BİRİNCİ KISIM
BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Korumadan Yararlanacak Kişiler
Amaç ve Kapsamı
Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, bu Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine uygun olarak tescil edilen markaların korunmasını sağlamaktır.
Bu Kanun Hükmünde Kararname, markaların korunmasına ilişkin esasları, kuralları ve
şartları kapsar.
Tanımlar
Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen:
a) "Marka", ortak markalar ve garanti markaları dahil ticaret markaları veya
hizmet markalarını,
b) "Paris Sözleşmesi", Sınai Mülkiyetin Himayesine Mahsus Milletlerarası
Bir İttihat İhdas Edilmesine Dair 20 Mart 1883 Tarihli Mukavele ile Türkiye tarafından
onaylanmış değişikliklerini,
c) "Enstitü", 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk Patent
Enstitüsü'nü,
d) "Marka Vekili", bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen haklarla ilgili
konularda, ilgili kişileri Enstitü nezdinde temsil eden, danışmanlık yapan ve
haklarının korunması için Enstitü nezdinde gerekli girişimlerde bulunan ve
işlemleri yürüten kişileri,
ifade eder.
Korumadan Yararlanacak Kişiler
Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin öngördüğü koruma; Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette
bulunan gerçek veya tüzel kişilerce veya Paris Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret
Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişilerce
elde edilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına girmemekle beraber, Türkiye Cumhuriyeti
uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen marka koruması tanımış yabancı devletlerin
gerçek veya tüzel kişileri de karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiye'de marka
korunmasından aynı şekilde yararlanır.
Milletlerarası Anlaşmaların Öncelikle Uygulanması Madde 4 - Türkiye
Cumhuriyeti Kanunlarına göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası anlaşma
hükümlerinin bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinden daha elverişli olması
halinde, 3 üncü maddede belirtilen kişiler, elverişli hükümlerin uygulanmasını
talep etme hakkına sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
MARKANIN İÇERECEĞİ İŞARETLER VE MARKANIN ELDE EDİLMESİ
Markanın İçereceği İşaretler
Madde 5 - Marka, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün
mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil,
özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya
ambalajlarının gibi çizimle görüntülebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen,
baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretleri içerir.
Marka, mal veya ambalajı ile birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda mal veya
ambalajın tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisari bir hak sağlamaz.
Marka Hakkının Elde Edilmesi
Madde 6 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sağlanan marka koruması tescil
yoluyla elde edilir.
Marka Tescilinde Red İçin Mutlak Nedenler
Madde 7 - Aşağıda yazılı işaretler marka olarak tescil edilemez:
a) 5 inci madde kapsamına girmeyen işaretler,
b) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha
önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek
kadar aynı olan markalar.
c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafı
kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren
veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve
adlandırmaları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,
d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya
ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları münhasıran
veya esas unsur olarak içeren markalar,
e) Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde
etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli
içeren işaretler,
f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi
konularda halkı yanıltacak markalar,
g) Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris
Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek markalar,
h) Paris Sözleşmesi'nin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak
kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili
mercilerin tescil izni vermediği diğer **armalar**, amblemler veya nişanları içeren
markalar,
ı) Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer 6 ıncı
maddesine göre tanınmış markalar,
j) Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar,
k) Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar.
Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar veya hizmetlerle
ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik kazanmış ise, (b), (c), (d)
bentlerine göre tescili reddedilemez.
Marka Tescilinde Red İçin Nispi Nedenler
Madde 8 - Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın
sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda, aşağıdaki hallerde marka tescil
edilemez.
a) Tescil için başvurusu yapılan marka,tescil edilmiş veya tescil için daha önce
başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,
b) Tescil için başvurusu yapılan marka,tescil edilmiş veya tescil için daha önce
başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil
için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya
benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk
tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil
edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu
ihtimalini de kapsıyorsa. Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi tarafından
markanın kendi adına tescili için, marka sahibinin izni olmadan ve geçerli bir
gerekçe gösterilmeden yapılan başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine red edilir.
Tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretin
sahibinin itiraz etmesi üzerine, tescili istenilen marka, aşağıdaki hallerde tescil
edilmez.
a) Markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın tescili için
yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret için hak elde
edilmiş ise,
b) Belirtilen işaret, sahibine daha sonraki bir markanın kullanımını yasaklama
hakkını veriyorsa. Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce
yapılmış bir markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar veya
hizmetlerde kullanılabilir. Ancak, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu
yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir
yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için
başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karekterini zedeleyici sonuçlar
doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce
yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde
kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu red edilir.
Tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı,
telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde hak sahibinin
itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.
Ortak ve garanti markalarının sona ermesinden itibaren üç yıl içinde ortak marka
veya garanti markası ile aynı veya benzeri olan marka tescil başvurusu itiraz üzerine
reddedilir.
Bir markanın yenilenmeme nedeniyle koruma süresinin dolmasından sonra iki yıl
içerisinde aynı veya benzer markanın, aynı veya benzer mal ve hizmetler için yapılan
tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MARKANIN KORUMA KAPSAMI
Marka Tescilinden Doğan Hakların Kapsamı
Madde 9 - Aşağıda belirtilen hallerde, marka sahibinin izni alınmadan
markasının kullanılmasının önlenmesini talep etme yetkisi vardır:
a) Markanın tescil kapsamına giren aynı mal veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli
marka ile aynı olan herhangi bir işaretin kullanılması,
b) Tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal
veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk
üzerinde, işaret ile tescilli marka arasında bağlantı olduğu ihtimali de dahil,
karıştırılma ihtimali olan herhangi bir işaretin kullanılması,
c) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsamına giren mal
veya hizmetlerle benzer olmayan mal veya hizmetlerde kullanılması halinde, tescili
istenen işaretin kullanılmasıyla tescilli markanın itibarından dolayı haksız
avantaj elde edecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek
nitelikteki herhangi bir işaretin kullanılması.
Aşağıda belirtilen durumlar, birinci fıkra hükmüne göre, yasaklanabilir:
a) İşaretin mal veya ambalajı üzerine konulması,
b) İşareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla stoklanması, teslim
edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaret altında hizmetlerin sunulması veya
sağlanması,
c) İşareti taşıyan malın ithali veya ihracı,
d) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarda kullanılması.
Markanın sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayın
tarihi itibariyle hüküm ifade eder. Markanın tescili için yapılacak başvurunun
yayınlanmasından sonra doğabilecek durumlarla ilgili olarak tazminat talebi
yapılabilir. Ancak başvurunun yayını ile doğan haklar, tescilin yayınıyla birlikte
tescilli markadan doğan hakların kapsamı içinde değerlendirilir. Mahkeme, öne
sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayınlanmasından önce
karar veremez.
Markanın Sözlük veya Başka Başvuru Eserlerinde Yer Alması
Madde 10 - Tescilli bir markanın, tescilli olduğu belirtilmeden bir sözlük,
ansiklopedi veya bir başka başvuru eserinde, jenerik ad izlenimi verecek şekilde,
yayımlanması durumunda, marka sahibinin talebi üzerine yayımcı, yayımın sonraki ilk
sayısında yanlışlığı düzeltir.
