SINAİ MÜLKİYET HAKKI NEDİR?
Konularına ve içeriğine göre, (marka tescil, endüstriyel tasarım tescil, faydalı
model, vb. belgelerin) Türk Patent Enstitüsü aracılığı ile tescil ettirilerek elde
edilen haktır. Yaptığımız iş (ticari faaliyet veya hizmet sektörü) Patent,
Endüstriyel Tasarım vb. konularda Sınai Mülkiyet Hakkı kapsamına girmeyebilir. Ancak
faaliyetiniz hangi konuda olursa olsun mutlaka kullandığınız markayı tescil
ettirmelisiniz.
MARKA HAKKI NEDİR?
556 Sayılı Kanun Hükmünde kararnameye göre: Bir teşebbüsün mal veya hizmetleri bir
başka teşebbüsün mal ve hizmetlerinden ayırt etmesi koşulu ile, adları dahil
özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar ve bunların kombinasyonu gibi
çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla
yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.
Genel anlamda (halk dilinde): Yapılan ticari faaliyet ne olursa olsun konu üzerinde
kullanılan isimler, sözcükler, şekiller, harfler, sayılar ve bunlardan oluşan
grupların, tescil ettirilerek TÜRKİYE genelinde tam bir koruma altına alınmasını
sağlamak ve rakip firmalar tarafından kullanılmasının önlenmesidir.
MARKA HAKKI NASIL ELDE EDİLİR?
Marka hakkı tescil yoluyla elde edilir. İşlemleri yürütmekle yetkili organ Türk
Patent Enstitüsüdür (T.P.E.).
Marka hakkının elde edilmesinde izlenecek iki yol vardır.
A) Firma sahibi T.P.E.'ne direk kendi müracaat edip işlemleri takip ederek marka
hakkını elde edebilir.
B) Firma yetkilisi T.P.E.'nün görevlendirdiği MARKA VEKİLİ'ne vekalet vererek
işlemleri başlangıç aşamasından sonuç aşamasına kadar yürütülmektedir.
Firma yetkilisi işlemleri yürütmek için kendisi veya marka vekili dışında bir
şahsı veya firmayı görevlendiremez.
KORUMA SÜRESİ NE KADARDIR?
Marka hakkının korunma süresi 10 yıldır. Tescil edilen marka 10 yılda bir verilen
sürelerde yenilenmelidir.
TESCİLLİ MARKANIZ BİR BAŞKA FİRMA TARAFINDAN
İZİNSİZ KULLANILIRSA KANUNİ YAPTIRIMLARINIZ NELERDİR.
A) Bir yıl işletmenin kapatılması ve sahibinin 1 yıl ticaretten men edilme cezası
(minimum süre)
B) Yoksun kalınan kar payı nedeni ile 1 milyardan başlayan para cezaları
C) 4 Yıla kadar hapis cezası
D) Malların piyasadan toplatılması veya mahkeme kararı ile el konulma cezası
Yukarıda sayılan maddeler ve benzerleri tescilli markanın izinsiz kullanımında marka
sahibinin yaptırabileceği cezai uygulamalardır.
Markanız tarafınızdan tescil edilmemiş ise bir başka firma, Markanızı tescil
ettirip yukarıda bahsi geçen cezai uygulamaları tarafınıza yaptırım hakkına sahip
olur.
Çünkü Tescilli marka hakkı Önce kurulan firmaya değil, önce müracaat edilen
firmaya verilir.
DİĞER RESMİ KURUMLARDA YAPILAN TESCİL VE MARKA HAKKI
ARASINDAKİ FARK
Diğer resmi kurumlarda (Vergi Dairesi, Sanayi Odası, Ticaret Odası, Esnaf Sanatkarlar
Derneği vb.) yapılan tescil, Marka Tescili değildir. Bu gibi kurumlarda yapılan tescil
sadece firmanın ticari kimliğinin kazanılması ve birebir benzerlerinin tescil
edilmemesi içindir.
Marka hakkı ise Türkiye genelinde tam bir koruma sağlar. Yani tescil ettirilen obje,
içerdiği konu itibariyle bir başka firma tarafından birebir veya ayırt edilemeyecek
kadar aynısı anlamında tescil ettirilemez.
TASARIM TESCİLİ NEDİR?
Tasarım bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi,
şekil, biçim, renk, doku malzeme veya esneklik gibi insan duyguları ile algılanan
çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade eder. Patent
Enstitüsü nezdinde tescil başvurusu bulunanların tasarımlarının 5 yıl süre ile
koruma altına alınmasıdır. Bu süre 5'er yıllık dönemler halinde yenilenmek üzere
toplam 25 yıla kadar uzatılabilir. Tasarım tescili ile koruma altına alınan haklar
tasarımın kullanılması bakımından önem arzetmektedir. 554 Sayılı K.H.K.'nin 17.
Maddesi aynen şöyledir: Tasarımın kullanılması hak ve yetkileri münhasıran
tasarım hakkı sahibinindir. 3. Kişiler tasarım hakkı sahibinin izni olmadan koruma
kapsamında tasarlanan veya tasarımın uygulandığı bir ürünü üretemez, piyasaya
süremez, satamaz, sözleşme yapmak için icapta bulunamaz, ithal edemez, ticari amaçla
kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz.
FAYDALI MODEL (KÜÇÜK PATENT)
Bir ürünün görünümünden ziyade, teknik özelliklerini açıklayarak tescil
ettirmektir. Yani daha önce var olan bir buluşu Türkiye'de geliştirerek farklı
özelliklerle tekrar sunmak ve koruma altına alınmasıdır. (Detaylı bilgi
uzmanlarımızdan öğrenilebilir.)
CEZAİ HÜKÜMLER
1 yıldan 2 yıla kadar hapis cezası Altıyüz milyon lira ile Bir milyar lira para
cezası İş yerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılması İzinsiz olarak
Tescilli bir tasarım veya faydalı modeli kullanan kişi veya kişilerin bir yıldan az
olmamak kaydı ile ticaretten men edilmeleri
BARKOD KULLANMA VE İZİN MÜSAADESİ
Barkod kullanmak isteyen firmalar TOBB'ne müracaat ederek barkod kullanma izin müsaadesi
alınmalıdır. İhracaata yönelik çalışan firmalar için barkod kullanma izin
müsaadesi alınması mecburi yükümlülüktür. (Gerekli matbu evraklar tarafımızdan
temin edilir.)
Marka müracaatı yapılmadan önce gerekli olan benzer marka araştırmalarını,
bünyemizde bulunan tescil veritabanı uygulaması ile kısa sürede yapmaktayız.