Sadece bir reçetenin oluşturulması için eczanelerde yapılan ilaçların seri
üretim olmadan hazırlanarak kullanılması ve bu şekilde hazırlanan ilaçlara ilişkin
fiiller;
d) - Patent konusu buluşun Paris Anlaşması'na dahil ülkelerin gemi veya uzay aracı
veya uçak veya kara nakil araçlarının yapımında veya çalıştırılmasında veya bu
araçların ihtiyaçlarının karşılanmasında, söz konusu araçların geçici veya
tesadüfü olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunması şartıyla
kullanılması;
e) - 07.12.1944 tarihli Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması'nın 27 nci
maddesinde öngörülen fiiller bir devletin hava aracı ile ilgili ise, bu araçlara bu
maddenin hükümleri uygulanır.
Patentten Doğan Hakkın Tüketilmesi
Madde 76 - Patent sahibi veya onun izni ile Türkiye'de satışa sunulmuş olan patentli
ürünlerle ilgili fiiller patentten doğan hakkın kapsamı dışında kalır.
Ön Kullanım Hakkı
Madde 77 - Patent başvurusunun yapıldığı tarih ile rüçhan hakkı tarihi arasında
buluşu iyi niyetli olarak ülke içinde kullanmakta olan veya kullanım için ciddi ve
gerçek tedbirler almış kişi veya kişilere karşı, patent konusunu aynı şekilde
kullanmaya devam etmelerini veya alınmış tabirlere uygun olarak kullanmaya
başlamalarını önlemeye buluş sahibinin hakkı yoktur. Ancak, üçüncü kişilerin
patent konusunu kullanmaya devam etmeleri veya alınmış tedbirlere uygun kullanımları
sahip oldukları işletmenin makul ihtiyaçlarını giderecek ölçüde olabilir. Bu
kullanma hakkı ancak işletme ile birlikte devredilebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen kişilerce satışa sunulmuş olan
ürünlerle ilgili faaliyetler, patent sahibinin 76 ncı madde anlamında patentten doğan
hakkının kapsamı dışında kalır.
Önceki Tarihli Patentlerin Etkisi Madde 78 - Patent sahibi patentini kendi patentinden
daha önceki rüçhan tarihine sahip olan patent sahiplerinin açmış olduğu patente
tecavüz davasında bir savunma gerekçesi olarak ileri süremez.
Patent Konularının Bağımlılığı
Madde 79 - Patent konusu buluşun kullanılması, önceki tarihli bir patentle korunan
buluşun kullanılması ile mümkün olması halinde, bu husus patentin geçerliğine hiç
bir engel teşkil etmez. Böyle bir durumda, ne önceki tarihli patent sahibi, sonraki
tarihli patenti onun geçerli olduğu süre içinde sahibinin izni olmaksızın
kullanabilir, ne de sonraki tarihli patent sahibi önceki tarihli patentin geçerliliği
süresince, sahibinin izni olmaksızın patent konusunu kullanabilir.
Ancak, sonraki tarihli patent sahibi, önceki tarihli patent sahibinin iznini almış veya
o patent üzerinde zorunlu lisans elde etmişse, önceki tarihli patenti de kullanabilir.
Patentin Kullanımının Sınırları
Madde 80 - Bir patent konusunun kullanımı yasalara veya genel ahlaka veya kamu düzenine
veya genel sağlığa zarar verecek şekilde olamayacağı gibi; bu kullanım, mevcut veya
gelecekte kabul edilecek belirli veya belirsiz süreli kanuni yasaklamalara ve
sınırlamalara da bağlı olacaktır.
Kanuni Tekel
Madde 81 - Konusu tekel mevzuatına tabi olan bir buluş için patent verildiğinde, tekel
sahibinin buluşu kullanabilmesi patent sahibinin iznine bağlıdır. Tekel sahibi
iştigal ettiği sanayi alanında dikkate değer teknik bir ilerlemeyi sağlayabilecek
buluşları, bunların kullanım hakkını elde ederek uygulamakla yükümlüdür.
Tekel sahibi patent konusu buluşun kullanımını elde etmek için, patent sahibinden
izin vermesini talep etmek hakkına sahiptir. Tekel sahibi böyle bir talepte
bulunduğunda patent sahibi ondan patenti devir almasını isteyebilir. Patent konusu
buluşun kullanılması karşılığında veya patentin tekel sahibince devir alınması
halinde ödenecek bedel taraflarca birlikte belirlenir. Bu konuda anlaşma sağlanmazsa
bedeli mahkeme tespit eder.
Bu maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmakla birlikte tekel patentin
verilmesinden sonra oluşmuşsa, patent sahibi tekel sahibinden buluşun kullanılmakta
olduğu işletme veya tesisatı da devir almasını talep etmek hakkına sahiptir.
Tarafların ödenecek bedel konusunda anlaşmaya varamamaları halinde, bedeli mahkeme
tespit eder.
Mevcut bir kanuni tekel yüzünden bir patent konusu buluş kullanılamıyorsa, söz
konusu patent için yıllık ücret ödenmez.
Patent Başvurusunun Yayınlanmasının Etkileri
Madde 82 - Patent başvurusunun ilgili bültende yayınlandığı tarihten itibaren ve
başvuru yürürlükte kaldığı sürece, bu KHK hükümlerine göre verilen patentlerin
sahiplerine tanınan koruma patent başvurusu sahibi için de tanınır.
Patent başvurusu sahibinin izni olmadan, başvuru konusu buluşu kullanan kişi, patent
başvurusu veya patent başvurusunun kapsamından haberdar edilmiş ise, yukarıda sözü
edilen koruma, başvurunun yayınlandığı tarihten önce de söz konusu olur.
Patent başvurusunun konusu, mikroorganizmalarla ilgili bir usule ilişkin ise, koruma
mikroorganizmanın ilgilenenlerin ulaşılabileceği hale gelmesinden itibaren başlar.
Patent başvurusu, geri çekilmiş olması halinde veya geri çekilmiş olarak kabul
edildiği takdirde veya kesinleşmiş bir karar itibariyle ret edildiği takdirde, bu
maddenin birinci ila üçüncü fıkralarında belirtilen sonuçları hiç doğurmamış
sayılır.
Patent Başvurusu veya Patentten Doğan Koruma Kapsamı ve İstem veya İstemlerin
Yorumlanması
Madde 83 - Patent başvurusu veya patentten doğan korumanın kapsamı istem veya istemler
ile belirlenir. İstem veya istemler tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanır.
İstem veya istemler, bir yandan patent başvurusu veya patent sahibine hakkı olan
korumayı sağlayacak ve diğer yandan üçüncü kişilere de korumanın kapsamı
açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde birlikte yorumlanır.
Patent başvurusu yapılmış olan beşeri, veteriner ve zirai ilaçların imalat ve
satış ruhsatlarının tasdiki için ilgili makamlarca talep edilen ve yaratılmaları ve
birikimleri önemli bir gayret ve masraf gerektiren ve sahipleri tarafından umuma
açıklanmamış olan bilgi ve test sonuçları talep sahibi makam tarafından gizli
tutulur. Bilgi ve test sonuçlarını talep eden makam bunların haksız kullanımının
önlenmesi için gerekli tedbirleri alır.
İstem veya istemler, kullanılan kelimelerle sınırlı olarak yorumlanamaz. Bununla
beraber, patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının tespitinde istem veya
istemler, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istem veya istemlerde talep
edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bilirkişi tarafından tarifname ve
resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde kabul
edilmez.
Patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün
varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istem veya istemlerde belirtilmiş unsurlara
eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır.
Tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, eşdeğer unsur, esas itibariyle
aynı işlevi görüyorsa ve bunu aynı şekilde gerçekleştiriyorsa ve istem veya
istemlerde talep edilen unsur ile aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istem
veya istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.
İstem veya istemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili
işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının
belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır.
Patent, buluşun işlev veya sonuçlarının örneklerini veya buluşun bir
düzenlenmesinin örneklerini kapsıyorsa, istem veya istemler bu örneklerle
sınırlanmış olarak yorumlanmaz. Özellikle, ürün veya usulün sahip olduğu ilave
özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan
özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği
gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istem veya istemler ile sağlanan
koruma kapsamının dışında tutulmaz.
Usul Patentleri İle İlgili Haklar
Madde 84 - Belirli bir ürünün elde edilmesine ilişkin bir usul patentinin sahibi, söz
konusu ürünün Türkiye'ye ithal edilmesi halinde, bu KHK'nin Türkiye'de o ürünün
elde edilmesi ile ilgili olarak kendisine tanınmış olan haklardan, ithal edilen bu
ürünler için de, aynı şekilde yararlanır. Patent konusunun yeni ürün veya
maddelerin elde edilmesine ilişkin bir usul olması halinde, aynı özellikleri taşıyan
her ürün ve maddenin patent verilmiş buluş konusu usule göre elde edilmiş olduğu
kabul edilir. Aksini savunan kişi, bunu ispatla yükümlüdür.
Bu maddenin ikinci fıkrasında sözü edilen aksini savunma durumunda davalının üretim
ve işletme sırlarının korunmasındaki haklı menfaati göz önünde tutulur.
ALTINCI KISIM
PATENT BAŞVURUSU VE PATENT ÜZERİNDE TASARRUFLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
ORTAKLIK
Ortaklık İlişkisi
Madde 85 - Patent başvurusu veya patent bölünmeksizin birden çok kişiye aitse, hak
üzerindeki ortaklık taraflar arasındaki anlaşmaya göre; böyle bir anlaşma yoksa,
Medeni Kanun'daki müşterek mülkiyete ilişkin hükümlere göre düzenlenir.
Her hak sahibi diğerlerinden bağımsız olarak aşağıdaki işlemleri kendi adına
yapabilir:
a) - Hak sahibi, kendisine düşen pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir. Payın
üçüncü kişiye devir edilmesi halinde, diğer pay sahiplerinin önalım hakkını
kullanabilmeleri için, durum iki ay içinde, Enstitü tarafından diğerlerine
bildirilir. Önalım hakkı, bildirimin tebellüğünden itibaren bir ay içinde
kullanılır.
b) - Hak sahibi, diğer hak sahiplerine bir bildirimde bulunduktan sonra buluşu
kullanabilir.
c) - Hak sahibi, patent başvurusunun veya patentin korunması için gerekli önlemleri
alabilir.
d) - Hak sahibi, birlikte yapılan patent başvurusu veya alınan patentten doğan
hakların herhangi bir şekilde tecavüze uğraması halinde üçüncü kişilere karşı
hukuk veya ceza davası açabilir.
Diğer hak sahiplerinin davaya katılabilmeleri için, durum davayı açan tarafından
davanın açıldığı tarihten itibaren bir ay içinde, kendilerine bildirilir.
Buluşun kullanılması amacı ile üçüncü kişilere lisans verilmesi, hak sahiplerinin
tamamının karar vermesiyle mümkündür. Ancak mahkeme, mevcut şartları göz önünde
tutarak, hakkaniyet düşüncesiyle, bu yetkiyi hak sahiplerinden sadece birine de
verebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
PATENT BAŞVURUSU VE PATENT ÜZERİNDE HAK TESİSİ
Hak Tesisi
Madde 86 - Patent başvurusu veya patent başkasına devir edilebilir, miras yolu ile
intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir. Patent başvurusu veya patent
rehin edilebilir. Rehin hakkı bakımından Medeni Kanun'un rehin hakkına ilişkin
hükümleri uygulanır.