Ticari Vekil veya Temsilci Adına Tescilli Markanın Kullanımının Yasaklanması
Madde 11 - Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi adına, marka sahibinin
izni alınmadan marka tescili yapılması halinde; marka sahibi kullanım için yetki
vermemiş ise ve ticari vekil veya temsilcinin haklı bir gerekçesi yoksa, marka
sahibinin markasının kullanılmasına itiraz etmek hakkı vardır.
Marka Tescilinden Doğan Hakların Kapsamında İstisna
Madde 12 - Dürüstce ve ticari veya sanayi konularla ilgili olarak kullanmaları
koşuluyla üçüncü kişilerin, ad ve adresini, mal veya hizmetlerle ilgili
cins,kalite,miktar kullanım amacı,değer, coğrafi kaynak ,üretim veya sunuluş zamanı
veya diğer niteliklere ilişkin açıklamaları kullanmaları marka sahibi tarafından
engellenemez.
Marka Tescilinden Doğan Hakların Tüketilmesi
Madde 13 - Tescilli bir markanın tescil kapsamındaki mal üzerine konularak,
marka sahibi tarafından veya onun izni ile Türkiye'de piyasaya sunulmasından sonra,
mallarla ilgili fiiller marka tescilinden doğan hakkın kapsamı dışında kalır.
Marka sahibinin, birinci fıkra hükmüne girmesine rağmen, malın piyasaya
sunulmasından sonra, üçüncü kişiler tarafından değiştirilerek veya
kötüleştirilerek ticari amaçlı kullanmalarını önleme yetkisi vardır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MARKANIN KULLANILMASI
Markanın Kullanılması
Madde 14 - Markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir
neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz
ara verilmesi halinde, marka iptal edilir.
Aşağıda belirtilen durumlar markayı kullanma kabul edilir.
a) Tescilli markanın ayırt edici karakterini değiştirmeden markanın farklı
unsurlarla kullanılması,
b) Markanın yalnız ihracat amacıyla mal ya da ambalajlarında kullanılması,
c) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması,
d) Markayı taşıyan malın ithalatı.
BEŞİNCİ BÖLÜM
MARKA TESCİLİNDEN DOĞAN HAKLARLA
İLGİLİ HUKUKİ İŞLEMLER
Markanın Hukuki İşlemlere Konu Olması
Madde 15 - Tescilli bir marka, başkasına devir edilebilir, miras yolu ile intikal
edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, rehin edilebilir. Rehin hakkı
bakımından Medeni Kanunun rehin hakkına ilişkin hükümleri uygulanır.
Tescilli bir marka üzerindeki sağlararası işlemler yazılı şekle tabidir.
Markanın Devri
Madde 16 - Marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tümü veya bir kısmı
için devir edilebilir.
Bir işletmenin aktif ve pasifleri ile birlikte devri, aksi kararlaştırılmamışsa,
işletmeye ait markaların da devrini kapsar. Bu hüküm, işletmenin devrine,
sözleşmeden doğan yükümlülük halinde uygulanır.
İkinci fıkra hükmü hariç olmak üzere, bir markanın devri, mahkeme kararının
sonucu olan devir hariç, yazılı olarak yapılır ve devir sözleşmesi taraflarca
imzalanır. Aksine sözleşmeler hükümsüzdür. Markanın devri, mal veya hizmetlerin
coğrafi kaynağı,kalitesi veya markanın kendisi ile ilgili olarak halkı yanılgıya
düşürebilecek nitelikte ise, yeni marka sahibi halkı yanılgıya düşürmeyecek
şekilde mal veya hizmetlerde marka tescilinin sınırlı bir hale getirilmesini kabul
etmediği takdirde, devir işlemi Enstitü tarafından yapılmaz.
Tescilli bir markanın devri sırasında aynı markanın veya ayırt edilemeyecek derecede
benzerinin, aynı veya halkı yanılgıya düşürecek derecede benzeri mallar veya
hizmetler için başka marka tescillerinin bulunması halinde, bu markalarında
devredilmesi şarttır.
Devir, taraflardan birinin talebi üzerine, sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Devir, sicile kayıt edilmediği sürece, taraflar markanın tescilinden doğan yetkileri
iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez.
Ticari Vekil veya Temsilci Adına Tescilli Markanın Devri Madde 17 - Marka
sahibinin izni olmadan onun ticari vekili veya temsilcisi adına marka tescil edilmesi
halinde, ticari vekil veya temsilcinin haklı bir gerekçesi yoksa, marka sahibinin söz
konusu tescilin kendi lehine devir edilmesini isteme yetkisi vardır.
Markanın Teminat Olarak Gösterilmesi
Madde 18 - Tescilli bir marka, işletmeden bağımsız olarak, teminat olarak
gösterilebilir. Markanın teminat olarak gösterilmesi, taraflardan birinin talebi
üzerine, sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Haciz Madde 19 - Tescilli bir marka işletmeden bağımsız olarak, haciz
edilebilir.
Haciz sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Lisans
Madde 20- Tescilli bir markanın kullanım hakkı, tescil edildiği mal veya
hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için lisans sözleşmesine konu olabilir.
Lisans Şartları
Madde 21 - Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan lisans şeklinde
verilebilir. Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir.
Lisans veren markayı kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere aynı markaya
ilişkin başka lisanslar da verebilir.
İnhisari lisans söz konusu olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve
hakkını açıkça saklı tutmadıkça, kendisi de markayı kullanamaz.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa lisans sahipleri, lisanstan doğan haklarını
üçüncü kişilere devir edemez veya alt lisans veremez.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa lisans hakkını alan kişi, markanın koruma
süresinde markanın kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta bulunabilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari lisansa sahip olan kişi, üçüncü
bir kişi tarafından marka sahibinin markadan doğan haklarına, tecavüz edilmesi
durumunda, marka sahibinin bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca açabileceği
davaları, kendi adına açabilir. İnhisari olmayan lisans sahiplerinin, dava açma
hakları yoktur. Altıncı fıkra hükümlerine göre, markaya tecavüz dolayısıyla dava
açma hakkı olmayan bir lisans alan, noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle,
gereken davayı açmasını marka sahibinden isteyebilir. Marka sahibinin, bu talebi kabul
etmemesi veya bildirimin alındığı tarihten itibaren, üç ay içinde, gerekli davanın
açılmaması halinde, lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi adına dava
açabilir. Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ve söz konusu sürenin
geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden telep edebilir. Lisans
alan, dava açtığını marka sahibine bildirir.
Marka sahibi, talimatlarıyla uygunluk içinde, lisans alan tarafından üretilen malın
veya sunulan hizmetlerin kalitesini garanti edecek önlemleri alır.
Sözleşme şartlarının lisans alan tarafından ihlali halinde, tescilli bir markadan
doğan haklar, lisans alana karşı, dava yoluyla ileri sürülebilir.
Lisans sicile kayıt edilmediği sürece, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri
sürülemez.
Lisans sözleşmelerinde bu Kanun Hükmünde Kararname ile konuya ilişkin diğer kanun,
tüzük, yönetmelik ve tebliğlere aykırı hükümler bulunamaz. Bu tür düzenlemeler
lisans tarihinden sonra yapılsa dahi, lisans sözleşmelerindeki aykırı hükümler
geçersiz sayılır.