Patent başvurusu ve patent üzerinde sağlararası işlemler yazılı şekle tabidir.
Patentin Bölünmezliği
Madde 87 - Patent başvurusu veya patent üzerinde birden çok kişinin hak sahipliği
söz konusu olsa bile, bunların devri veya üzerlerinde bir hak tesisi için
bölünebilmeleri mümkün değildir. Sözleşmeye Dayalı Lisans
Madde 88 - Patent başvurusunun veya patentin kullanma hakkı, milli sınırların
bütünü içinde veya bir kısmında geçerli olacak şekilde, lisans sözleşmesine konu
olabilir. Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan lisans şeklinde verilebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen sözleşme şartlarının lisans alan
tarafından ihlali halinde, patent başvurusu veya patentten doğan haklar, patent sahibi
tarafından lisans alana karşı, dava yoluyla ileri sürülebilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmışsa, lisans inhisari değildir. Lisans veren patent
konusu buluşu kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere aynı buluşa ilişkin
başka lisanslar da verebilir.
İnhisari lisans söz konusu olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve
hakkını açıkça saklı tutmadıkça, kendisi de patent konusu buluşu kullanamaz.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, sözleşmeye dayalı lisans sahipleri,
lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devir edemez veya alt lisans veremez.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, sözleşmeye dayalı olarak lisans hakkını
alan kişi, patentin koruma süresi boyunca milli sınırların bütünü içinde patent
konusu buluşun kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta bulunabilir.
Bilgi Verme Yükümü
Madde 89 - Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, bir patent başvurusunu veya
patenti devir eden veya lisansını veren, devir alan veya lisans alana patent konusu
buluşun normal bir kullanımı için zorunlu olan teknik bilgileri vermekle
yükümlüdür.
Devir alan veya lisans alan kişi, kendisine verilen gizli bilgilerin açıklanmasını
önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Hakkın Devri ve Lisans Vermeden Doğan Sorumluluk
Madde 90 - Patent başvurusu veya patentten doğan hakları bir bedel karşılığında
veya bedelsiz olarak devir eden veya lisans veren kişinin bu işlemleri yapmaya yetkili
olmadığı sonradan anlaşılırsa, söz konusu kişi bu durumdan ilgililere karşı
sorumlu olur.
Patent başvurusunun geri alınması veya başvurunun ret edilmesi veya patent hakkının
hükümsüzlüğüne mahkemece karar verilmiş olması hallerinde, tarafların hakkı
devir eden veya lisans veren bakımından daha kapsamlı bir sorumluluğu sözleşme ile
öngörmemiş olmaları halinde, bu KHK'nin 131 inci maddesi hükmü uygulanır.
Devir eden veya lisans verenin kötü niyetle hareket halinde, bunlar, fiillerinden her
zaman sorumludur. Devir eden veya lisans veren, üzerinde tasarruf edilen patent
başvurusu veya patente konu olan buluşun patentle korunabilirliği konusunda Türkçe
veya yabancı dildeki rapor ve kararları veya bu konuda bildiklerini karşı tarafa
bildirmemiş ve bunlara ilişkin beyanları içeren belgelere sözleşmede yer vermemişse
kötü niyetin varlığı kabul edilir.
Bu madde hükümlerinden doğan tazminatı talep süresi, sorumluluk davasına dayanak
olan mahkeme kararının kesinleşme tarihinden başlar. Zaman aşımı için Borçlar
Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır.
Müteselsil Sorumluluk
Madde 91 - Devir edilen veya lisansı verilen, patent başvurusu veya patent konusu
buluşun, ayıplı olmasından dolayı üçüncü kişiler zarar görürse, devir eden
alan, veya lisans veren ve lisans alan, müteselsilen sorumlu olur.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre, sorumlu kılınan devir eden veya lisans
veren, aksi sözleşmede kararlaştırılmışsa, devir alan veya lisans alana rücu
edebilir. Rücu, devir eden veya lisans verenin kötü niyetli olmadığı hallerde ve
hakkaniyet düşüncesi ile zarara kısmen veya tamamen devir alan veya lisans alanın
katlanması gerektiği durumlarda mümkündür.
Patent Sicili'ne Kayıt ve Hükümleri
Madde 92 - Patent başvuruları ve patent, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, Patent
Sicili'ne kayıt edilir.
Patentin gaspı ile ilgili 13 üncü maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak
üzere, patent başvuruları veya patentlere ilişkin devirler ve lisanslar, patent
başvurularını veya patentleri etkileyen iradi veya mecburi tasarruflar, iyi niyetli
üçüncü kişilere karşı Patent Sicili'ne kayıt tarihinden itibaren hüküm doğurur.
Patent başvurusu veya patentten doğan haklar, usulüne uygun bir şekilde Patent
Sicili'ne kayıt edilmedikçe, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
Patent başvurusu veya patentten doğan haklar, Patent Sicili'ne kayıt ettirilmedikçe,
ürünlerin üzerinde bir patente dayandığı belirtilemez. Enstitü, patent sicilinde
belirtilen ve resmi belgelere geçen işlemlerin hukuka uygun, geçerli ve etkin bir
şekilde yapılmasını sağlar. Patent sicili alenidir.
Rekabetin Kötüye Kullanımı
Madde 93 - Bir patent sahibi, patenti kullanırken haksız rekabete ilişkin genel
hükümlere aykırı faaliyette bulunmuşsa, mahkeme tarafından lisans verme teklifinde
bulunmaya mahkum edilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
LİSANS VERME TEKLİFİ
Patent Sahibinin Lisans Verme Teklifi
Madde 94 - 96 ncı madde hükmüne göre, patent sahibi patent konusu buluşu
kullanmıyorsa, Enstitü'ye yapacağı yazılı bir başvuru ile, patent konusu buluşu
kullanmak isteyen herkese lisans vereceğini bildirebilir.
Bu KHK'nin 12 nci maddesinde göre, yapılan yargılama sonucunda patent sahipliğinde
değişiklik olmuşsa, yeni patent sahibinin, Patent Sicili'ne kayıt edilmesi ile daha
önce yapılmış lisans verme teklifi, kendiliğinden geri alınmış sayılır.
Enstitü, lisans verme tekliflerini Patent Sicili'ne kayıt ederek ilan eder. Lisans verme
teklifleri halkın incelemesine açıktır. Enstitü, bu incelemeyi sağlamak üzere
gerekli tedbirleri alır.
Lisans almak için patent sahibine bir talep yapılmadığı sürece, patent sahibi
yaptığı lisans verme teklifini her zaman geri alabilir. Teklifin geri alınması, geri
alınma talebinin Enstitü'ye verilmesi ile hüküm ve sonuç doğurur.
Lisans, Patent Sicili'ne inhisari lisans olarak kayıt edilmişse, patent sahibi,
başkalarına ayrıca lisans verme teklifi yapamaz.
Lisans verme teklifi üzerine, lisans alan olarak buluşu kullanmaya yetkili olan herkes,
inhisari olmayan lisans sahibi sayılır ve bu madde hükmüne göre verilen lisans,
hukuken sözleşmeye dayalı lisans olarak kabul edilir.
Lisans verme teklifi yapıldıktan sonra, inhisari lisansın Patent Sicili'ne kayıt
talebine, lisans verme teklifi geri alınmadığı veya geri alındığı kabul
edilmediği takdirde, izin verilemez.
Lisans Verme Teklifinin Kabulü
Madde 95 - Lisans verme teklifinden yararlanmak suretiyle lisans almak isteyen kişi,
buluşun kullanma şeklini de belirterek, bu talebini yazılı olarak üç suret halinde
Enstitü'ye bildirir. Enstitü, bir sureti patent sahibine gönderir. Diğer suretlerden
birini de,tekrar talepte bulunana geri yollar. Her iki surette de, Enstitü'nün mührü
ve aynı sevk tarihi bulunur.
Lisans bedeli konusunda tarafların anlaşamamaları halinde, taraflardan birinin
yaptığı talep üzerine, yetkili mahkeme, tarafları da dinleyerek, lisans bedelini
tespit eder.
Mahkeme, daha önce taraflarca uygun bulunan bedelin, daha sonra yetersiz hale gelmesi
durumunda, bedelde değişiklik yapabilir. Lisans bedelinin değiştirilmesi, talebin
Mahkeme tarafından bedelin belirlenmesinden itibaren en az bir yıl geçtikten sonra
yapılabilir.
Lisans alan, her üç ayın bitiminde, patent sahibine buluşu kullandığına dair bilgi
vermek ve lisans bedelini ödemekle yükümlüdür. Lisans alan, bu yükümlülüklerini
yerine getirmediği takdirde, lisans veren, lisans alandan bir ay içinde
yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyebilir. Lisans alanın bu süre içinde de
yükümlülüklerini yerine getirmediği mahkemece tespit edilirse, lisans, iptal edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KULLANMA ZORUNLULUĞU
Kullanma Zorunluluğu
Madde 96 - Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, patentle korunan buluşu
kullanmak zorundadır.
Kullanma zorunluluğu patentin verildiğine ilişkin ilanın ilgili bültende
yayınlandığı tarihten itibaren üç yıl içinde gerçekleştirilir.
Kullanmanın değerlendirilmesinde pazar şartları göz önünde tutulur.
Kulanım İspatı
Madde 97 - Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, Enstitü nezdinde buluşu
kullanmakta olduğunu resmi bir belge ile kanıtlar.
Resmi nitelikli patent kulanım belgesi, Yönetmelikte belirlenen merci tarafından ve
Yönetmelikte belirlenen genel kıstaslara ve kurallara göre düzenlenir.
Kullanım belgesi, buluşun kullanıldığı sınai işletmedeki üretimin incelenmesi
sonucunda verilir. Belge, patent konusu buluşun satışa sunulduğunu veya
uygulandığını teyit eder. Belge, ilgili merci tarafından buna ilişkin başvurunun
yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde düzenlenir. Belgede, patentle korunan
buluşun fiilen kullanılmakta olduğu konusundaki bilgiler bulunur.
Kullanım belgesi patent siciline kayıt edilir.
Kullanım Kabulü
Madde 98 - Patent konusu buluşun kullanılmakta olduğu belgelendiği takdirde, aksi dava
yoluyla ispat edilmedikçe, patent konusu buluşun 97 nci maddede öngörülen şekil de
kullanıldığı kabul edilir.
YEDİNCİ KISIM
ZORUNLU LİSANS
BİRİNCİ BÖLÜM
ZORUNLU LİSANSIN GENEL ŞARTLARI
Zorunlu Lisansın Verilme Şartları
Madde 99 - Zorunlu lisans, lisans verilmesi teklifinde bulunulmamış bir patent için ve
aşağıda belirtilen şartlardan birinin mevcudiyeti halinde verilebilir:
a) - 96 ncı madde hükümlerine göre patent konusu buluşun kullanılması;
b) - 79 uncu maddede belirtilen patent konularının bağımlılığının söz konusu
olması;
c) - 103 üncü maddede belirtilen kamu yararının söz konusu olması.
Zorunlu Lisans Talebi
Madde 100 - Zorunlu lisans talep edildiği anda patentin kullanımına henüz
başlanılmadığı veya patentin kullanımındaki gecikmenin haklı bir sebebe
dayanmadığı veya haklı bir sebebe dayanmaksızın kullanılmaya aralıksız olarak
üç yıldan fazla ara verildiği gerekçesiyle ve 96 ncı maddede öngörülen süre
bittikten sonra, ilgili herkes zorunlu lisans verilmesini yetkili mahkemeden isteyebilir.
Objektif nitelik taşıyan teknik veya ekonomik veya hukuki sebepler, patentin
kullanılamamasının haklı sebepleri olarak kabul edilir. Patent konusu buluşun
kullanılmasını engelleyecek nitelikte kabul edilen bu sebepler, patent sahibinin
kontrolü ve idaresi dışındaki sebeplerdir.
Patentler Arasındaki Bağımlılık Halinde Zorunlu Lisans
Madde 101 - Patent konusu buluşun, önceki bir patentten doğan hakka tecavüz
edilmeksizin kullanılması mümkün değilse, sonraki patentin sahibi, kendi patentinin
önceki patentten daha değişik bir sınai amaca hizmet ettiğini veya önemli bir teknik
ilerleme gösterdiğini ispat ederek, önceki tarihli patentin kullanılması için
zorunlu lisans verilmesini mahkemeden isteyebilir.
79 uncu madde hükmüne göre, bağımlılığı olan patent konusu buluşlar, sınai
amaca hizmet ediyor ve bağımlı patentlerden biri lehine zorunlu lisans verilmişse,
zorunlu lisansa konu olan patentin sahibi de diğer patentin kullanılması için kendisi
lehine zorunlu lisans verilmesini mahkemeden isteyebilir.
Patentin konusu, patenle korunan kimyasal ve eczacılıkla ilgili bir maddenin elde
edilmesini amaçlayan bir usule ait bulunuyorsa ve söz konusu usul patenti, önceki
tarihli patente oranla önemli bir teknik ilerlemeyi gerçekleştiriyorsa, gerek usul
patentinin sahibi ve gerekse ürün patentinin sahibi diğerinin patent konusunun
kullanılması için, zorunlu lisans verilmesini mahkemeden isteyebilir.
79 uncu madde hükmüne göre, bağımlılığı olan bir patent sebebiyle verilen zorunlu
lisansın kapsamı, ilgili patent konusu buluşun kullanılmasına imkan verir.
Bağımlılığı olan patentlerden birinin iptali veya patent hakkının sona ermesi
halinde, zorunlu lisans kararı da hükümsüz kalır.
İhracat Gerekçesiyle Zorunlu Lisans
Madde 102 - Patent konusu buluşun ihraç edilmesi durumu zorunlu lisans gerekçesi olarak
kabul edilemez.
Kamu Yararı Nedeniyle Zorunlu Lisans
Madde 103 - Patent başvurusu veya patent konusu buluşun kamuya yararlı olduğu
gerekçesi ile kullanımının zorunlu lisans konusu yapılmasına Bakanlar Kurulu karar
verebilir.
Kamu sağlığı ve milli savunma nedenleriyle buluşun kullanılmaya başlanılması,
kullanımın artırılması veya genel olarak yaygınlaştırılması veya yararlı bir
kullanım için ıslah edilmesi büyük önem taşıyorsa, kamu yararının bulunduğu
kabul edilir.
Patent konusu buluşun kullanılmamasının veya nitelik veya miktar bakımından yetersiz
kullanılmasının ülkenin ekonomik veya halk sağlığı bakımından ciddi zararlara
sebep olacağı hallerde de kamu yararının bulunduğu kabul edilir.
Bakanlar Kurulu tarafından zorunlu lisansın verilmesine ilişkin kararnamenin
çıkarılmasını ilgili Bakanlık teklif eder. Patent konusu buluşun kullanımının
milli savunma veya halk sağlığı bakımından önemli olması halinde teklif, ilgili
Bakanlık ile Milli Savunma veya Sağlık Bakanlıkları tarafından birlikte
hazırlanır.
Milli savunma bakımından önemli olması dolayısıyla zorunlu lisans verilmesine
ilişkin karar, buluşun bir veya bir kaç işletme tarafından kullanılması ile
sınırlandırılabilir.
Buluşun kullanımın patent sahibinden başka bir kişiye verilmesine ihtiyaç olmadan,
buluşun kamu yararına kullanımı patent sahibi tarafından gerçekleştirilebilirse,
patent konusu buluş, Bakanlar Kurulu Kararı ile şartlı olarak zorunlu lisans konusu
yapılabilir. Böyle bir durumda, Bakanlar Kurulu Kararına göre mahkeme bir yıldan
fazla olmamak üzere belirlenecek bir süre içinde, patent sahibi tarafından buluşun
kamu yararını karşılayacak yeterlikte kullanıma başlanılmasına, mevcut
kullanımın geliştirilmesine veya miktarın artırılmasına karar verir. Mahkeme patent
sahibinin de görüşünü aldıktan, sonra uygun olan süreyi belirler veya patent konusu
buluşu derhal zorunlu lisans konusu yapar. Belirlenen sürenin geçmesinden sonra.
Mahkeme, kamu yararına kullanımın yapılıp yapılmadığına karar verir. Kamu
yararına kullanımın karşılanmadığına mahkemece karar verilirse, patent konusu
buluş zorunlu lisans konusu yapılır.
Arabuluculuğun Talep Edilmesi
Madde 104 - zorunlu lisans verilmesi için talepte bulunmak isteyen kişi, önce, aynı
patent için sözleşmeye dayalı lisans verilmesi amacıyla Enstitü'den arabuluculuk
etmesini isteyebilir.
Enstitü'nün arabuluculuğunu talep etmek için, Yönetmelikte belirtilen ücret ödenir
ve aşağıdaki hususlar talepte yer alır.
a)- Talepte bulunan hakkında bilgi;
b)- Arabuluculuk talebine konu olan patent ve patent sahibi hakkında bilgi;
c)- Zorunlu lisans verilmesini haklı kılan şartlar;
d)- Talep edilen lisansın kapsamı ve talebin sebepleri
e)-Talepte bulunanın patent konusu buluşu gerçekten ve etkin bir şekilde kullanıp
kullanamayacağı ve patent sahibi tarafından lisans verilmesi için istenilen makul
teminatın verilip, verilmeyeceği konusunda karar vermeye yetecek bilgiler.
Enstitü'nün arabulucu olması talebine aşağıdaki belgeler ayrıca eklenir
a)- Talebin dayanağını teşkil eden belgeler;
b)- Miktarı yönetmelikte belirtilen ve işlem masraflarının talepte bulunan
tarafından ödeneceğini gösterir teminat ile ilgili belge;
c)- Talep ve talebe eklenen belgelerin birer suret
Enstitü'nün Arabuluculuğu
Madde 105 - Enstitü, arabuluculuk talebi konusundaki kararını talep tarihinden itibaren
bir ay içerisinde verir.
Enstitü kendisine yapılan arabuluculuk talebi ile bu talebe ekli belgelerden ve Enstitü
tarafından yapılan araştırmadan sonra, zorunlu lisansın verilmesini gerektiren bir
durum olduğu, talepte bulunan kişinin ödeme gücü olduğu ve buluşun kullanımı
için gerekli araçlara sahip olduğu kanısına varırsa, arabuluculuk talebini kabul
eder.
Enstitü, arabuluculuk talebi konusundaki kararını, talep sahibine ve ayrıca
arabuluculuk talebinin bir sureti ile birlikte patent sahibine bildirir.
Enstitü'nün Arabuluculuk İşlemini Yapması
Madde 106 - Enstitü, arabuluculuk talebini kabul ederse arabulucu olarak bulunacağı
sözleşmeye dayalı lisans görüşmelerine ilgili tarafların katılması için
gecikmeksizin çağrıda bulunur. Görüşmeler en çok iki ay sürer.
Arabuluculuk talebinin kabul edildiğinin taraflara bildirilmesini izleyen iki aylık
süreye rağmen, sözleşmeye dayalı bir lisansın verilmesi mümkün olmamışsa,
Enstitü arabuluculuk ve araştırma faaliyetinin sona erdiğini açıklar ve bunu
ilgililere bildirir.
Enstitü, lisans sözleşmesinin gerçekten yapılabileceği kanısına varırsa,
tarafların birlikte yapacağı ek süre talebini, iki aylık süre geçmesine rağmen,
kabul edebilir.
Enstitü'nün son kararını vermesinden önce, sadece tarafların, arabuluculuk
işlemleri ile ilgili belgelere bakma ve ücreti karşılığında suretleri isteme
hakları vardır. Taraflar ve Enstitü personeli, belgelerin içeriğinin gizliliğine
uymakla yükümlüdür.
Enstitü'nün Arabuluculuk Faaliyetinin Sonuçları
Madde 107 - Enstitü'nün arabulucu olduğu görüşmeler sonucunda, tarafların patent
konusu buluşun kullanımı ile ilgili lisans konusunda anlaşmaya varmaları halinde,
lisans alanın buluşu kullanmaya başlaması için kendisine süre tanınır.
Buluşun kullanılmaya başlaması için tanınan süre, bir yılı aşamaz ve
arabuluculuk faaliyetinin sonuçlanmasında aşağıdaki şartlar aranır:
a) - Taraflarca kararlaştırılan lisansın inhisari, lisans olması ve zorunlu lisansa
konu olmasını engellememesi;
b) - Arabuluculuk talebinde bulunanın, buluşun kullanılması için, gerekli araç ve
gerece sahip olduğunu ve kullanıma başlamak için, buluşun konusu itibariyle, süreye
ihtiyaç olduğunu kanıtlayan belgelerin temin edilmesi;
c) - Talepte bulunanın, buluşun kullanımı için öngörülen süre içinde kullanıma
başlayamaması halinde, doğabilecek sorumluluk için, Yönetmelikte miktarı tespit
edilen teminatın verilmesi; d) - Yönetmelikte bu amaç için tespit edilen ücretin
ödenmesi.
Enstitü, tarafların sundukları belgelere dayanarak, yukarıdaki fıkrada öngörülen
şartların yerine getirilmiş olmasından ve tarafların patentin kullanımı konusunda
hemen harekete geçeceklerine ilişkin arzularından kesin bir kanıya varırsa,
arabuluculuk işlemlerini tamamlar ve arabuluculuk sonucu verilen lisansı Patent
Sicili'ne kayıt eder.
Talepte bulunan, buluşun kullanımına başlanılmasıyla ilgili hazırlıklar ve mevcut
durum hakkında Enstitü'ye bilgi vermekle yükümlüdür. Enstitü gerekli gördüğü
takdirde, denetime yetkilidir.
Enstitü'nün arabuluculuğu sonucunda lisans alan, buluş konusunun kullanımı için
tanınan süre içinde, söz konusu patent için zorunlu lisans verilmesi işlemlerin
durdurulmasını mahkemeden talep edebilir.
Zorunlu lisans verilmesi işlemlerin durdurulması hakkındaki kararın, esaslı bir
yanılmaya veya tarafların öngörülen süre içinde buluşa yönelik ciddi ve sürekli
faaliyette bulunamayacakları düşüncesine dayandığının ispatı halinde, mahkeme
durdurma kararını kaldırabilir.
Enstitü'nün arabuluculuk faaliyeti sonucu lisans alan, öngörülen süre içinde
buluşu kullanmaya başlamazsa, Enstitü, lisans alanın lisans verene bir bedel ödemesi
gerektiğine karar verebilir. Bedel, buluşun kullanılmadığı süreye eşdeğer süreli
bir lisans sözleşmesinde lisans alanın patent sahibine ödemesi gereken lisans bedeline
göre hesaplanır.