Hukuki İşlemlerin Başvurulara Uygulanması
Madde 22 - Devir, lisans, intikal, haciz, rehin ve marka sahibi hakkındaki
değişiklikler ile ilgili hukuki işlemler marka başvurularına da uygulanır.
İKİNCİ KISIM
BAŞVURU
BİRİNCİ BÖLÜM
MARKA BAŞVURUSU VE EKLERİ
Başvuru Şartları Madde 23 - Bir markanın tescil edilmesi için
aşağıda belirtilen unsurlar ile başvuruda bulunmak şarttır:
a) Şekli ve kapsamı yönetmelikte belirlenen, başvuru sahibinin kimliğine ilişkin
bilgileri de içeren başvuru dilekçesi,
b) Markanın yayına ve çoğaltmaya elverişli örneği,
c) Markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin listesi,
d) Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,
e) Sınıf veya sınıfların ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,
f) Marka vekili tayin edilmiş ise vekaletname,
g) Başvuru sahibi tüzel kişi ise imza sirküleri,
h) Başvuru sahibinin ticaretle uğraştığını gösterir belge.
Bir marka tescil başvurusunun geçerliliği için, başvuru ücretinin başvuru ile
birlikte ödenmesi şarttır.
Her marka tescili için ayrı başvuru yapılması zorunludur.
Bir marka başvurusu ile birlikte veya daha sonra Enstitüye verilecek her türlü belge,
bu Kanun Hükmünde Kararnameye ilişkin yönetmelikte öngörülen hususları kapsar.
Sınıflandırma
Madde 24 - Markaların kullanılacağı mallar veya hizmetler, markaların tescili
amaçları için malların veya hizmetlerin uluslararası sınıflandırılmasına
ilişkin esaslara göre sınıflandırılır. Sınıflandırma ile ilgili ilkeler
yönetmelikte belirtilir.
İKİNCİ BÖLÜM
RÜÇHAN HAKKI
Milletlerarası Sözleşmelere Dayanan Başvurulardan Doğan Rüçhan Hakları
Madde 25 - Paris Sözleşmesine dahil ülkelerden birine mensup veya bu ülkelerden
birine mensup olmamakla birlikte onlardan birinde ikametgahı veya işler durumda bir
ticari müessesesi bulunan gerçek veya tüzel kişiler, bu ülkelerin herhangi birinde
yetkili mercilere bir markanın tescili için usulüne uygun olarak yaptıkları başvuru
tarihinden itibaren, altı ay süreyle aynı marka için tescil belgesi almak üzere
Türkiye'de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır. Bu süre içinde
kullanılmayan rüçhan hakları düşer.
Birinci fıkrada belirtilen süre içinde, rüçhan hakkına dayanılarak başvuru
yapıldığı takdirde, rüçhan hakkının doğduğu tarihten itibaren, üçüncü
kişiler tarafından yapılacak rüçhan hakkına konu olan tescil başvurusunun mal veya
hizmetler itibarıyla kapsamındaki başvurular ve bunlar adına yapılacak marka
tescilleri hüküm ifade etmez.
Paris Sözleşmesine taraf bir ülke uyruğu olan gerçek veya tüzel kişi, Paris
Sözleşmesine taraf olmayan bir ülkede, marka tescili için geçerli bir başvuru
yapmışsa, bu madde hükmüne göre, söz konusu başvurunun rüçhan hakkından
yararlanır.
Sergilerde Teşhir Hakkından Doğan Rüçhan Hakları Madde 26 - Tescil
başvurusundaki markanın kulanılacağı malları veya hizmetleri Türkiye'de açılan
milli ve milletlerarası sergilerde veya Paris Sözleşmesine taraf ülkelerde açılan
resmi veya resmi olarak tanınan sergilerde teşhir eden 3 üncü maddenin birinci
fıkrasında yazılı gerçek veya tüzel kişiler, sergideki teşhir tarihinden itibaren
altı ay içinde, Türkiye'de marka tescil ettirmek için başvuru yapma konusunda
rüçhan hakkından yararlanır.
Tescil başvurusunda belirtilen markanın kullanılacağı mallar veya hizmetler, sergide
görünür şekilde resmi açılış tarihinden önce sergilenmişse rüçhan süresi,
malların sergi yerine konulduğu veya hizmetin sergilendiği tarihten itibaren başlar.
Birinci fıkrada belirtilen sergilerden Türkiye'de açılanların yetkili mercileri,
tescil başvurusundaki bir markanın kullanılacağı mallarını sergide teşhir edenlere
veya hizmeti sergileyenlere, teşhir ettikleri malların çeşidini veya teşhir ettikleri
hizmetlerin cinsini açıkca belirten ve malın veya hizmetin sergide görünür şekilde
sergilendiği tarihi ve resmi açılış tarihini gösterir bir belge verir.
Yabancı ülkelerde teşhir edilen mallar veya hizmetler için, serginin açıldığı
ülkenin yetkili mercileri tarafından düzenlenen ve üçüncü fıkrada yazılı
hususları içeren bir belgenin verilmesi şarttır.
Başvurusu yapılmış veya tescil edilmiş bir markanın kullanılacağı malların,
Türkiye'de açılan sergilerde teşhir edilmesine ve sergi bittikten sonra ülkesine geri
gönderilmesine engel olunmaz. Bir sergide teşhir edilmiş, tescil başvurusu bulunan
veya tescilli bir markanın kullanılacağı mallar veya hizmetler ile ilgili olarak
birden çok başvuru yapılmışsa, bu durumda bu malları veya hizmetleri ilk sergileyen
kişi, aynı zamanda sergilenmesi halinde ise, ilk başvuruda bulunan kişi, rüçhan
hakkından yararlanır.
Rüçhan Hakkının Hükmü
Madde 27 - 25 nci ve 26 ncı madde hükümlerine göre rüçhan hakkının hüküm
ve sonuçları, rüçhan hakkının talep edildiği başvurunun tarihi itibariyle doğar.
Rüçhan Hakkının Talep Edilmesi ve Belgelendirilmesi
Madde 28 - Başvuru sahibi, yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru ile
birlikte talep eder. Bununla ilgili rüçhan hakkı belgesini, başvuru tarihinden
itibaren üç ay içinde vermediği takdirde rüçhan hakkından yararlanma talebi
yapılmamış sayılır.
Sergi teşhir hakkına dayalı olarak alınmış bir rüçhan, 25 nci maddeye göre
verilen rüçhan süresini uzatmaz.
ÜÇÜNCÜ KISIM
TESCİL İŞLEMLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM BAŞVURUNUN İNCELENMESİ
Şekli İnceleme Madde 29 - Enstitü, başvurunun 23 üncü maddede
belirtilen şartlara uygunluğunu ve herhangi bir şekli eksikliğin bulunup
bulunmadığını inceler. Enstititü 23 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkrası
hükmü uyarınca herhangi bir eksikliğin olmadığına karar verirse, marka tescil
başvurusu başvurunun Enstitüye veya onun yetkili kıldığı makama verildiği tarih,
saat ve dakika itibariyle kesinleşir. Rüçhan hakkı talep edilmişse, Enstitü
tarafından 25 nci, 26 ncı ve 27 nci madde hükümlerine göre ayrıca inceleme
yapılır.