Zorunlu Lisansın Talep Edilmesi
Madde 108 - 106 ncı maddede öngörülen sürenin bitmesinden veya Enstitü'nün
arabuluculuk yapmasına ilişkin talebi reddeden kararından itibaren üç aylık süre
geçmişse veya Enstitü tarafından yapılan arabuluculuk faaliyeti süresi içinde
taraflar lisans sözleşmesi yapılması konusunda anlaşmaya varamamışlarsa, mahkemeden
zorunlu lisans verilmesi talep edilebilir.
Zorunlu lisans talep eden, daha önce yapılan arabuluculuk işlemlerine ve bu amaçla
sunulan belgelere dayanarak, zorunlu lisansın verilmesi ile ilgili şartların
gerçekleştiğini ileri sürebilir.
Talep sahibi ayrıca, buluşu etkin bir şekilde kullanmayı sağlayan araç ve gereçleri
ve lisans verilmesi halinde gösterebileceği teminatı belirtir.
Zorunlu lisans talebine aşağıdaki belgeler eklenir:
a) - Daha önce yapılmış bir arabuluculuk faaliyetine ilişkin belgeler bulunmadığı
takdirde, zorunlu lisans talebini inandırıcı bir şekilde destekleyen belgeler;
b) - Zorunlu lisans işlemleri için gerekli olan masrafı karşılamak üzere
Yönetmelikte belirtilen miktarda bir teminatın verileceği ile ilgili belgeler;
c) - Yönetmelikte öngörülen ücretin ödendiğini gösterir belge;
d) - Talebin ve sunulan belgelerin birer sureti.
Zorunlu Lisans İşleminin Başlaması
Madde 109 - 108 inci maddede belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, mahkeme,
zorunlu lisans talebiyle ilgili işlemlere başlar. Talebin bir sureti ile ekli belgelerin
birer sureti patent sahibine gönderilir. Patent sahibi, belgelerin alındığı tarihten
itibaren en geç bir ay içinde bunlara karşı itirazda bulunabilir.
Enstitü'nün arabuluculuk talebini reddetmiş olması sebebiyle zorunlu lisans talebinde
bulunulması halinde, patent sahibine tanınacak itiraz süresi iki aydan az olamaz.
Patent sahibi tarafından yapılan itirazda, daha önce Enstitü'nün yaptığı
arabuluculuk işlemlerine ait belgeler göz önüne alınmalı ve bu işlemlerle ilgili
olarak ileri sürülen fakat söz konusu belgelerde yer almayan deliller de
sunulmalıdır. Delillerin birer suretleri mahkeme tarafından talep sahibine gönderilir.
Zorunlu Lisans Kararı
Madde 110 - Mahkeme, patent sahibi tarafından yapılan itirazı zorunlu lisans talep
edene tebliğ eder ve bir ay içinde, talebin reddi veya zorunlu lisansın verilmesine
karar verir. Bu süre uzatılamaz. Patent sahibi, zorunlu lisans talebine itiraz
etmemişse, mahkeme gecikmeksizin zorunlu lisansa karar verir.
Zorunlu lisansın verildiği kararda, aşağıdaki hususlar yer alır.
Lisansın kapsamı, bedeli, süresi, lisans alan tarafından gösterilen teminat,
kullanıma başlama zamanı ile patentin ciddi ve etkin kullanımını sağlayan
önlemler.
Mahkeme kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurulduğunda, patent sahibi
tarafından uygulamanın durdurulması için sunulan deliller mahkemece yeterli
görülürse, buluşun kullanımı, lisansa ilişkin kararın kesinleşmesine kadar
ertelenir. Düzeltme talebi kesinleşmiş kararın uygulanmasını geciktirmez.
Zorunlu Lisans Kararında Masraflar
Madde 111 - Zorunlu lisansın verilmesi ile ilgili kararda, tarafların her birinin
ödemesi gereken masraflar da belirtilir. Müşterek masraflar, taraflarca yarı yarıya
paylaştırılır.
Taraflardan birinin kötü niyetle veya kusurlu davrandığı hallerde, tüm masrafların
bu tarafça ödenmesine karar verilebilir.
Zorunlu Lisans İşlemlerinin Durdurulması
Madde 112 - Zorunlu lisans verilmesi talebinin yapılmasından sonra mahkeme, lisans
verilmesi ile ilgili kararın alınması bakımından gereken işlemlere başlar. Mahkeme,
lisans talebinde bulunan ile patent sahibinin müştereken ve gerekçeli talepleri
üzerine, her zaman ve sadece bir defa işlemleri en çok üç aylık bir süre için
durdurabilir. Bu sürenin dolması üzerine mahkeme, durumu taraflara bildirir ve
işlemlere tekrar devam eder.
Yurt Dışında İkamet Edenlere Patent Vekiline Tebligat
Madde 113 - Patent sahibinin Türkiye'de ikametgahı yoksa, bu kısımda öngörülen
yazışmalar ve tebligat, patent vekili olan temsilcisine yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
ZORUNLU LİSANS SİSTEMİ
Zorunlu Lisansın Hukuki Niteliği
Madde 114 - Zorunlu lisans, inhisari değildir. Ancak 103 üncü maddede belirtilen kamu
yararı gerekçesiyle, zorunlu lisans inhisari olarak verilebilir. Bununla beraber,
inhisarilik zorunlu lisansın verilmesi amacına aykırı olmamalı ve patentle korunan
buluşun ekonomik bakımdan değerlendirilebilmesi açısından gerekli bulunmalıdır.
Zorunlu lisans verilmesi halinde, lisans alanın kural olarak patent konusunu ithal etmek
hakkı yoktur. Ancak, zorunlu lisans kamu yararı gerekçesiyle lisans alana verilmiş ve
lisans alan kamu yararı gereği açıkça ithale yetkili kılınmışsa patent konusu
ithal edilebilir. Bu ithal izni, ihtiyaçla sınırlı olarak ve ancak geçici bir süre
için verilir.
Zorunlu lisans halinde patent sahibine ekonomik bakımdan makul sayılabilen bir bedel
ödenir. Lisans bedeli, özellikle buluşun ekonomik önemi göz önüne alınarak
belirlenir.
Güven İlişkisinin İhlali
Madde 115 - Zorunlu lisans sebebiyle, patent sahibi ve lisans alan arasında doğan güven
ilişkisi, patent sahibi tarafından ihlal edilirse, lisans alan, ihlalin buluşun
değerlendirilmesindeki etkisine göre, patent sahibinin isteyebileceği lisans bedelinden
indirim yapılmasını talep edebilir.
Ek patentte Zorunlu Lisans Kapsamı
Madde 116 - Zorunlu lisans, lisansın kabul tarihinde mevcut bulunan patentin eklerini de
kapsar. Zorunlu lisansın verilmesinden sonra patent için yeni ek patentler verilmişse
ve bunlar lisans konusu patentle aynı sınai kullanım amacına hizmet etmekte iseler,
lisans alan, mahkemeden eklerin de zorunlu lisans kapsamına dahil edilmesi talebinde
bulunabilir. Enstitü'nün arabuluculuk yapmasına rağmen, taraflar ek patentler
nedeniyle genişletilen lisansın bedeli ve diğer şartları konusunda anlaşamazlarsa,
bunlar mahkeme tarafından belirlenir.
Zorunlu Lisansın Devri
Madde 117 - Bir zorunlu lisansın devrinin geçerli olabilmesi için, işletme ile
birlikte devir edilmesi veya lisansın değerlendirilmekte olduğu işletme kısmının
devir edilmesi gerekir. Devir, Enstitü tarafından sicile kayıt edilir. Zorunlu
lisansın, bağlı patent sebebiyle verilmesi halinde lisans, bağlı patentle birlikte
devir edilir.
Zorunlu lisans sahibi, alt lisans veremez. Bu amaçla yapılan işlem geçersiz sayılır.
Şartlarda Değişiklik Talebi
Madde 118 - Lisans alan veya patent sahibi, sonradan ortaya çıkan ve değişikliği
haklı kılan olaylara dayanarak mahkemeden zorunlu lisans bedelinde veya şartlarında
değişiklik yapılmasını talep edebilir. Özellikle patent sahibi, zorunlu lisans
verilmesinden sonra, zorunlu lisansa göre daha uygun şartlarda sözleşme lisansı
yapmış olması halinde böyle bir talepte bulunma hakkı doğar.
Lisans alan, zorunlu lisanstan doğan yükümlülüklerini ciddi şekilde ihlal etmekte
veya sürekli olarak yerine getirmemekte ise, mahkeme patent sahibinin talebi üzerine,
patent sahibinin tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, lisansı iptal edebilir.
Sözleşmeye Dayalı Lisans Hükümlerinin Uygulanabilirliği
Madde 119 - 114 üncü ila 118 inci maddelerdeki hükümlere aykırı olmadığı
takdirde, 88 inci maddede belirtilen sözleşmeye dayalı lisans ile ilgili hükümler,
zorunlu lisansa da uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ZORUNLU LİSANS TALEBİNİ ÖZENDİRME
Zorunlu Lisansı Özendirme Tedbirleri
Madde 120 - Enstitü, zorunlu lisans verilmesine aday patentler ile ilgili olarak lisans
talebinde bulunmayı özendirmek amacıyla tedbir alır. Enstitü, bu amaçla, bu tür
patentleri sürekli olarak ilan yoluyla duyurur.
Patent konusu buluşların kullanılmasının önem kazandığı hallerde, Bakanlar
Kurulu, kamu yararı gerekçesiyle zorunlu lisans verilmesi gereken belirli patentler
için lisans talebi yapılması konusunda teşebbüsleri teşvik etmek amacıyla gereken
mali, ekonomik ve diğer özendirici tedbirleri alır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
EK VE GİZLİ PATENTLER
BİRİNCİ BÖLÜM
EK PATENT
Ek Patent Başvurusu
Madde 121 - Patent başvurusu veya patentin sahibi, 45 inci maddenin birinci fıkrası
anlamında, patent konusu buluşu mükemmelleştiren veya geliştiren ve asıl patentin
konusu ile bütünlük içinde bulunan buluşların korunması için, ek patent
başvurusunda bulunabilir.
Patent verilmesi kabul edilinceye kadar, patentin verilmesi kabul edilmese dahi, patent
başvurusuna ek patent talepleri yapılabilir.
9 uncu maddede belirtilen tekniğin bilinen durumunun aşılması, ek patentler için
uygulanmaz.
Ek Patentlerin Rüçhan Tarihi
Madde 122 - Ek patentlerin rüçhan tarihi, başvuru tarihlerine göre belirlenir. Ek
patentin süresi, asıl patentin süresi kadar olup, ek patentler için yıllık ücret
ödenmez.
Bu KHK'de aksi öngörülmüş olmadıkça, ek patent asıl patentin tamamlayıcı bir
parçasıdır.
Ek Patentin Asıl Patente Dönüşmesi
Madde 123 - Ek patent başvurusu, başvuru işlemleri sırasında başvuru sahibinin
talebine göre, her zaman bağımsız bir patent başvurusu haline dönüştürebilir.