Şekli Eksiklerin Giderilmesi Madde 30 - Bir başvuruda, 23 üncü maddede
yer alan şartların yerine getirilmediği tesbit edilirse, Enstititü söz konusu
eksiklerin yönetmelikte öngörülen süre içinde giderilmesini başvuru sahibine
bildirir.
Enstitü, 23 üncü maddenin birinci fıkrasının a bendinde belirtilen başvuru
dilekçesinde başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgilerin bulunmaması veya eksik
bulunması veya b, c, d bentlerinde belirtilen belgelerden herhangi birinin verilmemesi
halinde, başvuruyu reddeder.
Enstitü tarafından giderilmesi istenen ve 23 üncü maddenin birinci fıkrasının e, f,
g ve h bentleri kapsamına giren eksiklerin, yönetmelikte öngörülen süre içinde
giderilmiş olması koşuluyla, marka tescil başvurusu başvurunun ilk yapıldığı
tarih itibariyle kesinleşir.
Rüçhan hakkına ilişkin eksiklerin giderilmemesi sadece rüçhan hakkının yitirilmesi
bakımından hüküm ifade eder.
Başvuru Yapma Hakkı Yönünden İnceleme
Madde 31 - 3 üncü madde kapsamına girmeyen gerçek veya tüzel kişilerin
başvurusu reddedilir.
Red İçin Kesin Nedenler Yönünden İnceleme
Madde 32 - Enstitü, başvurunun şekli yönden hiç bir eksiği bulunmadığına
karar verirse, markanın kullanılacağı ve tescil kapsamına girmesi talep edilen mallar
veya hizmetlerin bir kısmı veya tamamı itibariyle başvurunun özellikle 7 inci madde
hükümleriyle uygunluğunu inceler. Başvuru, 7 nci maddeye göre, uygun görülmeyen
mallar veya hizmetlerin tamamı veya bir kısmı itibariyle reddeder.
İKİNCİ BÖLÜM
BAŞVURUNUN YAYINLANMASI
Başvurunun Yayınlanması
Madde 33 - Başvuru şartları eksiksiz bir şekilde yerine getirilmiş, 29 uncu ,
30 uncu , 31 inci ve 32 inci madde hükümlerine göre reddedilmemiş bir marka tescil
başvurusu ilgili bültende yayınlanır.
Başvurunun birinci fıkrada belirtilen madde hükümlerine göre reddedilmesine, başvuru
yayınlandıktan sonra karar verilirse, başvurunun reddedildiğine ilişkin karar ayrıca
yayınlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN GÖRÜŞ VE İTİRAZLARI
Üçüncü Kişilerin Görüşleri Madde 34 - Marka başvurusunun
yayınından sonra, herhangi bir gerçek veya tüzel kişi veya herhangi bir grup veya
hizmetleri temin edenler, üreticiler veya imalatçıları temsil eden bir organ, tacir
veya tüketiciler, 7 nci maddeye göre, markanın tescil için yeterli nitelikleri
taşımadığını belirten yazılı görüşlerini Enstitüye sunabilir. Ancak bu
kişiler, Enstitü nezdinde işlemlere taraf olamaz.
İtiraz
Madde 35 - Tescil başvurusu yapılmış markanın 7 nci ve 8 inci madde
hükümlerine göre tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazlar, başvurunun kötü
niyetle yapıldığına ilişkin itirazlar ilgili kişiler tarafından marka başvurusunun
yayınından itibaren üç ay içerisinde yapılır.
8 inci maddenin son fıkrası çerçevesinde yapılacak itiraz ancak itiraz eden kişinin
markasını bu süre içerisinde kullanmaması halinde reddedilir.
İtirazlar yazılı ve gerekçeli olarak yapılır. Enstitü itiraz sahibinden,
yönetmelikte öngörülen sürede yerine getirilmek üzere, ek belge, kanıt ve
gerekçeler isteyebilir.
Bu süre içerisinde istenilen ek belge , kanıt ve gerekçeler Enstitüye verilmediği
takdirde itiraz yapılmamış sayılır.
İtirazın İncelenmesi
Madde 36 - Enstitü, itirazları incelerken gerekli gördüğü süre ve sıklıkta
tarafların itiraz ve karşı görüşlerini ilgili taraflara iletir ve yazılı
görüşlerini alır.
Enstitü gerekli görürse tarafları uzlaşmak için bir araya getirir.
Enstitü, yapılan itirazı geçerli bulmazsa reddeder. İtiraz, başvuruda
kullanılacağı belirtilen mallar veya hizmetlerden bir kısmıyla ilgili olarak geçerli
bulunursa bu mallar veya hizmetlere ilişkin olarak kabul edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MARKA BAŞVURUSU İLE İLGİLİ ŞEKLİ İŞLEMLER
Yanlışlıkların Düzeltilmesi
Madde 37 - Başvuru sahibinin talebi üzerine , marka başvurusunda içerik, mal
veya hizmetlerde değişiklikleri kapsamayan; başvuru sahibinin adı ve adresindeki
hatalar, imla hatalarına ilişkin yanlışlıkların düzeltilmesi, başvurunun
incelenmesi işlemleri aşamasında yapılır.
Başvurunun Geri Çekilmesi
Madde 38 - Marka başvurusu, markanın tescil edilmesinden önce, başvuru sahibi
tarafından geri çekilebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
TESCİL
Tescil
Madde 39 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre
başvurusunu eksiksiz yapmış veya eksiklerini gidermiş ve süresi içerisinde hakkında
itiraz yapılmamış veya yapılan itiraz kesin olarak reddedilmiş bir başvuru tescil
edilerek sicile kaydedilir. Başvuru sahibine "Marka Tescil Belgesi" verilir.
Sicil kaydında; marka örneği, başvuru tarihi, marka tescil numarası, markanın
kullanılacağı mallar veya hizmetlerin listesi, mal veya hizmetlerin sınıf veya
sınıfları, marka sahibinin ve varsa vekilinin adı, soyadı, uyruğu,tüzel kişilerde
ticaret ünvanı ve hangi ülkenin kanunlarına göre kurulu olduğu, adresi, tescil
tarihi , marka ve marka hakları ile ilgili bütün değişiklikler ve yönetmelikte
öngörülen diğer hususlar yer alır.
Marka sicili alenidir. Talep edilmesi ve yönetmelikte öngörülen ücretin ödenmesi
koşuluyla sicil örneği verilir.
Sicil kaydı yapılan marka ile ilgili bilgiler yönetmelikte şekil ve şartları
belirtildiği biçimde ve ikinci fıkrada yer alan unsurları da kapsamak üzere
yayınlanır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
MARKANIN KORUMA SÜRESİ ve MARKA TESCİLİNİN YENİLENMESİ
Markanın Koruma Süresi
Madde 40 - Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on
yıldır. Bu süre onar yıllık dönemler halinde yenilenir.
Yenileme
Madde 41 - Koruma süresi sona eren marka, sahibinin veya onun yetkili kıldığı
vekilin talebi ve yönetmelikte öngörülen yenileme ücretinin ödenmesi koşuluyla
yenilenir.