Aynı imkan, Enstitü tarafından yapılan inceleme sonunda, ek patent başvurusunun asıl
patentle gerekli bağının olmadığının, ek patent başvurusunda bulunana
bildirmesinden sonraki, üç aylık süre içinde de kullanılabilir.
Kabul edilen ek patentler, asıl patent sahibinin asıl patentten feragat etmesi halinde
bağımsız bir patente dönüştürülebilir.
Bir ek patent için, bağımsız bir patente dönüşüm hususunda talepte bulunulmuş
ise, daha sonraki ekler, gerekli birlik ve bütünlüğü göstermeleri şartıyla, yeni
patentin ekleri sayılır.
Ek patent iken, asıl patent haline dönüşen patentler, dönüşüm tarihinden itibaren,
yıllık patent ücreti ödemelerine tabi olup, koruma süreleri asıl patentin koruma
süresi ile aynıdır.
Ek Patente Patent Hükümlerinin Uygulanması
Madde 124 - Aksi açıkça öngörülmediği ve ek patentin niteliğine aykırı
düşmediği takdirde, bu KHK'nin patentler ile ilgili hükümleri, ek patent içinde
geçerli sayılır.
İKİNCİ BÖLÜM
GİZLİ PATENT
Gizli Tutma Süresi ve Şartları
Madde 125 - Enstitü, önceden açıklanmasına karar vermezse, bir patent başvurusunun
içeriği, başvuru tarihinden itibaren, iki ay süre ile gizli tutulur.
Enstitü, başvuru konusu buluşun milli savunma açısından önem taşıdığı
kanısına varırsa, söz konusu gizlilik süresini başvurunun yapıldığı tarih esas
alınarak beş aya kadar uzatabilir. Enstitü, durumu bir yazı ile başvuru sahibine ve
başvurunun bir sureti ile birlikte gecikmeksizin Milli Savunma Bakanlığı'na bildirir.
Bu madde birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen amaçlar için Enstitü ile Milli
Savunma Bakanlığı arasında işbirliği sağlanarak, bu işbirliği ile hangi
buluşların milli savunma için önem taşıyacağı tespit edilir. Milli Savunma
Bakanlığı, gizli tutma yükümlülüğüne uymak şartıyla, yapılan tüm
başvuruları önceden incelemek yetkisine sahiptir.
Milli Savunma menfaatleri söz konusu ise, Milli Savunma Bakanlığı, yukarıda sözü
edilen beş aylık sürenin dolmasından önce Enstitü'ye yapacağı bildirimle patent
başvurusu ile ilgili işlerin gizli yürütülmesi ve durumun başvuruda bulunana
bildirilmesini ister.
Patent başvurusunun veya patentin gizliliğe tabi olması halinde, patent başvurusu veya
patent sahibi, buluşun içeriği hakkında yetkisi olmayan kişilerin bilgi edinmesini
sağlayıcı davranışlardan kaçınır.
MSB, patent başvurusu veya patent sahibinin talebi üzerine patent başvurusu patent
konusunun kısmen veya tamamen kullanılmasına MSB'nın belirleyeceği şartlar altında
izin verilebilir.
Gizli Patent Sicili,Gizlilik Süresinin Uzatılması ve Gizliliğin Kaldırılması
Madde 126 - Gizlilik kuralına uyularak verilen patent, gizli tutulan bir patent siciline
kayıt edilir ve verilmesinden itibaren bir yıllık süre içinde gizli tutulur.
Gizlilik süresinin, yıllık olarak uzatılması mümkündür. Bu durumda patent sahibine
bilgi verilir
Gizlilik süresinin yıllık olarak uzatılması, savaş sırasında ve ateşkes
tarihinden bir yıl sonrasına kadar, uygulanmaz.
Enstitü, Milli Savunma Bakanlığı'nın izni ile her zaman patent başvurusu veya patent
için öngörülmüş gizliliği kaldırabilir.
Gizli Patentlerde Yıllık Ücret ve Tazminat
Madde 127 - Gizli patentler için yıllık patent ücreti ödeme yükümlülüğü yoktur.
Patent sahibi, patentin gizli tutulduğu süre için devletten tazminat isteyebilir.
Tazminat, patentin gizli kaldığı her yılın sonunda, o yıl için talep edilir.
ödenecek tazminat miktarı konusunda anlaşma sağlanamaz ise, tazminat miktarı
mahkemece belirlenir. Tazminat, buluşun önemi ve patent sahibinin onu serbestçe
kullanabilmesi halinde elde edeceği muhtemel gelirin miktarı göz önüne alınarak
hesaplanır.
Gizli patent konusu buluş, sahibinin kusuruyla açıklanmışsa, tazminat isteme hakkı
doğmaz.
Gizli Patentler İçin Yabancı Ülkede Başvuru İzni Alınması
Madde 128 - Türkiye'de gerçekleştirilen bir buluş, 125 inci madde hükmüne tabi ise,
patent başvurusunun Enstitü'ye yapıldığı tarihten itibaren, iki aylık süre
geçmeden ve Enstitü'nün izni olmadan, söz konusu buluş için hiç bir ülkede patent
başvurusunda bulunulamaz. Yabancı ülkede başvuru için MSB'nın özel onayı olmadan
verilemez.
Buluş sahibinin ikametgahı Türkiye'de ise aksi ispat edilinceye kadar, buluşun
Türkiye'de yapılmış olduğu kabul edilir.
DOKUZUNCU KISIM
PATENTİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE PATENT HAKKININ SONA ERMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
PATENTİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
Hükümsüzlük Halleri
Madde 129 - Aşağıdaki hallerde patentin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme
tarafından karar verilir:
a) Patent konusunun bu KHK'nin 5 inci ila 10 uncu maddelerinde belirtilen, patent
verilebilirlik şartlarına sahip olmadığı ispat edilmişse;
b) Buluşun buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya
koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat
edilmişse;
c) Patent konusunun, yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya
patentin 45 inci madde anlamında ayrılmış olan bir başvuruya veya 12 inci maddeye
göre yapılan bir başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını açtığı ispat
edilmişse;
d) Patent sahibinin, 11 inci maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı
ispat edilmişse;
Patent sahibinin, 11 inci maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı
hakkındaki iddia, ancak, buluşu yapan veya halefleri tarafından ileri sürülebilir. Bu
durumda, bu KHK' nin 12 inci maddesi hükmü uygulanır.
Hükümsüzlük nedenleri patentin sadece bir bölümüne ilişkin bulunuyorsa, sadece o
bölümü etkileyen istem veya istemlerin iptali suretiyle, kısmı hükümsüzlüğe
karar verilir. Bir istemin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilemez.
Kısmı hükümsüzlük sonucu, patent ile korunan buluşun iptal edilmeyen istem veya
istemleri, bu KHK'nin 5 inci ila 7 inci madde hükümlerine uygun olması halinde, patent,
bu kısım için geçerli kalır.
Hükümsüzlük Talebi
Madde 130 - Patentin hükümsüzlüğü, zarar gören kişiler veya Cumhuriyet Savcıları
kanalıyla ilgili resmi makamlar tarafından istenebilir. Ayrıca, patentin
hükümsüzlüğünü, 129 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendine göre, patent
isteme hakkına sahip kişilerde ileri sürülebilir.
Patentin hükümsüzlüğü koruma süresinin devamınca veya hakkın sona ermesini
izleyen beş yıl içinde dava edilebilir.
Patentin hükümsüzlüğü davası, davanın açıldığı anda Patent Sicili'nde patent
sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılır. Patent üzerinde sicilde hak sahibi
görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca onlara tebligat
yapılır.
Hükümsüzlüğün Etkisi
Madde 131 - Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları
geçmişe etkili doğar. Bu nedenle patent veya patent başvurusuna, hukuki bakımdan bu
KHK ile sağlanan koruma, hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılır.
Patent sahibinin kötü niyetli olarak hareket etmesinden kaynaklanan zararın
giderilmesine ilişkin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geriye
dönük etkisi, aşağıdaki durumları etkilemez;
a - Patentin hükümsüz sayılmasından önce, bir patente tecavüz sebebiyle verilen
hukuken kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar;
b - Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce, yapılmış ve uygulanmış
sözleşmeler. Ancak hal ve şartlara göre, haklı sebepler ve hakkaniyet düşüncesi
ile sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin kısmen veya tamamen iadesi mümkündür.
Bir patentin hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm
doğurur.
Hükümsüzlüğün Ek Patente Uygulanması
Madde 132 - Patentin hükümsüzlüğüne ilişkin karar, zorunlu olarak, ek patentlerinde
hükümsüz olması sonucunu doğurmaz. Ancak, hükümsüzlük kararını tebliğden
itibaren üç ay içerisinde, ek patentlerin bağımsız patentlere dönüştürülmesi
için, başvuruda bulunulmazsa, patentin hükümsüzlüğü ek patentleri de hükümsüz
olması sonucunu doğurur.
İKİNCİ BÖLÜM
PATENT HAKKININ SONA ERMESİ
Sona Ermenin Sebepleri
Madde 133 - Patent hakkı:
a - Koruma süresinin dolması;
b - Patent sahibinin patent hakkından vazgeçmesi;
c - Yıllık ücretlerin ve ek ücretlerin öngörülen sürede ödenmemesi;
sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer.
Hakkı sona eren patentin konusu, sona erme sebebinin gerçekleşmiş olduğu andan
itibaren, toplumun malı sayılır. Bu husus, Enstitü tarafından ilgili bültende ilan
edilir.
Yıllık patent ücretinin ödenmemesi halinde, patent hakkının sona ermesine ilişkin
sebebin ödeme yapılması gereken vade tarihi itibariyle gerçekleştiği kabul edilir.
Mücbir Sebeple Yıllık Ücretin Ödenmemesi
Madde 134 - Yıllık patent ücretinin ödenmemesi yüzünden patent hakkı sona ermişse,
patent sahibini ödemenin mücbir sebepten dolayı yapılamadığını ispat etmesi ile
patent yeniden geçerlilik kazanır.
Mücbir sebeple ilgili talebin, patent hakkının sona erdiğine ilişkin ilanın ilgili
bültende yayınlanmasından itibaren, altı ay içinde yapılması gerekir. Patent
sahibinin mücbir sebeple ilgili talebi bültende ilan edilir. İlgililer ilandan itibaren
bir ay içinde, bu konuda görüşlerini açıklayabilirler.
Patentin yeniden geçerlilik kazanması, Enstitü'nün kararı ile olur. Patentin yeniden
geçerlilik kazanması, patent hakkının sona ermesi sonucunda hak kazanmış üçüncü
kişilerin kazanılmış haklarını etkilemez. Üçüncü kişilerin hakları ve
bunların kapsamı, mahkeme tarafından belirlenir.
Patentin yeniden geçerlilik kazanması halinde, patent sahibi, ödemediği ücretler ile
ek ücretleri ödemekle yükümlü olur.
Patent Hakkından Vazgeçme
Madde 135 - Patent sahibi, patentin tamamından veya bir veya birden çok patent
isteminden vazgeçebilir.
Patentten kısmen vazgeçilirse, istem veya istemlerin ayrı bir patentin konusunu teşkil
etmesi ve vazgeçmenin patentin kapsamının genişletilmesine ilişkin olmaması
şartıyla, vazgeçilmeyen istem veya istemler itibariyle patent geçerli kalır.
Vazgeçmenin yazılı olarak Enstitü'ye bildirilmesi gerekir. Vazgeçme, Patent Sicili'ne
kayıt tarihi itibariyle hüküm doğurur.
Patent Sicili'ne kayıt edilmiş hakların ve lisansların sahiplerinin izni olmadıkça,
patent sahibi patentten vazgeçemez.
Patent üzerinde bir üçüncü kişi tarafından hak sahipliği iddia edilmekte ise, onun
izni olmadıkça patentten vazgeçilemez.
ONUNCU KISIM
PATENTTEN DOĞAN HAKKA TECAVÜZ VE TECAVÜZ HALİNDE HUKUK DAVALARI
BİRİNCİ BÖLÜM
TECAVÜZ DURUMLARI
Patentten Doğan Hakka Tecavüz Sayılan Fiiller
Madde 136 - Aşağıda yazılı fiiller patentten doğan hakka tecavüz sayılır:
a - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme
sonucu taklit etmek,
b - Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ve bilmesi
gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir
şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari
amaçla elde bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak,
c - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu olan usulü kullanmak veya buluş
konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka
şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya uygulamaya
koymak suretiyle kullanmak,
d - Patent sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla
verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,
e - Bu maddenin 1 inci ila 4 üncü bentlerinde yazılı fiillere iştirak veya yardım
veya bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin
yapılmasını kolaylaştırmak,
f - Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticari alanına çıkarılan
eşyanın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak.
Patent bir ürünün yapılışına ait bir usul alınmışsa, aynı nitelikleri taşıyan
her ürün, patenti alınmış usule ögre yapılmış sayılır. Usule tecavüz
etmeksizin ürünü ürettiğini iddia eden davalı bunu ispat etmekle yükümlüdür.
Patent başvurusu bu KHK'nin 55inci maddesine göre yayınlandığı takdirde, başvuru
sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı hukuk ve ceza davası açmaya yetkilidir.
Tecavüz eden başvurudan veya kapsamından haberdar edimiş ise, başvurunun
yayınlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme
tarafından hükmolunursa, yayından önce de tecavüz varlığı kabul edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
HUKUK DAVALARI
Patent Sahibinin Talepleri ve Hukuk Davalarında Yetkili Mahkeme
Madde 137 - Patentten doğan hakkı tecavüze uğrayan patent sahibi, mahkemeden
özellikle aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a - Patentten doğan haklara tecavüz fiillerinin durdurulması talebi,
b - Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini talebi,
c - Patentten doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere,
bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara ve patente bağlı bir
usulün kullanımını sağlayan araçlara el konulması talebi,
d -Mümkün olduğu taktirde bu fıkranın üçüncü bendi uyarınca el konulan ürün ve
araçlar üzerinde kendisine mülkiyet haklarının tanınması talebi; Bu durumda söz
konusu ürünlerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değer, kabul edilen
tazminatı aştığı zaman, patent sahibinin fazlayı karşı tarafa ödemesi gerekir,
e - Patentten doğan haklara tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin
alınması, özellikle bu maddenin üçüncü bendine göre el konulan ürünlerin ve
araçların şekillerinin değiştirilmesi veya patentten doğan haklara tecavüzün
önlenmesi için,kaçınılmaz ise, imhası talebi,
f - Patentten doğan haklara tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının,
masrafları tecavüz eden kişi tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi ve
kamuya ilan yoluyla duyurulması talebi,
Patent sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarına
yetkili mahkeme, davacının ikametgahının olduğu veya suçun işlendiği veya tecavüz
fiilinin etkilerinin görüldüğü yerdeki mahkemedir.
Davacının Türkiye'de ikamet etmemesi halinde, yetkili mahkeme, sicilde kayıtlı patent
vekilinin iş yerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı silinmiş ise, Enstitü
merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Üçüncü kişiler tarafından patent başvurusu veya patent sahibi aleyhine açılacak
davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Patent başvurusu veya patent sahibinin Türkiye'de ikamet etmemesi halinde, bu maddenin
üçüncü fıkrası hükmü uygulanır.
Birden fazla mahkemenin yetkili olduğu durumda, yetkili mahkeme, ilk davanın
açıldığı mahkemedir.
Tazminat
Madde 138 - Patent sahibinin izni olmaksızın, patentle korunan ürünü üreten, satan,
dağıtan veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkaran veya bu amaçlar için ithal
eden veya ticari amaçla elde bulunduran veya patenti bir usulü kullanan kişi, hukuka
aykırılığı gidermem ve sebep olduğu zararı tazmin etmekle yükümlü olur.
Patentle korunan buluşu herhangi bir şekilde kullanmakta olan kişi, patent sahibinin
patentin varlığından ve tecavüzden kendisi haberdar etmesi ve tecavüzü
durdurmasını talep etmesi halinde veya kullanmanın kusurlu bir davranış teşkil
etmesi halinde, sebep olduğu zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Tecavüzü Kanıtlayan Belgeler
Madde 139 - Patent sahibinin izni olmaksızın patent konusu buluşun kullanılması
sonucunda uğramış olduğu zarar miktarının belirlenmesi için tazminat
yükümlüsünden buluşun kullanılması ile ilgili belgeleri vermesini talep edebilir.
Yoksun Kalınan Kazanç
Madde 140 - Patent sahibinin uğradığı zarar, sadece fiili kaybın zararını değil
ayrıca patent hakkına tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan kazancı da kapsar.
Yoksun kalınan kazanç, zarar gören patent sahibinin seçimine bağlı olarak,
aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir:
a - Patentten doğan hakka tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, patent sahibinin patenti
kullanması ile elde edeceği muhtemel gelire göre;
b - Patentten doğan hakka tecavüz edenin, patent konusu buluşu kullanmakla elde
edeceği kazanca göre;
c - Patentten doğan hakka tecavüz edenin, buluşu bir lisans anlaşması ile hukuka
uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre.
Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle buluşun ekonomik önemi, patent
hakkına tecavüz edildiği anda geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında patente
ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler göz önünde tutulur.
Mahkeme, patent sahibinin bu KHK'de öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü
yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa, yoksun kalınan kazanç, bu maddenin ikinci
fıkrasının (c) bendine göre hesaplanır.
Yoksun Kalınan Kazancın Artırımı
Madde 141 - Patent üzerinde tasarruf yetkisi olan kişi, yoksun kalınan kazancın
hesaplanmasında, 140 ıncı maddenin ikinci fıkrasının (a) veya (b) bentlerinde
belirtilen değerlendirme usullerinden birini seçmişse ; mahkeme, ürünün üretilmesi
ve usulün kullanılmasında patent konusu buluşun ekonomik bakımdan önemli bir
katkısının bulunduğu kanaatine vardığı taktirde, kazancın hesaplanmasında makul
bir payın daha eklenmesine karar verir. Patentin ilgili ürüne ekonomik bakımdan
önemli bir katkısının olduğunun kabul edilebilmesi için, ilgili ürüne olan talebin
oluşmasında patent konusu buluşun belirleyici etken olduğunun anlaşılmış olması
gerekir.
Buluşun İtibarı
Madde 142 - Patentten doğan haklara tecavüz eden tarafından, patent konusu buluşun
kötü şekilde üretimi veya uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda,
patent konusu buluşun itibarı zarara uğrarsa, patent sahibi, bu nedenle ayrıca
tazminat isteyebilir.
Tazminatın İndirilmesi
Madde 143 - Patent sahibine ödenecek tazminat, patent sahibinin diğer kişilerden
buluşunun başka bir şekilde kullanmasından dolayı aldığı bedelden daha fazla ise,
tazminat bu bedel dikkate alınarak ve bu bedele uygun olarak tespit edilerek bedelden
indirilir.
Tazminat İsteyecek Kişiler
Madde 144 - Patent sahibi sebep olduğu zarardan dolayı, patent sahibine tazminat
ödemiş olan kişi tarafından, piyasaya sürülmüş ürünleri kullanan kişilere
karşı, KHK'nin bu bölümde yer alan davaları açamaz.
Zamanaşımı
Madde 145 - Patentten doğan haklara tecavüzden doğan, özel hukuka ilişkin taleplerde,
zamanaşımı süresi için, Borçlar Kanunu'nun zamanaşımına ilişkin hükümleri
uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İHTİSAS MAHKEMELERİ
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Madde 146 - Bu KHK'de öngörülen bütün davalarda, görevli mahkeme, Adalet
Bakanlığı'nca kurulacak İhtisas Mahkemeleri'dir.
Asliye Ticaret ve Asliye Ceza Mahkemeleri'nden hangilerinin İhtisas Mahkemesi olarak
görevlendirileceğini ve bu mahkemelerin yargı çevresini Adalet Bakanlığı'nın
teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.
Enstitü'nün bu KHK hükümlerine göre aldığı bütün kararlara karşı açacakları
davalarda görevli mahkeme, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ihtisas
Mahkemeleri'dir.
Hükmün İlanı
Madde 147 - Dava sonucunda haklı çıkan taraf, haklı bir sebebin veya menfaatinin
bulunması halinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere, kesinleşmiş kararın
günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesini talep
etmek hakkına sahiptir.
İlanın şekli ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın
kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÖZEL HÜKÜMLER
Lisans Alanın Dava Açması ve Şartları
Madde 148 - Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari, lisansa sahip olan
kişi, üçüncü bir kişi tarafından patent sahibinin patentten doğan haklarına,
tecavüz edilmesi durumunda, patent sahibinin bu KHK uyarınca açabileceği davaları,
kendi adına açabilir. İnhisar olmayan lisans sahibi olanların, dava açma hakları
yoktur.
Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre, patente tecavüz dolayısıyla dava
açma hakkı olmayan bir lisans alan, noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle,
gereken davayı açmasını patent sahibinden isteyebilir.
Patent sahibinin, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen talebi, kabul etmemesi veya
bildirimin alındığı tarihten, üç ay içinde, gerekli davanın açılmaması halinde,
lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi adına dava açabilir.
Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ve söz konusu sürenin geçmesinden
önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.
Bu maddenin üçüncü fıkrası hükmüne göre, dava açan lisans alanın, dava
açtığını patent sahibine bildirmesi gerekir.
Patente Tecavüzün Mevcut Olmadığı Hakkında Dava ve Şartları
Madde 149 - Menfaati olan herkes, patent sahibine karşı dava açarak, fiillerinin
patentten doğan haklara tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesini talep edebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen davanın açılmasından önce, kendisinin
Türkiye'de giriştiği veya girişeceği sınai faaliyeti veya bu amaçla yapmış
olduğu ciddi ve fiili girişimlerin patentten doğan haklara tecavüz teşkil edip
etmediği hakkında, patent sahibinden görüşlerini bildirmesini noter aracılığı ile
talep edebilir.
Bu talebin patent sahibine tebliği itibaren bir ay içinde patent sahibinin cevap
vermemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi kişi tarafından kabul edilmemesi halinde,
menfaat sahibi bu maddenin birinci fıkrasına göre dava açabilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen dava, patentten doğan haklara tecavüzden
dolayı kendisine karşı dava açılmış bir kişi tarafından açılamaz.
Dava, patent üzerinde hak sahibi bulunan ve Patent Sicili'ne kayıt edilmiş olan,
bütün hak sahiplerine tebliğ edilir.
Bu maddede belirtilen dava, patentin hükümsüzlüğü davasıyla birlikte de
açılabilir.