Enstitü, tescil süresinin dolmakta olduğunu, sürenin bitiminden önce ve yönetmelikte
öngörülen süre içinde, marka hakkı sahibine haber verir. Enstitünün bu bilgiyi
vermemiş olması, Enstitüye herhangi bir sorumluluk getirmez.
Yenileme talebinin yapılması ve yenileme ücretinin ödenmesi, koruma süresinin sona
erdiği ayın son gününden önceki altı ay içinde gerçekleştirilir. Bu sürenin
kaçırılması durumunda, yenileme talebi, ek bir ücretin ödenmesi koşuluyla, bir
önceki cümlede belirtilen son günden itibaren altı aylık süre uzatımı içinde de
yapılabilir.
Yenileme süresi mevcut tescilin sona erdiği gün başlar. Yenileme sicile kayıt edilir
ve yayınlanır.
Koruma süresinin bitiminden itibaren altı aylık süre içerisinde yenilenmeyen markalar
hükümsüz sayılır.
BEŞİNCİ KISIM
MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE MARKA HAKKININ SONA ERMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
Hükümsüzlük Halleri
Madde 42 - Aşağıdaki hallerde markanın hükümsüz sayılmasına yetkili
mahkeme tarafından karar verilir:
a) 7 nci maddede sayılan haller. (Ancak, 7 nci maddenin (ı) bendinde belirtilen
tanınmış markalarla ilgili davanın tescil tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde
açılması gerekir. Markanın tescilinde kötü niyet varsa iptal davası süreye bağlı
değildir.)
b) 8 inci maddede sayılan haller. (Ancak, 8 inci maddenin son paragrafı çerçevesinde
açılan davada önceki hak sahibi koruma süresinin bitiminden itibaren 2 yıl
içerisinde markasını kullanmamışsa bu bir hükümsüzlük nedeni sayılmaz.)
c) 14 üncü maddeye aykırılık. (Ancak, 5 yılın dolması ile davanın açıldığı
tarih arasında ciddi biçimde kullanma hükümsüzlük nedeni sayılmaz. Dava
açılacağı düşünülerek kullanma gerçekleşmiş ise, mahkeme davanın
açılmasından önceki üç ay içerisinde gerçekleşen kullanmayı dikkate almaz.)
d) Marka sahibinin davranışları nedeniyle, marka mal ve hizmetler için yaygın bir ad
haline gelmiş ise,
e) Hak sahibi veya yetkili kıldığı kişi tarafından kullanım sonucunda tescil
edildiği mal ve hizmetlerin niteliği, kalitesi, üretim yeri ve coğrafi kaynağı
konusunda halkta yanlış anlama ihtimali var ise,
f) 59 uncu maddeye aykırı kullanım
Hükümsüzlük nedenleri, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya hizmete
ilişkin bulunuyorsa, yalnız o mal veya hizmet ile ilgili olarak kısmi hükümsüzlüğe
karar verilir.
Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar veya hizmetlerle
ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırtedici bir nitelik kazanmış ise 7 nci maddenin
(b), (c), (d) bentlerine göre tescili hükümsüz sayılmaz.
Hükümsüzlük Talebi
Madde 43 - Markanın hükümsüzlüğünü, ilgili mahkemeden zarar gören
kişiler, Cumhuriyet Savcıları veya ilgili resmi makamlar isteyebilir.
Hükümsüzlüğün Etkisi
Madde 44 - Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın
sonuçları geçmişe etkilidir.
Marka sahibinin kötü niyetli olarak hareket etmesinden kaynaklanan, zararın
giderilmesine ilişkin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geriye
dönük etkisi, aşağıdaki durumları etkilemez:
a) Markanın hükümsüz sayılmasından önce, bir markaya tecavüz sebebiyle verilen
hukuken kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar,
b) Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce, yapılmış ve uygulanmış
sözleşmeler. Ancak, hal ve şartlara göre, haklı sebepler ve hakkaniyet düşüncesi
ile sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin kısmen veya tamamen iadesi mümkündür.
Bir markanın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar, herkese karşı hüküm
doğurur.
İKİNCİ BÖLÜM
MARKA HAKKININ SONA ERMESİ
Sona Ermenin Sebepleri Madde 45 - Marka hakkı;
a) Koruma süresinin dolması ve markanın süresi içinde yenilenmemesi,
b) Marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi, nedenlerinden birinin gerçekleşmesi ile
sona erer.
Marka hakkının sona ermesi, sona erme sebebinin gerçekleşmiş olduğu andan itibaren
hüküm ifade eder. Marka hakkının sona ermesi, ilgili bültende yayınlanır.
Marka Hakkından Vazgeçme
Madde 46 - Marka sahibi, markanın kullanılacağı malların ve/veya hizmetlerin
tamamından veya bir kısmından vazgeçebilir.
Vazgeçmenin yazılı olarak Enstitü'ye bildirilmesi gerekir. Vazgeçme, Marka Siciline
kayıt tarihi itibariyle hüküm doğurur.
Marka Siciline kayıt edilmiş hakların ve lisans sahiplerinin izni olmadıkça, marka
sahibi marka hakkından vazgeçemez.
Marka üzerinde, bir üçüncü kişi tarafından hak sahipliği iddia edilmekte ise, onun
izni olmadıkça, marka hakkından vazgeçilemez.
ALTINCI KISIM
ENSTİTÜ KARARLARINA İTİRAZ
İtiraz
Madde 47 - Enstitü kararlarına karşı itiraz edilebilir.
Sonuçlanmayan kararlarla ilgili itiraz yapılabilmesi için, söz konusu karara ayrı
itiraz yapılmasına izin verilmelidir.
İtiraza Yetkili Kişiler
Madde 48 - Enstitü tarafından alınacak kararlardan zarar gören kişiler,
kararlara karşı Enstitü nezdinde itiraz yapabilir. Alınan kararlarla ilgili işlemlere
taraf diğer kişiler doğrudan itiraz yetkisine sahiptir.
İtiraz Şekli ve Zamanı
Madde 49 - İtiraz, kararın bildiriminden sonraki iki ay içerisinde yazılı
olarak Enstitüye yapılır. İtirazın değerlendirilmesi için, itiraz ücretinin itiraz
sırasında ödenmesi gerekir. Kararın bildiriminden sonraki iki ay içinde, itiraz
konusunun gerekçeleri yazı1ı olarak verilir. Bu süre içinde gerekçelerin verilmemesi
halinde itiraz yapılmamış sayılır.
İlgili Dairenin Düzeltme Kararı
Madde 50 - Enstitü ilgili Dairesi, itirazın haklı olduğuna ve doğruluğuna
ikna olursa, kararını düzeltebilir. Bu durum, alınan kararlarla ilgili işlemlere
doğrudan taraf olmayan kişilerin itirazı halinde uygulanmaz.
Enstitünün ilgili Dairesi yapılan itirazı kabul etmezse, itirazı herhangi bir yorumda
bulunmaksızın, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kuruluna gönderir.
İtirazların İncelenmesi
Madde 51 - İtiraz, incelenebilir nitelikte ise, Yeniden İnceleme ve
Değerlendirme Kurulu, itirazın incelenmesi işlemlerini başlatır.
Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu, yönetmelikte öngörülen süre içinde,
diğer taraf veya makam tarafından ileri sürülen görüşler hakkında, tarafları
görüşlerini bildirmeye davet eder.
İtiraz Hakkında Karar
Madde 52 - İtirazın incelenmesinden sonra, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme
Kurulu, itiraz hakkında kararını verir.
Kararlara Karşı Dava Açılması
Madde 53 - Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun, 47 nci ila 52 nci
maddelerde belirtilen itiraz işlemleri ile ilgili kesinleşen kararlarına karşı,
kesinleşen kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde, yetkili mahkemede dava
açılabilir.
YEDİNCİ KISIM
GARANTİ MARKALARI VE ORTAK MARKALAR
Garanti Markaları
Madde 54 - Garanti markası, marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme
tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi
menşelerini ve kalitesini garanti etmeğe yarayan işarettir.
Garanti markasının marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı olan bir
işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılması yasaktır.
Ortak Marka
Madde 55 - Ortak marka, üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan
bir grup tarafından kullanılan işarettir.
Ortak marka gruptaki işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya
hizmetlerinden ayırt etmeğe yarar.
Garanti Markası veya Ortak Marka Teknik Yönetmeliği
Madde 56 - Bir garanti markasının veya ortak markanın tescili için başvuru ile
birlikte markanın kullanılma usul ve şeklini gösterir bir teknik yönetmeliğin
verilmesi zorunludur.
Garanti Markası Teknik Yönetmeliği markanın garanti edilen mal veya hizmetlerin ortak
özellikleri hakkında hükümler içerir ve markanın kullanılmasının kontrolunun
yapılma şekillerini ve gerektiğinde uygulanacak cezaları öngörür.
Ortak Marka Teknik Yönetmeliğinde, ortak markayı kullanmaya yetkili olan işletmeler
belirtilir. ortak markanın tescili için ortak marka sahipleri birlikte hareket eder.
Ortak markanın yenilenmesi için ortaklardan birinin başvurması yeterlidir.
Teknik Yönetmeliğin Değiştirilmesi
Madde 57 - Teknik yönetmelikte yapılacak değişiklikler Enstitü tarafından
onaylanmadıkça uygulanamaz.
Teknik yönetmelikte yapılması istenilen değişiklikler, 56 nci maddenin ikinci ve
üçüncü fıkralarına veya kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması halinde,
Enstitü tarafından değişiklik talebi reddedilir.
Kanun Hükmünde Kararnameye Aykırı Teknik Yönetmelik
Madde 58 - Teknik yönetmelik, 56 nci maddede öngörülen şartları içermediği
takdirde, teknik yönetmelikte gerekli değişiklikleri yapması, Enstitü tarafından
marka sahibine bildirilir. Marka sahibi bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde
gerekli değişiklikleri yapmaz ve teknik yönetmeliği düzeltmez ise, garanti markası
veya ortak markanın tescili talebi red edilir.
Teknik Yönetmeliğe Aykırı Kullanma
Madde 59 - Marka sahibi, garanti markasının veya ortak markanın belirli bir
sürede teknik yönetmeliğe aykırı olarak kullanmasına göz yumar ve taraflardan
birinin başvurusu üzerine mahkemece tanınacak süre içinde, söz konusu aykırı
kullanım düzeltilmediği takdirde, marka, tanınan süre sonunda mahkeme tarafından
iptal edilir.
Devir ve Lisans
Madde 60 - Garanti markasının veya ortak markanın devri veya bir ortak markada
lisans verilmesi, Marka Siciline kayıt halinde geçerlidir.
SEKİZİNCİ KISIM
MARKA HAKKINA TECAVÜZ DURUMLARI
Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller
Madde 61 - Aşağıda yazılı fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) 9 uncu maddenin ihlali,
b) Marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini
kullanmak suretiyle markayı taklit etmek,
c) Markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markanın
taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan
markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına
çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak,
d) Marka sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz
genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,
e) (a) ila (c) bendlerinde yazılı fiillere iştirak veya yardım veya bunları teşvik
etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin yapılmasını
kolaylaştırmak,
f) Kendisinde bulunan ve başkası adına tescilli bir markayı veya ayırt edilmeyecek
derecede benzerini taşıyan ürünün veya ticaret alanına çıkarılan malın nereden
alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak.
Madde 61/A
a- Marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildirimini gerçeğe aykırı
olarak yapanlar, marka koruması olan bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş, marka
koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıranlar, kendisini haksız
olarak marka başvurusu veya marka hakkı sahibi olarak gösterenler hakkında, bir
yıldan iki yıla kadar hapis cezasına ve üçyüz milyon liradan altıyüz milyon liraya
kadar para cezasına,
b- Hak ve alakası olmadığını veya tasarruf yetkisi bulunmadığını bilmesi
gerektiği halde, marka korunmasına ilişkin mevzuatın devir ve intikal, rehin ve haczi
ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini veya bu hakla ilgili lisansı
başkasına devreden, veren, rehneden, bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta
bulunanlar ile korunan bir marka hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresinin
bittiği veya marka hakkının hükümsüzlüğü veya marka korumasından doğan
hakkının sona ermesi durumlarında; kendisinin veya başkasının imal ettiği veya
satışa çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya ticari evrakına veya
ilanlarına, hukuken korunan bir marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak
şekilde, işaretler koyan veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve
reklamlarda, bu tarzda yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında, iki yıldan
üç yıla kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar para
cezasına,
c- 61 inci maddede yazılı fiilerden birini işleyenler hakkında, iki yıldan dört
yıla kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar para
cezasına, ayrıca işyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılmasına ve aynı
süre ticaretten men edilmelerine hükmolunur.
Yukarıda yazılı suçlar hizmetlerini yaptıkları sırada bir işletmenin
çalışanları tarafından doğrudan doğruya veya emir üzerine işlenmişse
çalışanlar ve suçun işlenmesine mani olmayan işletme sahibi, müdür veya temsilcisi
ve hangi unvan ve sıfatla olursa olsun işletmeyi fiilen yöneten kişi de
cezalandırılır. Bu tüzelkişinin işleri yürütülürken bu maddede sayılan
suçlardan biri işlenirse, tüzelkişi, masraflar ve para cezasından müteselsilen
sorumlu olur. Fiile iştirak edenler hakkında olayın mahiyetine göre Türk Ceza
Kanunu'nun 64, 65, 66 ve 67 nci maddeleri hükümleri uygulanır. Bu maddede sayılan
suçlardan dolayı kovuşturma şikayete bağlıdır.
Bu madde hükümlerinin uygulanmasında 1412 sayılı Ceza Mahkemeleri Usulü Kanunu'nun
344 üncü maddesinin birinci fıkrasının 8 numaralı bendi uygulanmaz. Marka
korumasından doğan hakları tecavüze uğrayandan başka, 61 inci maddede sayılanlar
dışında kalan suçlarda Enstitü; marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken
kimlik bildiriminin gerçeğe aykırı olarak yapılması ile korunan bir marka hakkının
sahibi olmadığı veya koruma süresi bittiği veya herhangi bir sebeple marka hakkının
hükümsüzlüğü veya marka korumasından doğan hakkının sona ermesi durumlarında;
kendisinin veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı eşyaya veya
ambalajlarına veya ticari evrakına veya ilanlarına , hukuken korunan bir marka hakkı
ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde, işaretler koyma veya bu amaçla
yazılı ve görsel basındaki ilan ve reklamlarda bu tarzda yazı, işaret veya
ifadelerin kullanılması durumlarında 5590 veya 507 sayılı kanunlara tabi kuruluşlar
ve Tüketici Dernekleri de şikayet hakkına sahiptir. Şikayetin fiil ve failden haberder
olma tarihinden itibaren iki yıl içinde yapılması gerekir.