Delillerin Tespiti Davası
Madde 150 - Patentle sağlanan hakları ileri sürmeye yetkili olan kişi, bu haklara
tecavüz sayılabilecek olayların tespitini mahkemeden isteyebilir.
İhtiyati Tedbir Talebi
Madde 151 - Bu KHK'de öngörülen türde dava açan veya açacak olan kişiler, dava
konusu patentin Türkiye'de kullanılmakta olduğunun veya kullanılması için ciddi ve
etkin çalışmalar yapıldığının ispat edilmesi şartıyla, davanın etkinliğini
temin etmek üzere ihtiyati tedbire karar verilmesini talep edebilir.
İhtiyati tedbir talebi, dava açılmasından önce veya dava ile birlikte veya daha sonra
yapılabilir. İhtiyati tedbir talebi, davadan ayrı olarak incelenir.
İhtiyati Tedbirin Niteliği
Madde 152 - İhtiyati tedbirler, verilecek hükmün etkinliğini tamamen sağlayacak
nitelikte olmalı ve özellikle aşağıda belirtilen tedbirleri kapsamalıdır.
a) - Davacının patentten doğan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin
durdurulması;
b) - Patentten doğan haklara tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen şeylere veya
patenti verilmiş usulün icrasında kullanılan vasıtalara, Türkiye sınırları
içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi olanlar dahil, bulundukları her
yerde el konulması ve bunların saklanması;
c) - Her hangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu Hükümlerinin Uygulanması
Madde 153 - Tespit davaları ve ihtiyati tedbirlerle ilgili diğer hususlarda Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.
ONBİRİNCİ KISIM
FAYDALI MODEL BELGELERİ
Faydalı Model Belgesi Verilerek Korunan Buluşlar
Madde 154 - Bu KHK'nin 156 ncı maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10 uncu madde
anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model belgesi verilerek korunur.
Faydalı Model Belgesi Verilerek Korunamayan Buluşlar ve Konular
Madde 155 - Bu KHK'nin 6 ncı maddesinde belirtilen konuların yanısıra usuller ve bu
usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model
belgesi verilmez.
Yenilik
Madde 156 - Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden
önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak
veya bir başka yolla açıklanmış veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni
değildir.
Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden
veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, oniki ay önceki tarihten itibaren yayınlama
veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun
yeniliğini ortadan kaldırmaz.
Faydalı model belgesi başvurusu tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan patent
veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belgesi başvurusu tarihinden
sonra yayınlanmış olsalar dahi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan
kaldırır.
Faydalı Model Belgesi İsteme Hakkı
Madde 157 - Faydalı model belgesi isteme hakkı buluş yapana veya onun haleflerine ait
olup, başkalarına devri mümkündür.
Faydalı model belgesi konusu buluş birden çok kişi tarafından birlikte
gerçekleştirilmişse, faydalı model belgesi isteme hakkı, taraflarca başka türlü
kararlaştırılmamışsa, bunlara müştereken ait olur. Bu konuda Medeni Kanun'un
müşterek mülkiyet hükümleri uygulanır.
Aynı faydalı model belgesi konusu olan buluş, birbirinden bağımsız birden çok kişi
tarafından aynı zamanda gerçekleştirilmiş ve bunlardan birinin başvuru yapmış
olması durumunda, faydalı model belgesi isteme hakkının kime ait olduğu, bu KHK'nin
11 inci ve 12 nci maddesi hükümlerine göre tespit edilir.
Hakların Üçüncü Kişilere Karşı İleri Sürülememesi
Madde 158 - Faydalı model belgesi konusu buluşun özü, üçüncü kişi veya kişilerin
tarifname, resim ve modellerinden, teçhizatından veya tesisatından bu kişi veya
kişilerin izni olmadan alındığı takdirde, bu KHK ile faydalı model belgesi verilerek
sağlanan koruma, faydalı model belgesi sahibi tarafından bu kişi veya kişilere
karşı ileri sürülemez.
156 ncı madde hükmüne göre, kendisine karşı açılan hükümsüzlük davası
sonuçlanıncaya kadar, faydalı model belgesi sahibi, bu belge ile doğan haklarını,
üçüncü kişilere karşı ileri süremez. Bu nedenle açılan davanın ve dava
sonucunun sicile kayıt edilmesi ve ilgili bültende yayınlanması, ilgililerin
Enstitü'ye başvurusu ile gerçekleşir. Faydalı model belgesi sahibinin tazminat talebi
ile ilgili hakları saklıdır.
Faydalı Model Belgesi Başvurusu
Madde 159 - Faydalı model belgesi verilmesi için yapılacak başvuruyla, bu KHK'nin 42
nci maddesinde sayılan belgeler Enstitü'ye verilir ve faydalı model belgesi
korumasının talep edildiği açıkça belirtilir.
Faydalı model belgesi başvurusu tarihinin kesinleşmesi için, bu KHK'nin 43 üncü ve
53 üncü maddeleri hükümleri uygulanır.
Başvurunun Şekli Şartlara Uygunluk Açısından İncelemesi ve Yayınlanması
Madde 160 - Faydalı model belgesi başvurusu, başvuru tarihinin kesinleşmesinden sonra,
42 nci ila 52 nci maddelerde belirtilen ve Yönetmelikte öngörülen şekli şartlara
uygunluk açısından Enstitü tarafından incelenir.
Başvuru, şekli şartlara uygunluk açısından, Enstitü tarafından incelendikten
sonra, şekli şartlara eksiklik ve başvuru konusunun,154 üncü ve 155 inci madde
hükümlerine göre, faydalı model belgesi verilecek nitelikte olmadığı tespit
edilirse, işlem durdurulur. Enstitü, bu kararında, kararın gerekçesinin
dayanaklarını da bildirir ve eksiklikleri gidermesi, istem veya istemlerde değişiklik
yapması veya itiraz edebilmesi için, başvuru sahibine, kararın tebliği tarihinden
itibaren üç ay süre verir.
Enstitü, başvuru sahibinin görüşlerini ve eğer var ise başvurudaki değişiklikleri
inceledikten sonra, kesin kararını verir. Enstitü'nün kesin kararı, istem veya
istemlerin tamamı veya bir kısmı için faydalı model belgesi verilmesi şeklinde
olabilir.
Şekli şartlara uygunluk açısından yapılan inceleme sonucunda, korumaya engel olacak
bir eksikliğin bulunmadığına veya mevcut eksikliğin giderildiğine karar verildiği
takdirde, Enstitü, işlemin devamı konusundaki kararını başvuru sahibine bildirir ve
başvurunun toplumun incelemesine açılması için, başvuru konusu buluşa ait
tarifname, istem veya istemler ve varsa resim veya resimler, yönetmelik hükümlerine
göre yayınlanır. Yayınlanan başvurular, Yönetmelikte şekil ve şartları tespit
edilen hususları kapsayacak şekilde, ilgili bültende ilan edilir.
Patentler için Enstitü tarafından düzenlenmesi öngörülen, tekniğin bilinen durumu
ile ilgili araştırma raporu faydalı model belgeleri için düzenlenmez.
Ancak, faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya düzenlenmesi, Enstitü'den özel
olarak talep edilmesi halinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu,
faydalı model belgesi için de düzenlenir.
Üçüncü Kişilerin İtirazı
Madde 161 - Başvurunun ilanından itibaren üç ay içinde, menfaati olan her kişi veya
kurum, faydalı model belgesi verilmesi için yapılan başvuruya gerekçe göstererek
itirazda bulunabilir. İtirazda faydalı model belgesi verilmesi için gerekli şartların
yerine getirilmediği, özellikle 156 ncı madde hükmüne göre yenilik niteliğinin
olmadığı veya tarifnamenin buluş konusunu uygulayacak yeterlikte açık ve tam
olmadığı ileri sürülür.
Yapılan yazılı itiraza, itirazı kanıtlayan yazılı deliller eklenir.
İtirazlar, itiraz süresi sonunda Enstitü tarafından başvuru sahibine bildirilir.
Başvuru sahibi, itirazın tebliği tarihinden itibaren üç ay içinde, itirazlara
karşı gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir veya gerekli görürse, istem veya
istemlerini değiştirebilir veya yapılan itirazları dikkate almaksızın belge
verilmesini talep edebilir.
Başvuru sahibinin faydalı model belgesi istemeye hakkı olmadığı iddiası ile ilgili
merci mahkemedir.
Bu tür iddialar için Enstitüye yapılan talepler kabul edilmez.
Enstitü Kararı, Faydalı Model Belgesinin Verilmesi ve İlanı
Madde 162 - Başvuru sahibi tarafından itirazlara karşı görüş bildirildikten veya
gerekli değişiklikler yapıldıktan veya başvuru sahibi tarafından itirazlara cevap
vermesi için tanınan süre dolduktan sonra, Enstitü, üçüncü kişilerce yapılan
itirazları dikkate almaksızın faydalı model belgesi verilmesi hakkında kararını
verir ve Yönetmelikte belirtilen ücretin, üç ay içinde ödenmesini, kararı ile
birlikte başvuru sahibine bildirir.
Ücret, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde ödenmediği veya
ödenmesi için ek süre talep edilmediği takdirde, faydalı model belgesi verilmez ve
başvuru geri alınmış sayılır.
Faydalı model belgeleri için, bu KHK'nin 61 inci maddesinde belirtilen, tarifnameler
yayınlanmaz.
Faydalı model belgesinin konusunun gerçekliliği ve yararlılığı devletçe garanti
edilmez.
Faydalı model belgesinin verilmesi ilgili bültende ilan edilir. Bu ilanda aşağıdaki
bilgiler yer alır:
a) - Belge numarası,
b) - Buluşun tasnif sınıf veya sınıfları,
c) - Buluş konusunu tanımlayan açık bir unvan,
d) - Belge sahibinin adı, uyruğu, ikametgahı,
e) - Özet,
f) - Faydalı model belgesi başvurusunun yayınlandığı bültenin, ilan edildiği
yayının tarih ve sayısı,
g) - Belgenin veriliş tarihi,
h) - Faydalı Model Belgesi ile ilgili dosyanın ve yapılan itirazların ve bu itirazlara
karşı ileri sürülen görüşlerin incelenmeye açık olduğu hakkında açıklama.
Faydalı Model Belgesi Verildikten Sonra Şekli Eksikliklere İtiraz
Madde 163 - Faydalı model belgesi verildikten sonra, üçüncü kişiler, faydalı model
belgesinin verilmesine karşı, buluşun bütünlüğü ile ilgili 45 inci madde hükmü
hariç olmak üzere, 42 inci ila 52 inci maddelerde belirtilen şekli eksiklikler
bulunduğu gerekçesiyle Enstitü'ye itiraz yapabilir. Bu hususta bir itiraz yapabilmesi
için, yayınlanmış bulunan faydalı model belgesi başvurusuna daha önce itiraz
yapılmış olması gerekmez.
Enstitü tarafından yapılan inceleme sırasında buluşun bütünlüğü dışında,
faydalı model belgesi verilmesi işlemleri ile ilgili 42 inci ile 52 inci maddelerde
belirtilen şekli bir işlem yerine getirilmemişse veya önemli bir şekli işlemde
eksiklik yapılmışsa, itirazın bu noktada giderilmesine ilişkin Enstitü tarafından
verilecek karar, faydalı model belgesi verilmesi ile ilgili işlemlerin geçersizliği ve
eksikliğin yapıldığı yere kadar geriye dönülerek, işlemlerin yeniden yapılması
sonucunu doğurur.