Bu kapsamdaki suçlarla ilgili şikayetler acele işlerden sayılır. Bu kanun
hükümlerine göre marka hakkı başvurusu veya marka korumasından doğan haklara
tecavüz dolayısıyla üretilmesi cezayı gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye
yarayan araç, gereç, cihaz, makine gibi vasıtaların zapdedilmesi veya elkoyulması
veya yok edilmesinde Türk Ceza Kanunu'nun 36 ıncı maddesi hükmü ile Ceza Muhakemeleri
Usulü Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır.
Marka Sahibinin Talepleri
Madde 62 - Marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibi, mahkemeden, aşağıdaki
taleplerde bulunabilir:
a) Marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulması,
b) Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini,
c) Marka hakkına tecavüz dolayısı ile üretilmesi veya kullanılması cezayı
gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara
el koyulması talebi,
d) (c) bendi uyarınca el konulan ürünler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının
tanınması; (Bu durumda, söz konusu ürünlerin değeri, tazminat miktarından
düşülür. Bu değer, kabul edilen tazminatı aştığı zaman, marka sahibinin fazlayı
karşı tarafa ödemesi gerekir.)
e) Marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması,
özellikle bu maddenin (c) bendine göre el koyulan ürünlerin ve araçların
üzerlerindeki markaların silinmesi veya marka hakkına tecavüzün önlenmesi için
kaçınılmaz ise imhası talebi,
f) Marka hakkına tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları
tecavüz eden tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuya yayın
yoluyla duyurulması.
Hukuk Davalarında Yetkili Mahkeme
Madde 63 - Marka sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk
davalarında yetkili mahkeme, davacının ikametgahının olduğu veya suçun işlendiği
veya tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüğü yerdeki mahkemedir.
Davacının Türkiye'de ikamet etmemesi halinde, yetkili mahkeme, sicilde kayıtlı
vekilin iş yerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı silinmiş ise,
Enstitünün merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Üçüncü kişiler tarafından marka başvurusu veya marka sahibi aleyhine açılacak
davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Marka başvurusu veya marka sahibinin Türkiye'de ikamet etmemesi halinde, ikinci fıkra
hükmü uygulanır.
Birden fazla mahkemenin yetkili olduğu durumda, yetkili mahkeme, ilk davanın
açıldığı mahkemedir.
Tazminat
Madde 64 - Marka sahibinin izni olmaksızın, marka taklit edilerek üretilen
ürünü üreten, satan, dağıtan veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkaran
veya bu amaçlar için ithal eden veya ticari amaçla elde bulunduran kişi, hukuka
aykırılığı gidermek ve sebep olduğu zararı tazmin etmekle yükümlüdü.
Taklit markayı herhangi bir şekilde kullanmakta olan kişi, marka sahibinin markanın
varlığından ve tecavüzden kendisini haberdar etmesi ve tecavüzü durdurmasını talep
etmesi halinde veya kullanmanın kusurlu bir davranış teşkil etmesi halinde, sebep
olduğu zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Tecavüzü Kanıtlayan Belgeler
Madde 65 - Marka sahibi, markanın kendi izni olmaksızın taklit edilerek
kullanılması sonucunda uğramış olduğu zarar miktarının belirlenmesi için tazminat
yükümlüsünden markanın kullanılması ile ilgili belgeleri vermesini talep edebilir.
Yoksun Kalınan Kazanç
Madde 66 - Marka sahibinin uğradığı zarar, sadece fiili kaybın değerini
değil, ayrıca marka hakkına tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan kazancı da kapsar.
Yoksun kalınan kazanç, zarar gören marka sahibinin seçimine bağlı olarak,
aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir:
a) Marka hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, marka sahibinin markanın
kullanması ile elde edebileceği muhtemel gelire göre,
b) Marka hakkına tecavüz edenin, markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre,
c) Marka hakkına tecavüz edenin, markayı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun
şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre.
Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle markanın ekonomik önemi, marka
hakkına tecavüz edildiği anda geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında markaya
ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler göz önünde tutulur.
Yoksun Kalınan Kazancın Artırımı
Madde 67 - Marka üzerinde tasarruf yetkisi olan kişi, yoksun kalınan kazancın
hesaplanmasında, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasının a veya b veya c bendlerinde
belirtilen değerlendirme usullerinden birini seçmişse; mahkeme, ürünün satışında
markanın ekonomik bakımdan önemli bir katkısının bulunduğu kanaatına vardığı
takdirde, kazancın hesaplanmasında makul bir payın daha eklenmesine karar verir.
Markanın ilgili ürüne ekonomik bakımdan önemli bir katkısının olduğunun kabul
edilebilmesi için, ilgili ürüne olan talebin oluşmasında markanın belirleyici etken
olduğunun anlaşılmış olması gerekir.
Markanın İtibarı Madde 68 - Marka hakkına tecavüz eden tarafından
markanın kötü veya uygun olmayan bir şekilde kullanılması sonucunda, markanın
itibarı zarara uğrarsa, marka sahibi, bu nedenle, ayrıca tazminat isteyebilir.
Dava Açılamayacak Kişiler
Madde 69 - Marka sahibi, sebep olduğu zarardan dolayı marka sahibine tazminat
ödemiş olan kişi tarafından piyasaya sürülmüş ürünleri kullanan kişilere
karşı, Kanun Hükmünde Kararnamenin bu bölümünde yer alan davaları açamaz.
Zamanaşımı
Madde 70 - Marka hakkına tecavüzden doğan özel hukuka ilişkin taleplerde,
zamanaşımı süresi için, Borçlar Kanununun, zaman aşımına ilişkin hükümleri
uygulanır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Madde 71 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen bütün davalarda, görevli
mahkeme, Adalet Bakanlığınca kurulacak İhtisas Mahkemeleridir.
Asliye Ticaret ve Asliye Ceza Mahkemelerinden hangilerinin İhtisas Mahkemesi olarak
görevlendirileceğini ve bu mahkemelerin yargı çevresini Adalet Bakanlığının
teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.
Enstitünün bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre aldığı bütün kararlara
karşı açılacak davalarda ve Enstitünün kararlarından zarar gören üçüncü
kişilerin Enstitü aleyhine açacakları davalarda görevli mahkeme, birinci fıkrada
belirtilen İhtisas Mahkemeleri'dir.
Hükmün İlanı
Madde 72 - Dava sonucunda haklı çıkan taraf, haklı bir sebebin veya
menfaatının bulunması halinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere
kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak
ilan edilmesini talep etmek hakkına sahiptir.
İlanın şekli ve kapsamı kararda tesbit edilir. İlan hakkı, kararın
kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.
Lisans Alanın Dava Açması ve Şartları
Madde 73 - Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari lisansa sahip olan
kişi, üçüncü bir kişi tarafından marka sahibinin marka hakkına tecavüz edilmesi
durumunda, marka sahibinin bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca açabileceği
davaları, kendi adına açabilir. İnhisari olmayan lisans sahibi olanların, dava açma
hakları yoktur.
Birinci fıkra uyarınca, marka hakkına tecavüz dolayısıyla dava açma hakkı olmayan
bir lisans alan, noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle, gereken davayı
açmasını marka sahibinden isteyebilir.
Marka sahibinin, yukarıdaki fıkrada belirtilen talebi, kabul etmemesi veya bildirimin
alındığı tarihten itibaren, üç ay içinde, gerekli davanın açılmaması halinde,
lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi adına dava açabilir.
Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ve söz konusu sürenin geçmesinden
önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.
Üçüncü fıkra uyarınca, dava açan lisans alanın, dava açtığını marka sahibine
bildirmesi gerekir.
Marka Hakkına Tecavüzün Mevcut Olmadığı Hakkında Dava ve Şartları
Madde 74 - Menfaatı olan herkes, marka sahibine karşı dava açarak, fiillerinin
marka hakkına tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesini talep edebilir.
Birinci fıkrada belirtilen davanın açılmasından önce, kendisinin Türkiye'de
giriştiği veya girişeceği sınai faaliyeti sonucu üretilen ürünlerde kullanacağı
markanın, başkasına ait bir marka hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hakkında,
marka sahibinden görüşlerini bildirmesini noter aracılığı ile talep eder.
Bu talebin marka sahibine tebliğinden itibaren bir ay içinde marka sahibinin cevap
vermemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi kişi tarafından kabul edilmemesi halinde,
menfaat sahibi birinci fıkraya göre dava açar.
Birinci fıkrada belirtilen dava, marka hakkına tecavüzden dolayı kendisine karşı
dava açılmış bir kişi tarafından açılamaz.
Dava, marka üzerinde hak sahibi bulunan ve Marka Siciline kayıt edilmiş olan, bütün
hak sahiplerine tebliğ edilir.
Bu maddede belirtilen dava, markanın hükümsüzlüğü davasıyla birlikte de
açılabilir.
Delillerin Tesbiti Davası
Madde 75 - Marka hakkına tecavüzü ileri sürmeye yetkili olan kişi, bu haklara
tecavüz sayılabilecek olayların tesbitini mahkemeden isteyebilir.
İhtiyati Tedbir Talebi
Madde 76 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen türde dava açan veya
açacak olan kişiler, dava konusu markanın kendi marka haklarına tecavüz teşkil
edecek şekilde Türkiye'de kullanılmakta olduğunu veya kullanılması için ciddi ve
etkin çalışmalar yapıldığını ispat etmek şartıyla, davanın etkinliğini temin
etmek üzere, ihtiyati tedbire karar verilmesini talep edebilir.
İhtiyati tedbir talebi, dava açılmadan önce veya dava ile birlikte veya daha sonra
yapılabilir.
İhtiyati tedbir talebi, davadan ayrı olarak incelenir.
İhtiyati Tedbirin Niteliği
Madde 77 - İhtiyati tedbirler, verilecek hükmün etkinliğini tamamen sağlayacak
nitelikte olmalı ve özellikle aşağıda belirtilen tedbirleri kapsamalıdır:
a) Davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması,
b) Marka hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen şeylere Türkiye
sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi olanlar dahil,
bulundukları her yerde el konulması ve bunların saklanması,
c) Herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu Hükümlerinin Uygulanması
Madde 78 - Tesbit davaları ve ihtiyati tedbirlerle ilgili diğer hususlarda Hukuk
Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.
Gümrüklerde El Koyma
Madde 79 - Hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluşturması nedeniyle cezayı
gerektiren taklit markalı mallara, ithalat veya ihracaat sırasında hak sahibinin talebi
üzerine, Gümrük İdareleri tarafından ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir.
El koyma ile ilgili uyğulama bu konuda çıkarılacak mevzuatta düzenlenir.
Gümrük İdarelerindeki tedbir, el koyma kararının tebliğinden itibaren on gün
içinde esas hakkında ihtisas mahkemesinde dava açılmaz veya mahkemeden tedbir
niteliğinde karar alınmazsa idarenin el koyma kararı ortadan kalkar.
DOKUZUNCU KISIM
İŞLEM YETKİSİ OLAN KİŞİLER VE MARKA VEKİLLERİ
İşlem Yetkisi Olan Kişiler
Madde 80 - Aşağıdaki kişiler marka konuları ile ilgili olarak Enstitü
nezdinde işlem yapabilir:
a) Gerçek veya tüzel kişiler. Tüzel kişiler, yetkili organları tarafından tayin
edilen kişi veya kişilerce temsil edilir.
b) Marka vekilleri.
İkametgahı yurt dışında bulunan kişiler ancak marka vekilleri vasıtasıyla temsil
edilir.
Marka vekili tayin edilmesi halinde, tüm işlemler marka vekili vasıtasıyla yapılır.
Marka vekiline yapılan tebligat asile yapılmış sayılır.
ONUNCU KISIM
ÜCRETLERİN ÖDENMESİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
Ücretlerin Ödeme Süreleri ve Sonuçları
Madde 81 - Yönetmelikte öngörülen, marka başvurusu ve tescil edilmiş bir
marka ile ilgili ücretler, başvuru sahibi veya marka sahibi veya varsa sicilde kayıtlı
vekili tarafından ödenir.
Bir markanın tescil edilmesi ile ilgili işlemler için ödenmesi gereken ücretin, bu
Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen süreler içinde ödenmemesi halinde, marka
başvurusu geri çekilmiş kabul edilir.
ONBİRİNCİ KISIM
SON HÜKÜMLER
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 82 - 3/3/1965 tarihli ve 551 sayılı Markalar Kanunu maddeleri
yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ HÜKÜMLER
Geçici Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce yapılmış marka başvuruları hakkında, başvuru tarihindeki Kanun hükümleri
uygulanır.
Bu Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış ve sicile
kaydedilmiş devir, intikal ve lisans işlemlerinden dolayı kazanılmış haklar saklı
kalmak üzere, bu çeşit işlemlerde meydana gelecek değişiklikler için bu Kanun
Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 2 - Hizmet Markalarını fiilen kullananlar, bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç oniki ay içinde, söz
konusu hizmet markasını kullandıklarını kanıtlayacak resmi belgeleri de eklemek
suretiyle hizmet markasının tescilini talep edebilecektir.
Enstitü, oniki aylık süre dolduktan sonra, hizmet markası sahiplerinin taleplerini ilk
kullanım tarihlerini de dikkate alarak değerlendirir.
Geçici Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanması bakımından,
İhtisas Mahkemeleri kuruluncaya kadar, Asliye Ticaret ve Asliye Ceza Mahkemelerinin
hangilerinin İhtisas Mahkemesi olarak görevlendirileceği ve bu mahkemelerin yargı
çevresi Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
tarafından belirlenir.
Yürürlük
Madde 83 - Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 84 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.