Koruma Şekli ve Süresi
Madde 164 - Patent sahibine tanınan koruma, faydalı model belgesi sahibine de aynen
tanınır.
Faydalı model belgesi, başvuru tarihinden itibaren on yıllık bir süre için verilir.
Bu süre uzatılamaz.
Faydalı model belgelerine, bu KHK'nin 121 inci maddesi anlamında, kıyasen ek belge
verilemez.
Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlük Halleri
Madde 165 - Aşağıdaki hallerde faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına
yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a) - Faydalı model belgesi konusunun, bu KHK'nin 154 üncü, 155 inci ve 156 ncı
maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse,
b) - Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik
alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve
tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse,
c) - Faydalı model belgesi konusunun, faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış
olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya faydalı model belgesi 45 inci
maddeye göre ayrılmış olan bir başvuruya veya 12 nci maddeye göre yapılan
başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse,
d) - Faydalı model belgesi sahibinin, 157 nci maddeye göre faydalı model belgesi isteme
hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse.
Faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, zarar gören üçüncü kişiler veya
Cumhuriyet Savcılığı vasıtasıyla ilgili resmi makamlar veya bu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendine göre, faydalı model belgesi isteme hakkına sahip kişiler
tarafından talep edilebilir.
Zarar gören üçüncü kişilerin ve ilgili resmi makamların faydalı model belgesinin
hükümsüzlüğünü talep edebilmeleri için, 161 inci maddeye göre itiraz yapmış
olmaları şarttır.
Faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, koruma süresinin devamınca talep
edilebilir.
Faydalı model belgesi sahibinin, 157 nci maddeye göre faydalı model belgesi isteme
hakkına sahip bulunmadığı hakkındaki iddia, ancak buluşu yapan veya halefleri
tarafından ileri sürülebilir. Bu durumda, bu KHK'nin 12 nci maddesi hükmü uygulanır.
Hükümsüzlük nedenleri faydalı model belgesinin sadece bir bölümüne ilişkin
bulunuyorsa, sadece o bölümü etkileyen istem veya istemlerin iptali suretiyle, kısmi
hükümsüzlüğe karar verilir. Bir istemin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilemez.
Kısmi hükümsüzlük sonucu, faydalı model belgesinin iptal edilmeyen istem veya
istemleri, bu KHK'nin 5 inci ila 7 nci maddesi hükümlerine uygun olması halinde,
faydalı model belgesi, bu istem veya istemler için geçerli kalır.
Üçüncü kişilerin gerekçeli itirazlarının başvuru sahibi tarafından dikkate
alınmaksızın faydalı model belgesinin verilmesi ve yapılan itirazla milliyeti
nedeniyle, mahkeme tarafından bu maddeye göre faydalı model belgesinin
hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, itirazda bulunmuş olan zarar gören
üçüncü kişilerin, hükümsüzlüğüne karar verilen faydalı model belgesi
sahibinden tazminat talep etme hakkı doğar.
Patentler İle İlgili Hükümlerin Uygulanabilirliği
Madde 166 - Faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve
faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için
öngörülen hükümler, faydalı model belgeleri için de uygulanır.
Faydalı Model Belgesi Başvurusunun Patent Başvurusuna Değiştirilmesi
Madde 167 - Faydalı model belgesi verilmesi hakkında Enstitüce alınacak karardan
önce, faydalı model belgesi başvurusu sahibi, başvurusunun patent başvurusuna
değiştirilerek işlem görmesini Enstitü'den talep edebilir.
Bu talep tarihinden itibaren bir ay içinde Enstitü, faydalı model belgesi
başvurusunun, patent başvurusuna değiştirilerek işlem göreceğini ve bunun için
sunulması gerekli olan belgeleri başvuru sahibine bildirir. Enstitü yazısının
tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, başvuru sahibi, sunulması istenilen
belgeleri tamamlar. Başvuru sahibi bu süre içinde gerekli belgeleri sunmadığı
takdirde değiştirme talebi yapılmamış sayılır ve başvuru faydalı model belgesi
başvurusu olarak işlem görmeye devam eder.
Faydalı model belgesi başvurusunun Patent başvurusuna değiştirilmesi ile faydalı
model belgesi başvurusu geçersiz olur.
Faydalı model belgesi başvurusunun, patent başvurusuna değiştirilmesi halinde,
faydalı model belgesi başvurusunda rüçhan hakkı talep edilmişse, aynı rüçhan
hakkı veya hakları patent başvurusuna da tanınarak, patent başvurusu faydalı model
belgesi başvurusu tarihinden itibaren geçerli olur. Bu maddenin dördüncü fıkrası
gereğince Enstitü tarafından talep edilen belgeler, başvuru sahibi tarafından
tamamlandıktan sonra, faydalı model belgesi başvurusunun patent başvurusuna
değiştirildiği ilgili bültende yayınlanır. Bu yayında faydalı model belgesi
başvurusunun ve eklerinin yayınlandığı ilgili bültenin tarih ve numarası
belirtilir.
Patent Başvurusunun Faydalı Model Belgesi Başvurusuna Değiştirilmesi
Madde 168 - Patent başvurusunun faydalı model belgesi başvurusuna değiştirilmesi
hakkında bu KHK'nin 65 inci maddesi hükümleri uygulanır.
Faydalı model Belgesi Konusunun Endüstriyel Tasarım Olarak Tescili
Madde 169 - Bir faydalı model belgesi konusu, aynı zamanda endüstriyel tasarım olarak
da tescil edilebilir. Bu durumda ilgili kanun hükümleri uygulanır.
Aynı Buluşa Patent ve Faydalı Model Belgesi Verilememesi
Madde 170 - Aynı buluş konusu için, birbirinden bağımsız olarak, patent ve faydalı
model belgesi verilmez.
Patent veya faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan bir başvuru, ancak 65
inci, 167 nci ve 168 inci madde hükümlerine uygun olarak diğerine çevrilebilir.
ONİKİNCİ KISIM
İŞLEM YETKİSİ OLAN KİŞİLER VE PATENT VEKİLLERİ
İşlem Yetkisi Olan Kişiler
Madde 171 - Aşağıdaki kişiler Enstitü nezdinde işlem yapabilir:
a) - Gerçek veya tüzel kişiler,
b) - Enstitü siciline kayıtlı Patent Vekilleri
Tüzel kişiler, yetkili organları tarafından tayin edilen kişi veya kişilerce temsil
edilir.
İkametgahı yurt dışında bulunan kişiler ancak patent vekilleri vasıtasıyla temsil
edilir.
Vekil tayin edilmesi halinde, tüm işlemler vekil vasıtasıyla yapılır. Vekile
yapılan tebligat asile yapılmış sayılır.
ONÜÇÜNCÜ KISIM
ÜCRETLERİN ÖDENMESİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
Ücretlerin Ödeme Süreleri ve Sonuçları
Madde 172 - Yönetmelikte belirlenen, patent başvurusu ve patentle ilgili ücretler,
başvuru sahibi veya Patent Vekilleri tarafından ödenir.
Yönetmelikte belirlenen ve ödenmesi gereken bütün ücretlerin ödenme zamanı,
Enstitü tarafından başvuru sahibi veya patent sahibi veya Patent Vekiline önceden
tebliğ edilir.
Yönetmelikte belirlenmiş olan süre içinde, bir işlemde ilgili ücret ödenmemişse,
durumun Enstitü tarafından başvuru sahibine bildirileceği tarihten itibaren işlem
hüküm ve sonuç doğurmamış sayılır.
Bir patentin verilmesi ile ilgili işlemler için ödenmesi gereken ücretin, bu KHK'de
belirtilen süreler içinde, ödenmemesi halinde, patent başvurusu geri çekilmiş kabul
edilir.
Yıllık Ücretler
Madde 173 - Bir patent başvurusu veya patentin korunması için gerekli olan ve
Yönetmelikte belirtilen yıllık ücretler, patentin koruma süresi boyunca her yıl
vadesinde peşinen ödenir. Vade tarihi, başvuru tarihine tekabül eden ay ve gündür.
Yıllık ücretlerin, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen vadede ödenmemesi
halinde, bu ücretler, Yönetmelikte belirlenen ek bir ücretin ilavesi ile vadeyi takip
eden altı ay içinde, gecikmeli olarak ödenebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süreler içinde yıllık ücretlerin
ödenmemesi halinde patent hakkı, bu ücretlerin son ödeme tarihi itibariyle, sona erer.
ONDÖRDÜNCÜ KISIM
SON HÜKÜMLER
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 174 - 10 Mart 1296 (23 Mart 1879) tarihli İhtira Beratı Kanununun 39 uncu, 40
ıncı, 41 inci, 43 üncü, 44 üncü, 45 inci, 46 ncı ve 47 nci maddeleri dışında
kalan maddeleri ve 11 Rebiülahir 1297 tarihli İhtira Beratı Kanununun 12 inci maddesini
tadil eden 100 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ HÜKÜMLER
Önceki Kanun Hükümlerinin Uygulanması
Geçici Madde 1 - Bu KHK'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış patent
başvuruları hakkında, başvuru tarihindeki kanun hükümleri uygulanır.
Bu KHK 'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış patent başvuruları
hakkında, başvuru tarihindeki kanun hükümleri uygulanır.
Bu KHK'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış ve sicile kaydedilmiş devir,
intikal ve lisans işlemlerinden dolayı kazanılmış haklar saklı kalmak üzere, bu
çeşit işlemlerde meydana gelecek değişiklikler için bu KHK hükümleri uygulanır.
Gerekli Teşkilat Kuruluncaya Kadar Araştırma Raporunun Düzenlenmesi
Geçici Madde 2 - Enstitü'de tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu
düzenlenmesi için gerekli teşkilat kuruluncaya kadar, bu KHK hükümleri uyarınca
Enstitü tarafından düzenlenmesi öngörülen tekniğin bilinen durumu ile ilgili
araştırma raporu, milletlerarası niteliği tanınmış araştırma kuruluşları
tarafından düzenlenir.
Yıllık Ücretlerin Ödenmesi
Geçici Madde 3 - Vade tarihinde yıllık ücretleri ve harçları ödenmediği için
hükümden düşmüş bulunan patentlerin, vadesi geçmiş yıllara ait ücretleri,
Enstitü'nün bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde, bu KHK 'nin uygulanması
için çıkarılacak Yönetmelikte öngörülen ücret ve ayrıca bu ücretin iki katı ek
ücretle birlikte ödendiği takdirde patent hakkı devam eder. Bu hükmün
uygulanabilmesi için patentin koruma süresinin bitmemiş olması gerekir.
İlaç Üretim Usulleri ve İlaç Ürünlerinin Korunması
Geçici Madde 4 - Tıbbi ve veteriner ilaç üretim usulleri ve ürünlerine bu KHK
kapsamındaki patent belgesi ile sağlanan koruma 1 Ocak 2000 tarihinde başlar.
Birinci fıkrada belirtilen korumanın başlama tarihi Bakanlar Kurulu Kararı ile beş
yıl süreyle ertelenebilir.
Tıbbi ve veteriner ilaç ürünlerine bu KHK kapsamındaki patent belgesi ile sağlanan
koruma 1 Ocak 2005 tarihinde başlar.
Yürürlük
Madde 175 - Bu KHK yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 176 - Bu KHK hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.